Þjóðviljinn - 27.04.1990, Side 8

Þjóðviljinn - 27.04.1990, Side 8
1lelgarblad Útgefandi: Útgáfufélag Þjóðviljans Framkvæmdastjóri: HallurPáll Jónsson Ritstjórar: Árni Bergmann, Ólafur H. Torfason Umsjónarmaður Heigarblaðs: Ólafur Gíslason Fréttastjóri: Sigurður Á. Friðþjófsson Útlit: Þröstur Haraldsson Auglýsingastjóri: Olga Clausen Afgreiðsla: ® 68 13 33 Auglýsingadeild:®68 13 10-68 13 31 Símfax:68 19 35 Verð: í lausasölu 150 krónur Setning og umbrot: Prentsmiðja Þjóðviljans hf. Prentun: Blaðaprent hf. Málgagn sósíalisma, þjóðfrelsis og verkalýðshreyfingar Síðumúla 37,108 Reykjavík Nýtt jámtjald milli norðurs og suðurs Við heyrum eins og vonlegt er mest um jákvæðar hliðar þeirrar þróunar, að köldu stríði milli austurs og vesturs er lokið. Og að sjálfsögðu erum við þá fegnust þeim mögu- leikum til afvopnunar sem verða til um leið og flæðir undan hernaðarbandalögunum. Þar með þrengir að þeirri sóun sem verst er og heimskulegust - þar með eflast vonir um að hægt sé að veita vígbúnaðarpeningun- um til brýnna mannúðarverkefna, hvort sem væri heima fyrir eða þá í löndum þriðja heimsins, sem flest hver búa við vaxandi neyð. En nú bregður svo við, að þær raddir heyrast víða „úr suðri“ (þeas. þróunarlöndunum), sem lýsa ótta manna við að batnandi sambúð fyrsta og annars heims (vesturs og austurs) boði ekkert gott fyrir þann þriðja. Eins víst jafnvel að nýtt járntjald verði látið síga milli norðurs og suðurs í stað þess sem fór endanlega í tætlur þegar Berlínarmúrinn hrundi. Afskipti austurs og vesturs og þá risaveldanna tveggja af málum þriðja heimsins voru svo sem ekkert til að státa af. „Aðstoð" við þau lönd voru oftar en ekki í líki hergagn- asendinga, sem héldu við völd einhverjum einræðisherr- anum vegna þess eins að hann stóð „okkar megin“ þegar heiminum var skipt í áhrifasvæði. Sem betur fer ætti það senn að vera liðin tíð að með þessu móti stæðu risaveldin í „staðgenglastríðum11 sín í milli hér og þar í heiminum með misbrúkun eða mistúlkun á staðbundnum deilum. En nú, segja menn, tekur vart betra við. Hrun flokks- ræðis um austanverða Evrópu þýðir m.a. að þaðan er enn minni efnahagsaðstoðar að vænta en áður. Þvert á móti: ríki sem eru í rauninni efnuð á mælikvarða þriðja heimsins, eins og Austur-Þýskaland, Tékkóslóvakía og Ungverjaland, þau gera nú mikið tilkall til aðstoðar og lánafyrirgreiðslu að vestan. Og eru miklu líklegri til að fá jákvæða afgreiðslu en lönd þriðja heimins. Blátt áfram vegna þess að vestrænir fjármagnseigendur telja það borga sig mun betur að fjárfesta í neysluvöruþyrstum markaði Austur-Evrópu, þar sem fyrir er tiltölulega ódýrt og vel menntað vinnuafl, en í þriðja heiminum. í þriðja heimi óttast menn að Austur-Evrópa skerði þá takmörkuðu aðstoð sem send hefur verið „suður“. Líka vegna þess að Vesturlönd hafa nú orðið ekki einu sinni pólitískan áhuga á t.d. Afríkulöndum - á því að þar verði ekki óhentugar byltingar. Ef litið er á dæmið með hund- ingjahætti hagsmunanna, þá hafa iðnríki í norðri ekki lengur neina „þörf“ fyrir þróunarlöndin, nema til þess að framleiða fáeinar tegundir landbúnaðarvöru, til að sækja þangað nokkrar tegundir málma - og í versta falli til að flytja þangað umhverfisspillandi framleiðslu af ýmsu tagi. Ekki bætir það stöðu þessara landa, að viðskiptakjör þeirra hafa farið mjög versnandi - einnig að því er varðar þá vöru sem ríkari lönd til þeirra sækja. Til dæmis að taka hefur verðmæti útflutnings Afríkulanda á kakó fallið um 38% á tímabilinu 1980-1987, á kaffi um 41 %, á fosfötum um 47% og átimbri um 80%. Öll viðleitni þessaralandatil að rétta viðskiptahallann, grynna á mikilli skuldasúpu, með útflutningi á einhverju öðru en hráefnum mætir toll- amúrum og kvótum í hinum sterku efnahagsbandalögum hinna best settu. Eins og er koma menn ekki auga á neitt það sem líklegt er að hjálpa svo um muni þeim sem standa „í suðri“ utan við klúbba hina ríku, sem Austur-Evrópuríkin vonast enn til að geta sloppið inn í. Þróunarlöndin eru í veikri stöðu, skuldakreppan sundrar þeim, og af því menn eiga þar engra sæmilegra kosta völ, þá er líklegt að stórir hópar bregðist við ástandinu með vaxandi hatri á hinu ríka norðri, sem getur m.a. komið fram í vaxandi hryðjuverk- astarfsemi. Sem að sínu leyti gæti flýtt fyrir því að dregið yrði þétt nýtt „járntjald" milli suðurs og norðurs, eins og áðan var um getið. Draumur Nóa, eitt verka Ollis Lyytikainens á sýningunni í Listasafni íslands. Listasafn íslands Finnskur draumur Yfiriitssýning á verkum Finnans, Olli Lyytikainens, opnar í Listasafni íslands á morgun. Sýningin er farandsýning og kallast Draumur í fjórum litum. Olli var sjálflærður listamaður, hann var áberandi í menningarlífi Helsinki frá lokum sjöunda áratugarins til æviloka, en hann dó tæp- lega fertugur að aldri árið 1987. Þessi sýning er fyrsta yfirlitssýning verka hans og er skipulögð af Amos Anderson-safninu í Helsinki. Olli Lyytikainen var fjölhæfur Síðustu árin vann hann nær listamaður og verk hans eru ótrú- eingöngu vatnslitamyndir og lega fjölbreytt þótt starfsaldur hans hafi verið stuttur. í fyrstu gerði hann teikningar af þekktu fólki, m.a. Andre Breton, og Gretu Garbo. Eftir Afríkuför hans snemma á áttunda áratugn- um kvað við nýjan tón, seinna fóru fígúrur á borð við Mikka mús og Andrés önd að sjást í myndum hans. í framhaldi af dá- læti hans á skrípagoðum teiknaði hann og málaði goðsögulegar verur. málaði beint á pappírinn hratt og án þess að skissa fyrst, hann náði mikilli fæmi í meðferð vatnslita og eru þessi síðustu verk hans mikið lofuð. Olli varð fyrir miklu áfalli 1979 þegar kviknaði í vinnustofu hans og mikið af verk- um brann eða stórskemmdist. Veikindi og drykkjusýki drógu hann til dauða fyrir aldur fram nokkrum árum síðar. Eins og áður sagði er þessi far- andsýning fyrsta yfirlitssýning verka Ollis. Hann hélt fjölda sýn- inga í Helsinki, oftast í galleríi, sem hann stofnaði ásamt öðmm framsæknum listamönnum, Che- ap Thrills. Hópur þessi var stofn- aður árið 1970 og kallaði sig Sláttumennina (Elonkorjaajien). Sláttumennirnir vom áberandi og umdeildir í listalífi Finnlands á áttunda áratugnum. Á sýningunni í Listasafni ís- lands em um 100 verk unnin á árunum 1969-1985, sýningin opn- ar, sem fyrr segir, á morgun og er Listasafnið opið alla daga nema mánudaga kl. 12-18, aðgangur er ókeypis. Sýning Olli Lyytikain- ens stendur til 27. maí. BE Helgarveðrið Horfur á laugardag og sunnudag: SV-átt um mest allt land. Skúrir eða slydduél á víð og dreif um vestanvert landið og sums staðar á annesjum norðanlands. Þurrt og sennilega léttskýjað á A-landi. Hiti víðast á bilinu 4 til 6 stig. 8 SÍÐA - NÝTT HELGARBLAÐ Föstudagur 27. apríl

x

Þjóðviljinn

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.