Leikhúsmál - 01.06.1997, Page 21

LEIKHÚSMÁL
Messíana, hver var þinn lcerifaðir í listinni?
Kennari minn í leikmyndum og ekki síst í
búningum var Magnús Pálsson, sá magnaði
myndlistarmaður. Hann kenndi mér eigin-
lega án þess að kenna mér, en fékk mig til að
gera hluti sem ég hafði engan grun um að ég
gæti gert. Hann lét mig t.d. fá ljóð og sagði
mér að búa til sýningu úr því. Ég hugsaði
mér sýninguna sem einhvers konar ballett
og þegar ég var búin að teikna mjög sér-
kennilega búninga spurði hann mig hvernig
í ósköpunum ég hugsaði mér að hægt væri
að útfæra þetta og hvernig ég ætlaði að láta
leika og jafnvel dansa í þessum búningum.
Ég hafði byggt á ímyndunaraflinu og það
virtist óyfirstíganlegt að útfæra hugmynd-
irnar praktískt, en á endanum tókst mér að
gera vinnuteikningar og hreyfmgateikningar
sem okkur virtust ganga upp. En það er
einmitt þessi ögrun sem er kjarninn í öllum
listum, að takast á við það ómögulega.
Messíana, hvaðfinnstþér skemmtilegast t þtnu
fagi? Ogþá á ég við sem búningahöfundur.
Mér finnst skemmtilegast að gera tímalausa
búninga, að vinna þá eins og skúlptúra,
óbundin af öðru en því sem leikarinn þarf
að koma til skila. En þurfi búningar að kall-
ast á við ákveðið tímabil, annaðhvort í
mannkynssögunni eða listasögunni, þá eru
ótal leiðir til að stílfæra búningana og vinna
þá út frá öðrum áherslum en aðeins tímabil-
inu sjálfu. Maður byrjar þá gjarnan á mikilli
vettvangskönnun, allt tínt til sem upplýsir
um viðkomandi tímabil, stúderað hvernig
fólk lifði og hagaði sér og upplýsingarnar
síðan nýttar eftir því sem þær geta þjónað
sýningunni útfrá þeirri leið sem maður vel-
ur, og þá að sjálfsögðu í samvinnu við leik-
stjórann.
Þetta er sem sagt oft og tíðum heilmikil heim-
ildavinna?
Já, þetta er mjög mikil heimildavinna og öll
frumvinnan er mikil og tímafrek. En bún-
ingahöfundar hafa í starfi sínu mjög mis-
munandi og persónulegar áherslur hver fyrir
sig. Einn skipta smáatriðin miklu máli, ann-
ar gengur út frá stóru línunum. Einn vill
nota búninga sem eru til og setja þá saman
upp á nýtt, annar lætur sauma allt. Ég er
reyndar einn af þeim.
]á hvernig vinnurþú?
Fyrsti útgangspunktur minn er yfirleitt lit-
irnir, bæði vegna þess að þeir leita fyrst á mig
og vegna þess að ég hef fengist mikið við liti,
m.a. kennt litafræði, og geri mér þess vegna
grein fýrir mikilvægi þeirra. Litir sem fólk
klæðist hafa t.d. tvíþættan tilgang. Annars
vegar að kalla á þá orku sem í þeim felst,
þ.e.a.s. taka við og þar með gefa þeim sem er
í flíkinni þá eiginleika sem liturinn stendur
fýrir, hins vegar að geisla út þeim áhrifum.
Hver litur hefur táknræna merkingu og
skynjun þeirrar merkingar virðist í stórum
dráttum vera sameiginleg öllum menningar-
svæðum.
Þetta er spennandi. Geturðu skýrt þetta aðeins
betur? Þetta virðist vera svolítið flókið.
Já. Ég kenndi einusinni önn í Kennara-
háskólanum og þá var litafræði hluti af
kennslunni. Það sýndi sig að blái liturinn
var ríkjandi hjá kennaraefnunum. Einn
nemandinn var þó alltaf í rauðu. Hún
reyndi að mæta í öðrum litum, en þeir voru
alltaf blandaðir með rauðu, svo sem brúnt
(þ.e. rautt og grænt), ijólublátt (rautt og
blátt), appelsínurautt (rautt og gult) o.s.frv.
Og ég benti henni á að þó að rauði liturinn
væri falinn þá væri hann þarna. Hún sagði
mér þá frá því, að hún ætti tvær systur og
móðir þeirra hefði ævinlega klætt þær sína í
hvern litinn. Hún hafði klætt eina þeirra í
grænt, aðra í blátt og hana sjálfa í rautt. Sú
græna var á þessum tíma orðin bóndi, sú
bláa var að læra heimspeki í Háskólanum,
en sjálf var hún að læra að verða handa-
vinnukennari, sem í dag er mjög skapandi
starf sem þarf að setja kraft í. Sá kraftur er í
rauða litnum, verkkrafturinn. Ég held að
þessi stúlka hafi með rauða litnum sínum
bæði kallað á þá orku sem í litnum býr og
geislað henni út.
Þannig er það líka með leikarana. Það er
algerlega undir þeim komið, hvort búning-
ur fær líf eða ekki og hvort sýning fær líf eða
ekki. Þú getur gert dásamlegan búning, en
ef það er ekki vel leikið í honum, þá er hann
einskis virði. Það er eins og með tónverk.
Illa flutt tónverk kemur í veg fyrir að þess sé
notið.
Viðtalið tók Sólveig Pálsdóttir við
Messíönu Tómasdóttur, leikmynda-
og búningahöfund, fyrir þcettina
„Að tjaldabaki“ sem voru fluttir í
Ríkisútvarpinu í janúar á þessu ári.
Viðtalið var tekið í október 1996.
21