Bautasteinn - 01.05.2005, Síða 6

6
Vladimir Surovtsev er einn af dáðustu höggmyndalistamönnum
heims og á verk á mörgum söfnum um víða veröld. Hann býr og
starfar í Moskvu en 9. maí, á Friðardegi Evrópu, var vígt minnis-
merki eftir hann í Fossvogskirkjugarði um sjófarendur í Heims-
styrjöldinni síðari. Er það stór og mikil bronsstytta sem heitir Von.
Þann 9. maí voru 60 ár liðin frá því að yfirmenn þýska hersins,
Keitel marskálkur, Friedeburg flotaforingi og Stumpf flugmarskálk-
ur, eftirmaður Görings, gáfust opinberlega upp fyrir bandamönn-
um í Heimsstyrjöldinni síðari.
Surovtsev var við vígsluna og segir hér
á eftir frá tilurð verksins, lífi listamanns í
Moskvuborg, áhugamálum sínum og Ís-
landsheimsókn sinni síðastliðið ár.
„Í lífi sérhvers manns, ekki síst í lífi
listamanna, koma upp allskyns tilviljanir
og áskoranir,“ segir Surovtsev, aðspurð-
ur um tilurð verksins. „Nú hef ég starf-
að í samvinnu við Utanríkisráðuneyti
rússnesku ríkisstjórnarinnar í um 15 ár
og því orðinn kunnugur mörgum ráð-
herrum og sendiherrum. Þar á meðal
eru fyrrum og núverandi utanríkisráð-
herrar, Igor Ivanov og Sergey Lavrov
svo og Vitaly Churkin. Einnig hef ég
verið svo heppinn að vinna nokkrar sam-
keppnir um gerð minnismerkja og nú
hafa sýningar á verkum mínum verið
haldnar yfir þrjú hundruð sinnum, bæði
í Rússlandi og í ýmsum Evrópulöndum.
Það hefur gefið mér tækifæri að fylgjast
vel með listalífinu bæði heima og er-
lendis. Mörg verka minna hef ég unnið
að beiðni stjórnmálamanna, t.d. frá
Evgueny Primakov, Guennadi Selznyov og Yuri Luzhkov sem nú
er borgarstjóri í Moskvu. Nokkur verkefni hef ég einnig fengið
vegna stuðnings frá forseta Rússlands, fyrst Boris Yeltsin og
einnig Vladimir Putin. George Bush eldri hjálpaði mér við að
koma á fót einu verkefni. Nú á ég verk í sex löndum og öll hafa
þau verið gjafir frá forseta Rússlands eða ríkisstjórn. Þetta hefur
gefið mér tækifæri til að halda góðu samstarfi við yfirvöld, í
þessu tilfelli rússneska sendiráðið á Íslandi“.
Hestamennska er helsta áhugamál Surovtsevs og í gegnum það
áhugamál hefur hann kynnst mörgu góðu fólki.
„Ég hef þekkt rússneska sendiherrann á Íslandi, Aleksandr
Rannkih, í mörg ár. Sameiginlegur áhugi á hestamennsku leiddi
okkur saman og höfum við margoft farið saman í reiðtúra og tek-
ið þátt í fjölmörgum hestasýningum í Moskvu. Svo erum við af
sömu kynslóð og þekkjum vel áhrif seinni Heimsstyrjaldarinnar
á Evrópu og uppbyggingu hennar. Kunningsskapur okkar og
sameiginlegur skilningur gerði það að verkum að þetta verkefni
varð að veruleika. Það var Aleksandr sem átti hugmyndina að því
að þetta minnismerki yrði reist en fjárhagslega er verkefnið stutt
af rússnesk-íslenska vinafélaginu og framkvæmdastjóra þess,
Aleksandr Borodin.“
Surovtsev heimsótti Ísland í fyrra, kannaði aðstæður í Fossvogs-
kirkjugarði, ferðaðist um og ræddi m.a. list sína í MÍR-salnum við
Vatnsstíg.
„Eftir ógleymanlegan fund minn með Ólafi Ragnari Grímssyni,
forseta Íslands, komst verkefnið á fullt skrið. Ég varð hugfanginn
af fegurð landsins ykkar. Heimsókn mín
í Hvalfjörð, þar sem skipalestirnar í
norðri voru skipulagðar, hafði mjög
mikil áhrif á mig. Fjölskylda mín tók
þátt í stríðinu og þessvegna fannst mér
mjög við hæfi að taka þátt í þessu verk-
efni. Faðir minn tók þátt í því og hann
var með í hinni frægu sigurgöngu á
Rauða Torginu í Moskvu 24. júní 1945.
Margir ættingjar mínir létust í stríðinu,
m.a. föðurbróðir minn, Nicolay Surovt-
sev, en hann stjórnaði skriðdreka í
fremstu víglínu. Draumur hans var að
verða listamaður, en nú eru um 30 lista-
menn í ættinni og má líta á það sem
ákveðinn sigur.
Á stríðstímum aðskiljast ástvinir,
hjón, brúðir og brúðgumar. Allar konur
trúa því að þeirra maður muni snúa
heim, að kúlurnar muni fara framhjá
honum. Þegar þau skiljast að vonar
hún alltaf að hann snúi aftur, vonast eftir
sigri. Þetta er hugsunin á bakvið nafn
minnismerkisins Von. Ég ímynda mér
að þessi hugsun sé nátengd ykkur
Íslendingum. Í margar aldir hefur líf
ykkar verið samofið sjónum, með skilnaði og endurfundum,
þrám og áhyggjum, með von. Maður vonast alltaf eftir því besta,
sama hversu aðstæður geta verið erfiðar. Um það er minnis-
merkið“.
Verkinu hefur verið valinn fallegur staður þar sem gengið er inn
í Fossvogskirkjugarð, nærri breskum og norskum minningarreit-
um. Hvað finnst Vladimir um staðsetningu og umhverfi minnis-
merkisins?
„Staðsetning þess er mjög góð. Ég vona að íbúar Reykjavíkur
taki minnismerkinu sem hluta af borg sinni, hluta af kirkjugarð-
inum sínum. Við sem að þessu komum, ásamt Aleksey Begunov,
arkítekt, frá Sankti-Pétursborg og starfsfólki rússneska sendi-
ráðsins erum mjög þakklát yfirvöldum í Reykjavík og á Íslandi
fyrir tækifærið til að reisa minnismerkið á þessum stað í garðin-
um“.
En skyldi vera mikil gróska í höggmyndalist í Rússlandi um þess-
ar mundir?
„Ég held að þróun listar og menningar byggist alltaf á þróun
ríkisins. Þegar fjármagn eykst og stöðugleika er náð þá geti fólk
Von í Fossvogskirkjugarði
- viðtalið var tekið fyrir vígluna -
„Von“ , minnismerki.