Veiðimaðurinn - 01.06.1980, Page 46

allt veitt á friðunartíma ánna. Talið var að
þriðji hver lax, sem kom upp úr ánni
Tweed hafl verið ólöglega veiddur. Enginn
Tweedbúa leit á veiðiþjófnað sem glæp.
Margar fjölskyldur öfluðu sér vetrarforða
með eigin höndum á þennán máta. Sagt
var um þá sem stunduðu löglegar neta-
veiðar á ánum Tay og Tweed, að þeir væru
ætíð með lúkurnar á bólakafi um friðunar-
tímann. Verðir laganna stóðu marga að
verki og drógu þá fyrir dómara. Flestir
hinna ákærðu játuðu sekt sína undan-
bragðalaust og sluppu með föðurlega
áminningu, a.m.k. þeir sem dregnir voru
fyrir dóm hjá Sir Walter Scott, en hann
var yfirvald í sinni sýslu. Hann gerði þó
greinarmun á því, hvort menn stálu til þess
að seðja sárasta hungur sitt, eða í ábata-
skyni. Tekið var mun harðar á brotum
atvinnuþjófa.
Þrátt fyrir stranga gæslu við árnar,
voru ætíð til náungar, sem höfðu tök á að
útvega manni lax ef mikið lá við, og það
jafnvel á þeim árstíma er veiðar voru með
öllu bannaðar. Einn þessara furðufugla var
kallaður Fiskatumi. Tumi bjó í Sígauna-
búðum í nánd við Kelso. Hann var á
sífelldum ferðalögum út um allar trissur.
Stundum fór hann langleiðina til Edin-
borgar á ferðum sínum. Tumi seldi ein-
göngu kryddreyktan lax. Uppskriftina
fékk hann hjá Sígaunum og var hún alda-
gömul að sögn Tuma. Laxinn seldi hann
kráareigendum á viðkomustöðum póst-
vagna. Forfeður Fiskituma voru alræmdir
veiðiþjófar upp til hópa og kunnu betri skil
á þeim kúnstum en flestir aðrir. Honum
var þetta því í blóð borið. Þegar dánarbú
Tuma var gert upp, kom í ljós að hann átti
£700 í handraðanum. Þetta þótti góð
summa í þá daga. Einkaerfingi Tuma var
vangefín dóttir hans. Haft var á orði, að
Fiskitumi hafí haft líf þúsunda vænna
Tweedlaxa á samviskunni þegar hann
kvaddi þennan heim. Annar furðufugl var
Laxa-Kobbi. Hann ferðaðist milli Perth
og Edinborgar í hestvagni og seldi fisk úr
stórum ámum, aðallega saltsíld og pækil-
saltaðan þorsk. Það var algeng sjón að sjá
Kobba skrönglast á hestvagninum sínum
eftir forugum malarvegunum út um allar
sveitir. Það vissu allir, sem það á annað
borð vildu vita, að Kobbi gat alltaf útvegað
viðskiptavinunum nýjan lax og árstími
skipti þar engu máli. Kobbi var sanngjarn
maður og seldi laxinn yfirleitt undir gang-
verði. Hann var talinn mjög vandur að
virðingu sinni. T.a.m. seldi hann aldrei
svartlax, sem svo var nefndur, þ.e. niður-
göngulax, aðeins úrvalsvöru, ekkert annað.
Kobbi hafði sambönd út um allar jarðir, og
þótt hann stundaði veiðiþjófnað og ólög-
lega sölu á laxi í heilan mannsaldur, slapp
hann alltaf undan vökulum augum lög-
gæslumanna. Laxa-Kobbi varð allur við
„veiðar“ að næturlagi úti á ánni Forth. Lík
hans fannst rekið morguninn eftir skammt
ofan við Stirling. Ungur að árum lærði
Kobbi að vefa. I þá daga fengu vefarar
sultarlaun. Kobbi sagði því starfinu fljótt
lausu og sneri að ,,fisksölunni“ sem reynd-
ist mun ábatasamari. Hannn aríleiddi
barnabarn sitt að aleigunni eftir sinn dag,
£1700.
Hér á árum áður, var mjög auðvelt að
laumast í ár og vötn í óbyggðum Skotlands
og á heiðum uppi, þar sem langt var á milli
bæja. Það er haft eftir Sir Walter Scott,
að alþýða manna í Skotlandi hafi alfarið
verið þeirrar skoðunar, að hún væri borin
til sömu hlutdeildar og landeigendur í
gögnum og gæðum þessara gjöfulu vatna.
Smám saman var gæsla efld við árnar og
minnkaði ásókn veiðþjófa að sama skapi.
Við lok 19. aldar voru t.d. 22 verðir að
staðaldri við ána Dee í Aberdeensýslu, og
44
VEIÐIMAÐURINN