Skipulagsmál höfuðborgarsvæðisins - 01.09.1984, Side 36

SKIPULAGSMÁL HÖFUÐBORGARSVÆÐISINS
36
Árið 1974 var verið að byggja nýtt
hverfi merkt A. Gróðri hafði verið
rutt af svæðinu og þar voru nýlegir
grunnar. Endurvarp var því all mik-
ið á þeirri bylgjulengd sem hér er
notuð, enþað er rauði hluti litrófs-
ins. Fjórum árum síðar var svæðið
fullbyggt, gróður komin á grasbietti
og tré farin að vaxa. Þá var hinsveg-
ar verið að bæta við húsnæði og
nýbyggingar að rísa á því svæði sem
merkt er B. Nota má ýmsar aðferð-
ir á tölvum til að sýna þær breyting-
ar sem orðið hafa og eru litir oftast
notaðir (Howarth, P.J. and Bóas-
son, E., 1982).
Þetta hefur verið nefnt sem dæmi
um hvernig mætti fylgjast með
breytingum á bæjum. Hefðu
stjórnvöld viljað athuga hvernig
breytingar áttu sér stað, hefði verið
farið loftmyndaflug yfir þau svæði
sem sýndu breytingar milli áranna
fjögurra sem hér svoru nefnd, en
ekki yfir allt svæðið.
ER MÖGULEGT AÐ GERA
ÞETTA Á ÍSLANDI?
Til þess að gera samanburð milli
ára eða til að gera einföld landnotk-
unarkort með aðstoð gervihnatta
þarf sérhæfðan tölvubúnað sem enn
er ekki til á íslandi. Hinsvegar má
kaupa þann búnað fyrir hálfa aðra
til þrjár milljónir króna og er þá
verið að tala um vandaðan búnað.
Ef þessi búaður yrði settur upp hér-
lendis mætti með aðstoð hans fylgj-
ast reglulega með breytingum á
stærð bæja og útlínum landsins, auk
þess sem búnaðurinn kæmi að full-
um notum við að fylgjast með hafís
við landið og rannsaka breytingar á
veðri skv. upplýsingum frá veður-
tunglum sem senda reglulega frá
sér upplýsingar um veðrahvolfið.
Hér væri því um að ræða búað sem
kæmi mörgum að gagni en ekki ein-
um eða tveimur notendum. En sem
sagt þessi búnaður er ekki til og því
hefur aðeins verið unnið lítillega að
því að kanna hvert gagn mætti hafa
af gervihnattamyndum og þá aðal-
lega við gerð gróðurkorta.
En einhverntíma í framtíðinni verð-
ur slíkur búnaður til hér í landi,
enda telja nágrannaþjóðir íslend-
inga sér skylt að hafa slíkan búnað
til að geta fylgst sjálfar með á
tæknisviðinu.
NIÐURSTAÐA
Með þessum orðum hefur verið
reynt að svara þeirri spurningu
hvort fjarkönnun úr gervihnöttum
gæti nýst við skipulagsvinnu. Svarið
er jákvætt. Gögn frá gervihnöttum
má nota sem viðbótargögn, eða
gögn til vísbendingar. Pá má ekki
gleyma því þó ekki hafi verið um
það fjallað hér að sífellt eru að
koma fram nýjungar á sviði fjar-
könnunar þannig að þó LANDSAT
hnettirnir sem miðað hefur verið
við í greininni “sjái“ ekki gegnum
myrkur og þoku, þá eru komnir á
markaðin gervihnettir búnir rat-
sjám sem “sjá“ jafnt á nóttu sem
degi og í heiðríkju sem þoku.
Hitt er það að meðan tæknin verð-
ur ekki flutt inn í landið munu ís-
lendingar ekki fylgjast með á þessu
sviði.
Heimildir:
Bóasson, E. (1981) Landsat and air-
borne radar for land cover/use
mapping and change detection in
southern Ontario, M.Sc. thesis
McMaster University, Hamilton,
Ontario.
Fleming, E.A. (1980) Change detecti-
on by LANDSAT as a quide to
planning aerial photography for re-
vision on mapping, Paper presented
at 14th Congress of the Internatio-
nal Society for Photogrammetry,
Hamburg, 11 pp.
Howarth, P.J. and Bóasson, E. (1982)
Landsat digital enhancements for
change detection in urban environ-
ments, Remote Sens. Environ. 12.
Ryerson, R.A., Ahern, F.J. Bóasson,
E., Brown, R.J., Howarth, P.J.,
Prout, N.A.,Rubec, C., Stephens,
P., Thomson, K.P.B., Wallace,
K.L.E., Yazdani, R. (1981)
LANDSAT for monitoring agricult-
ural intensification and urbanization
in Canada, in LANDSAT for Mon-
itoring the Changing Geography of
Canada.
Sabins, F.F. (1978) Remote sensing,
principles and interpretation, W.H.
Freeman and Company, San Fran-
cisco, 426 pp.
Mynd 3
Hluti af athugunarsvæðinu á loftljós-
mynd frá því í júní 1978. Myndin var upp-
haflega í mælikvarðanum 1:10.000 en
hefur verið smækkuð, en hún þekur um
2,3 x 2,3 km. Svæði A og B eru merkt.