Morgunblaðið - 26.04.1967, Síða 24

Morgunblaðið - 26.04.1967, Síða 24
24 MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 26. APRÍL 1967. Skoraö á V-landabúa að koma fram við hana sem einstakiing — en ekki sem dóttur föður ssns • Tilkynnt hefur verið í New York, að Svetlana Stalína muni á morgun eiga fund með blaða- mönnum og er hans beðið með mikilli eftirvænt- inju. • Svetlana dvelst nú á leyndum stað, einhvers staðar skammt frá New York og er haft eftir goS- um heimildum, að banda rískir örygg-isverðir fylg- Ist með dvalarstað henn- ar. Fregnir hafa flogið fyrir þess efnis, að so- vézka leyniþjónustan hafi á sínum snærum menn í Bandaríkjunum til þess að kanna afstöðu banda- rísku þjóðarinnar til styrjaldarinnar í Viet- nam- og hefur þótt rétt að gæta allrar varúðar þess vegna. Ekki hetfur verið upplýst, hvað bókaútgáfutfyrirtækið Harper & Row greiddi Svet- lönu fyrir endurminningar hennar, en talið víst, að það hafi verið álitleg upphæð og þurfi hún engu að kvíða í framtíðinni í fjárhagslegum efnum. I>á er sagt, að viku- ritið „LIFE“ muni greiða 250.000 $ fyrir réttinn til að birta bókina sem framhalds- sögu. Hatft er eftir George F. Kennan, fyrrum sendiherra Bandarikjanna í Moskvu, sem ábti mikinn þátt í samning- unum um útgáfu bókarinnar, að Svetlana hafi ekki gert miklar krötfur. Hún hafi ein- ungis óskað eftir því að fá svo mikið fé fyrir bókina að hún hefði í sig og á og gæti átt bíl og lítinn hund — af sígaunakyni, „vegna þess að ég á sjáltf eftir að lifa sígauna lífi". Hún hafði lagt til, að verulegum hluta fjárins yrði varið til góðgerðarstarfsemi í Indlandi, Sviss og Bandaríkj- unum, — þar sem hún hefði notið gestrisni, aðstoðar og vinsemdar- og einnig hafði hún látið í Ijós áhuga á því, að stofnaður yrði sjóður til minningar um mann sinn, ind verska kommúnistann Brijesh Singh. Kennan, sem kynntist Svet lönu í Moskvu, er hann vaT þar sendiherra, hetfur mælzt til þess við blaðamenn og aðra vesturlandamenn að þeir sýni Svetlönu fyllstu kurteisi og vinsemd Þannig að hún finni, að í Bandaríkjunum sé litið á hana sem einstakling og sjálfstæða persónu en ekki aðeins sem dóttur föður síns. Hún hafi — eins og hún sjálf tók fram við komuna til New York — svo oft verið höndluð sem ríkiseign í Sovétríkjun- um, vegna natfnsins, og hafi þótt það mjög miður. „Hún hefur aldrei getað verið hún sjáltf í Sovétrikjunum", sagði Kennan, „aldrei fengið að vera aðeins manneskja". f samningaviðræðunum um útgáfu bókar Svetlönu tók einnig þátt Edward S. Green- baum, fyrrum hershöfðingi, sem undanfarið hefur starfað sem lögfræðingur og sérfræð- inguT í málum, er varð« bóka útgáfu. Hann átti einnig ríkan þátt í málinu, er varð út af bók Manchesters „Dauði for- seta“. Hann hitti Svetlönu fyrst í Sviss og varð þess fljótt var, að hún hetfði ekki mikla hugmynd um fjármál og gerði sér engan veginn grein fyrir þeim útgjöldum, er hennar biðu, er hún settist að á Vest- urlöndum. Var það því hans fyrsta verk að sýna henmi fram á nauðsynjar hennar í framtíðinni til þess, meðal annars, að forða henni frá þvi að semja af sér við bókafor- lög. Eftir ýtarlegar viðræður þeirra Svetlönu, Kennans og Greenbaums var ákveðið að hinn síðasttaldi yrði ráðunaut ur hennar bæði í lögfræði- legum og persónulegum efn- um. ★ ★ ★ Smám saman hafa verið að koma í ljós ýmis smáatriði varðandi ferðalög Svetlönu, frá því hún fór frá Sovétríkj- unum með ösku manns sins skömmu fyrir síðustu jól. Hún dvaldist um hríð hjá fjöl- skyldu hans í Kalakankar, fögrum stað, sem gagntók huig hennar og hjarta svo, að hún segist muni grípa fyrsta tækifæri til að komast þang- að til lengri dvalar. f janúar ráðfærði hún sig við Dinesh Singh, verzlunar- málaráðherra Indlands, frænda Brijesh Singhs, um það hvort hugsanlegt væri fyrir hana að setjast að í Indlandi. Hann dró heldur úr því og olli það Svetlönu von- brigðum, þótt hún færi nærri um og skildi, að fyrir honum vekti að forðast hugsanlega misklíð við Sovétstjórnina. Hún dvaldist í Kalakankar út febrúar, — ferðaðist þó nokkrum sinnum um ná- grannasveitirnar, — og hvað eftir annað sendi sovézka sendiráðið í Nýju Delhi henni orð um, að senn yrði hún að binda enda á dvöl sína í Ind- landi .Fór svo, að hún lofaði að fara 1. marz. — en frestaði brotttförinni aftur um viku. Fyrst eftir bomuna til Nýju Delhi gisti hún á heimili Dinesh Singhs og þegar einkabifreið sovézka sendi- ráðsins kom að sækja hana 5. marz, hafði hún, að eigin sögn, ekki enn gert það upp við sig, hvað gera skyldi. Fyrsta ráð hennar var að ráðfæra sig við sendiherrann, Ivan A. Benediktov, — en hann brást hinn versti við og taldi fjarstætt fyrir hana að setjast að í Indlandi. Hugs anlega hefur þessi ákveðna, neikvæða atfstaða hans hjálp- að Svetlönu að taka ákvörð- un. Hvað, sem því leið, gerði hún það endanlega upp við sig, eftir mikið sálarstríð, — einkum vegna umhugsunar- innar um bömin tvö, sem yrðu eftir heima, — að leita ásjár Bandaríkjamann frem- ur en halda heim á ný. Þess má geta, að fregnir hafa borizt um að Benediktov hatfi verið fluttur úr sendi- herrastöðuni í Nýju-Delhi til sendiráðsins í Belgrad í Júgó- slavíu — meðal annars vegna óánægju sovézkra stjórnar- valdanna með afskipti hans atf máli Svetlönu. Áður hetfur verið skýrt frá því, hvernig hún notaði tæki- færið meðan háttsettir gestir sátu undir borðum í sendi- ráðinu, að skjótast út úr hús- inu, ná sér í leigubíl og aka tn bandaríska sendiráðsins. Hún tók aðeins nauðsynleg- ustu plögg með sér í hand- tözku, þar á meðal handritið að bókinni, sem hún hafði lokið við að s'krifa þremur árum áður. ★ ★ ★ Fimm klukkustundum eftir að hún kom í bandaríska sendiráðið var hún komin um borð í flugvél á leið til Róm- ar. Með henni fór rússnesku- mælandi starfsmaður banda- rísku leyniþjónustunnar og kom hann henni fyrir í banda ríska sendiráðinu í Róm með- an skipulagður var næsti á- fangi ferðarinnar. Framan af vissu Bandaríkjamenn ekki um handritið, — en þegar hún skýrði frá því, var á- kveðið að láta sérfræðing um sovézk málefni fjalla um mál Svetlönu og meta sagnfræði- legt gildi handritsins. Keenan varð fyrir valinu og fékk hánn handritið í hendur 16. marz. Mat hans var, að það væri ekki stjórnmálalegs eðlis, bók in væri mjög vel skritfuð og lýsti mannlegum viðbrögðum dóttur við föður og móður — og ungrar skynsamrar og tilfinnmgarikrar manneskju til lífsins á Stalínstímanum. Er Kennan hafði ráðfært sig við Greenbaum, hélt hann til Sviss og hitti Svetlönu — fyrst einslega. Þau höfðu þekkzt áður og fór vel á með þeim frá upphafi. Síðan kom Greenbaum og tók að sér mál hennar. Aðeins einu sinni á leið- inni frá Nýju Delhi hafði Svetlana verið hikandi við þetta flókna ferðalag. Það var við brottförina frá Róm, sem var ráðin í mikilli skyndingu, vegna þess, að blaðamenn höfðu komizt á snoðir um, að hún væri í bandaríska sendi- ráðinu. f öngþveitinu, sem þá varð á flugvellinum fór hún einhvernveginn á mis við leynjþjónustumanninn og leizt þá ekki á blikuna. Úr því máli rættist þó fljótlega og hún komst af stað frá Rómaborg með ítalsri leigu- flugvél. Greenbaum hefur sagt, að hann og Kennan muni gera allt sem í þeirra valdi stend- ur til þess að gæta hagsmuna Svetlönu og hjálpa henni til að byrja nýtt líf við nýjar aðstæður. Hann hefúr eins og Kennan skorað á Bandaríkja- menn og aðra vestræna menn að koma fram við Svetlönu, eins og manneskju og sjálf- stæðan einstakling og gleyma því, að hún sé dóttir Jósefs Stalíns. Konstantín, Kollias forsætisrá ðherra og Gregory Spandidakis varnarmálaráðherra. - GRIKKLAND Framhald af bls. 1. hann mundi reyna að nota áhrif sín til að endurreisa þingræði og lýðræði í land- inu. í grein „New York Times" seg ir ennfremur, að það sé álitið skipta meginmáli, að gríska þjóðin viti um andúð konungs *íns á herveldinu, hennar hefur ekki verið getið af útvarpsstöðv- um hersins né dagblöðum, sem öll eru ritskoðuð. Hins vegar gat bandaríska útvarpsstöðin „Rödd Ameríku" hennar í hálftíma fréttaþætti, sem útvarpað var til Grikklands á stuttbylgjum. Nokkrir stjórnmálamenn voru handteknir í Aþennu og nálæg- um héruðum í dag, til viðbótar við þann fjölda pólitískra fanga, sem nú sitja í grískum fangels- um. Munu stjórnmálamennirnir hafa stutt vinstri flokkana. — Kollias forsætisráðherra sagði í dag, að fangamir væru við ágæta heilsu og aðbúnaður þeirra væri til sóma. í útvarps- ræðu, sem varnarmálaráðherr- ann, Spandidakis, hélt í dag, sagði hann, að sérhver tilraun til að steypa herveldinu í Grikk- landi yrði miskunnarlaust bæld niður. Herforingjaráðið hefur að einhverju leyti losað um tökin í Aþenu. Þar voru í dag opnuð veitingahús, verzlanir og bank- ar. Auk þess mun dagblöðunum hafa verið veitt rýmra frelsi til að skýra frá atburðum undan- farinna daga. Enn sem áður standa herflokkar vörð í Aþenu og skriðdrekar og brynvarðar bifreiðar aka um strætin. Talsmaður ríkisstjórnarinnar upplýsti í gærkvöldi, að brátt yrði gefin út opinber yfirlýsing um hvernig fyrirhugum kosning um mundi háttað. Þær áttu að fara fram 28. maí n.k., en óvíst er hvort svo muni verða eða hvert form verður á þeim haft. í Aþenu er álitið, að byltingin hafi beinlínis verið gerð með það fyrir augum að hindra kosn- ingasigur Georgs Papandreous og áhangenda hans, sem talinn var vís. Papandreou er sagður liggja í sjúkrahúsi um þessar mundir, en líðan hans mun vera góð eft- ir atvikum. - SPARISKÍRTEINI Framhald af bls. 1 50 millj. króna. Heiti lánsins er: „Innlent lán Ríkissjóðs íslands 1967, 1. fl.“. Skuldabréf þessi verða í formi spariskírteina með sama sniði og spariskírteini ríkis- sjóðs, sem gefin voru út sl. ár. Er hér um að ræða sjöttu út- gáfu spariskírteina ríkissjóðs frá 1964. Geta eigendur skírteina úr ft>rri útgáfum fengið upplýsing- ar um verðvísitölu þeirra í bönk- um og hjá verðbréfasölum. Sala hinna nýju skírteina hefst nk. föstudag, 28. þ. m. Verða þau fáanleg sem fyrr hjá bönkum, sparisjóðum og hjá nokkrum verðbréfasölum í Reykjavík. Skilmálar hinna nýju skírteina eru þeir sömu og spariskírteina, sem gefin voru út á sl. ári. Eru skiímálar í aðalatriðum þessir: Verðtrygging Þegar skírteinin eru innleyst endurgreiðist höfuðstóll þeirra og vextir með fullri vísitöluuppbót, sem miðast við hækkun bygg- ingarvísitölu frá útgáfudegi til innlausnargjalddaga. Þetta gefur skírteinum sama öryggi gegn hugsanlegum verðhækkunum og um fasteign væri að ræða. Skírteini eru innleysanleg eftir þrjú ár Hvenær sem er eftir þrjú ár, getur eigandi skírteinanna fengið þau innleyst með áföllnum vöxt- um og verðuppbót. Það sparifé sem í skirteinin er lagt, verður því aðeins bundið til skamms tíma, ef eigandinn skyldi þurfa á því að halda. Auk þess er hægt að skipta stærri bréfastærðum í minni bréf við Seðlabankann. Getur það verið hentugt, þegar eigandi vill selja eða fá innleyst- an hluta af skírteinaeign sinni. Hins vegar getur eigandinn hald- ið bréfunum allan lánstímann, sem er 12 ár, og nýtur hann þá fullra vaxta og verðtryggingar allt það tímabil. Verðmætl skírteinanna tvöfaldast á tólf árum Vextir og vaxtavextir af skír- teinunum leggjast við höfuðstól, þar til innlausn fer fram. Sé skírteinunum haldið í 12 ár tvö- faldast höfuðstóll þeirra, en það þýðir 6% meðalvexti allt láns- tímabilið. Ofan á innlausnarupp- hæðina bætast síðan, eins og áð- ur segir, fullar .verðbætur sam- kvæmt vísitölu byggingarkostn- aðar. Skattfrelsi Skírteinin njóta alveg sömu fríðinda og sparifé við banka og sparisjóði, og eru þannig undan- þegin öllum tekju- og eignar- sköttum, svo og framtalsskyldu. Hapstæðar bréfastærðir Lögð er áherzla á, að þessi bréf verði að stærð hagstæð öll- um almenningi. Verða bréfin í tveimur stærðum 1.000 og 10.000 krónu bréf. Athygli er vakin á þvi, að bankar og stærri sparisjóðir taka að sér geymslu verðbréfa fyr- ir almenning gegn sanngjörnu gjaldi. Um nánari skilmála skírtein- anna vísast til útboðsauglýsingar, sem birtist í blöðunum í dag. Spariskírteinin verða til sölu í viðskiptabönkunum, bankaúti- búum, stærri sparisjóðum og hjá nokkrum verðbréfasölum i viðskiptabönkunum, bankaútibú- um, stærri sparisjóðum og hjá nokkrum verðbréfasölum í Rvík. Vakin er athygli á því, að spari- skírteini eru einnig seld í af- greiðslu Seðlabankans, Ingólfs- hvoli, Hafnarstræti 14. Hefst salan, eins og áður segir, föstu- dagínn 28. apríL

x

Morgunblaðið

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.