Sjómannablaðið Víkingur - 01.04.2019, Síða 48

48 – Sjómannablaðið Víkingur
þarna bara með mestu virktum og ég fer
lengra fram og ég sé að karlinn er byrjaður
að rúlla bara rétt eftir að ég er farinn.
Hann náttúrulega hafði nú engan mæli svo
hann lét bara reka, rak bara þarna austur
með nesinu. Hann er á sama rekinu bara
allan daginn og ég var að þvælast þarna
fram og aftur og svo klukkan að verða eitt-
hvað sjö um kvöldið þá er ég kominn með
700 kíló og það þótti bara mjög gott, á-
gætisfiskur. Og ég fer svo til karlsins, og
þá er hann kominn bara með ein 300 kíló,
einn stærsti róður sem hann hafði bara
fengið í langan tíma, bara yfir allt sumarið,
en hann hafði náttúrulega hirt allt, sko, þú
veist, bæði stórt og smátt.
Og ég segi við hann: „Ég er að fara í
land, viltu ekki koma aftan í, við förum
bara inn. Er þetta ekki orðið gott hjá þér?“
Nei, hann ætlaði að vera aðeins lengur,
það væri ekki orðið svo framorðið. „Láttu
nú ekki svona,“ segi ég, „komdu bara, þú
sérð það, að ef þú ætlar að fara að róa í
logninu, maður, ef að vélin er biluð hjá
þér, þá ertu ekki kominn inn fyrr en
klukkan hálftíu í kvöld. Komdu bara, þetta
er orðið nóg, skaparinn er búinn að gefa
okkur nóg í dag.“ Um leið og ég fór að
minnast á það, að skaparinn væri búinn að
gefa okkur nóg, þá var það ekkert mál.
„Jú, þetta er sennilega rétt,“ sagði
hann, „þetta er búinn að vera góður dagur.
Maður þakkar Guði fyrir það.“
Og ég dró hann svo bara inn að bryggju
og hann var svo rígmontinn, maður, hann
gekk um bryggjurnar, karlinn, til þess að
segja þeim frá því að ég hefði látið sig hafa
slóða og sökku og öngla og ég hlyti að
vera gæfumaður, það gæti ekki annað ver-
ið, sko, svona gerðu menn ekki.
Nú, einhverra hluta vegna þá minntist
hann nú ekkert á það að láta mig hafa
slóða eða öngla eða sökku í staðinn, enda
var það hið besta mál; ég ætlaðist nú ekki
til þess. Ég held hann hafi verið með þetta
um borð í bátnum allt sumarið. Yfirleitt
henti maður nú slóðanum eftir daginn og
passaði nú krókana, en ég held að hann
hafi verið með þetta bara, þú veist,
dinglandi með sér allt sumarið, það sem
eftir var af því.
En það var rosalegur metnaður í hon-
um. Og þó hann, af því að hann var nú yf-
irleitt aldrei með mikinn fisk, sem eðlilegt
var á þessum slóðum, þá fann maður það
á honum, meðan maður var að spjalla við
hann, þá var hann að spyrja hvar maður
hefði verið og hvað maður hefði fengið og
svona og maður var að segja honum það,
og hann var alltaf að tala um ... „Já, það er
dýptarmælirinn, þetta er alveg stórkostlegt
apparat.“ Hann hélt bara að maður sæi
bara eins og maður væri að horfa út um
glugga og niður í sjóinn og gæti hreinlega
bara stúderað þetta. „Já, það er dýptar-
mælirinn, mikið lifandis óskaplega er þetta
gott tæki,“ sagði hann, en það þýðir nú
ekkert að tala um það, sko, hann vissi sem
var að hann gæti aldrei haft hann um borð
í trillunni sinni. En maður fann það á hon-
um að hann var ekki sáttur við sjálfan sig,
yfir að hann skyldi ekki geta veitt eins
mikið og við. Maður skildi hann ósköp
vel, vegna þess að á meðan ég var nú að
byrja á þessu þá vorum við mælislausir
fyrstu 3 árin, ég og gamli maðurinn,
þannig að maður varð að gera þetta á
brjóstvitinu og eftir því hvar maður hélt að
væri fiskur, og þá fann maður það að mað-
ur var ekki jafnoki hinna sem voru með
dýptarmæli og gátu fundið lóðningar og
rennt í þær og áttað sig á botni og öðru
slíku, þannig að ég skildi hann ósköp vel.
Og svo var hann með rauðmaganet
framan við Selgilið og fram af klöppunum
hérna innan við Landsendavíkina og var
að fá í þetta grásleppur, og hirti náttúru-
lega úr þeim hrognin og hann lét gráslepp-
una signa og svo var hann að reyna að
selja rauðmaga í fiskbúðina. Það var mikið
framboð. Hansi Egils [: Jóhannes Egilsson]
var að kaupa rauðmaga í reyk og vildi ekki
nema bara stóra rauðmaga því hann rýrnar
svo rosalega í reyk, þetta verður bara eins
og hendin á manni, þessir litlu. Rauð-
maginn sem þú færð í rauðmaganetin,
hann er smærri vegna þess að það eru
smærri möskvar í netunum, eða var það
þá. Og karlinum gekk svo illa að selja
rauðmagann. Og það voru oft ljótar um-
ræður, drengur. Þá var hann kannski
búinn að kippa upp rauðmaga, 10–15
stykki á snæri, og var að bera þetta upp í
reykhús til Hansa og ætlaði að reyna að
selja þetta. Og Hansi vildi ekki taka við
þessu og þá byrjuðu umræður um það
hvaða djöfulsins pólitík væri í honum, það
var allt pólitík ef menn voru á móti hon-
um, hvaða helvítis pólitík þetta væri eigin-
lega, af hverju hann keypti ekki af sér eins
og hinum og Hansi greyið var að reyna að
segja honum það að þetta væri miklu
vænni rauðmagi sem að kæmi í grá-
sleppunetin, þetta væru bara kettlingar
sem hann væri að veiða þarna inni á
firðinum. Karlinn var nú aldeilis ekkert á
því og var að sýna honum þá stærstu og
það endaði alltaf með því að Hansi tók
þetta af honum – þó hann gerði ekki ann-
að en að henda þessu bara, hann sagði að
það þýddi ekkert að reykja þetta – til þess
að gera karlinn ánægðan. En það hófust
alltaf upp umræður, því Hansi var að reyna
að koma honum af sér og eins var það
þegar hann var með grásleppuhrognin,
þetta var svo lítið sem hann fékk, þetta var
kannski 5–10 lítrar sem hann var með í
lögn, og hann var að reyna að koma þessu
inn á menn sem voru að hræra, voru með
grásleppuverkun, hvort þeir vildu ekki
kaupa af sér þessa lítra. Hann þurfti ekkert
að borga það strax, það mátti bara gera
það þegar það væri búið að selja hrognin
og allt komið í burtu. Það gekk nú miklu
betur, menn tóku þetta af honum og borg-
uðu honum svo bara þegar að hrogna-
tunnurnar voru farnar; hann vissi alveg
upp á líter hvað hver hafði tekið af sér og
menn voru ekkert að svindla neitt á hon-
um, karlinum. Hann náttúrulega hafði
enga getu til þess að vera með neitt úthald,
og þetta kom í grásleppunetin og hann
hirti þetta og það var bara alveg sjálfsagt
að taka við þessu þegar hann kom með
þetta.
Fyrst vissu menn ekkert hvað hann
gerði við þessa peninga en svo fór það nú
að fréttast svona hægt og rólega hvert
þessir aurar sem hann fékk nú fyrir þessi
kóð sín og allt þetta sem hann var að bar-
dúsa, hvert þetta fór, og eftir það voru
menn held ég allir reiðubúnir til þess að
hjálpa honum á allan mögulegan máta.1
1 Sveinn Björnsson, 2002 (hljóðupptaka); Sveinn
Björnsson, 2016b (hljóðupptaka).
Í Bátadokkinni á Siglufirði árið 1970. Gústi og fleiri skoða veiði dagsins. Sverrir Páll Erlendsson,
menntaskólakennari á Akureyri, ritaði bókarhöfundi 3. janúar 2018 eftirfarandi: „Ég man eftir að hafa tekið
eftir því að þegar Gústi kom að landi við Bátabryggjuna þá kastaði hann fiskinum upp á bryggjuna – ekki
eins og allir hinir, sem voru með sting og sveifluðu fiskinum með honum upp á bryggjudekkið, heldur tók
hann hvern fisk með höndum og kastaði honum upp, tók ýmist undir tálknin eða krækti fingrum í augnatótt-
irnar. Ég man að ég spurði hann af hverju hann gerði þetta og hann sagðist ekki vilja skemma fiskinn með því
að stinga í hann.“ Fleiri heimildarmenn nefndu þetta einnig. Ljósmyndari: Hafliði Guðmundsson