Morgunblaðið - 30.10.2002, Side 24

Morgunblaðið - 30.10.2002, Side 24
LISTIR 24 MIÐVIKUDAGUR 30. OKTÓBER 2002 MORGUNBLAÐIÐ leikur sér nokkuð að taktskiptu tónferli en athugandi væri hvort ekki færi betur á að t.d. endatónn- inn í annarri tónhendingu væri lengri. Stuttleiki hans stakk nokk- uð í stúf við annars líðandi hrynferli lagsins. Síðasti sálmurinn, Við lof- gjörð, eftir meistara Hallgrím Pét- ursson, í tónklæðnaði Snorra Sig- fúsar Birgissonar, er ágæt tónsmíð, þótt nokkuð væri miðhlutinn á lágu tónsviði, er skar sig úr á móti upp- hafinu og niðurlaginu. Hvort sem það var val söngstjórans, eða er samkvæmt fyrirsögn tónskáldsins, gerðu endurtekningar sálminn langdreginn, og voru auk þess án nokkurra breytinga, jafnvel þótt kvartett eða smákór setti eilítinn litamun á flutninginn, sem í heild var mjög góður. Þessi sálmalög öll eru góðar og vel hljómandi tónsmíðar, þótt und- EIGINLEG sálmalög fyrir safn- aðarsöng hafa ekki verið viðfangs- efni íslenskra tónskálda svo nokkru nemi og er það í raun miður, sem þó gæti verið að breytast. Að búa til einfalt, sönghæft sálmalag er ekki auðvelt verkefni, því einfaldleiki slíkra laga, sem þarf að aðgæta sér- staklega, er hemill á frjálsræði í tónvali, auk þess sem áhugavekj- andi stefjaskipan er sérstakt vandamál, sem auðvitað má styðja við með fallegri raddsetningu og hljómskipan. Þá er sá hugblær, sem þarf að mætast í samskipan orða og tóna, sérlega dularfullt og vandviðráðanlegt fyrirbæri og í þeirri leit hefur mörgum þótt órat- vænt og því ekki náð til síns heima. Fyrsta sálmalagið á opnunardög- um Tónlistardaga Dómkirkjunnar sl. laugardag er eftir Báru Gríms- dóttur, við texta eftir skáldsnilling- inn Einar Sigurðsson (1538–1626), prest í Heydölum, Hver sem að reisir hæga byggð, fallegt lag og laglínan söngvæn. Sama má segja um lag Hildigunnar Rúnarsdóttur, við textann Tunga mín, vertu treg ei á, sálm við texta eftir Pál Jónsson (1812–1889). Jón Hlöðver Áskels- son á þarna fallegan sálm við texta eftir Pál Jónsson (1812–1889) sem trúlega mun verða mjög meðfæri- legur við trúarathafnir, sem og sálmalög Báru og Hildigunnar. Jón irritaður fyndi sér mest við að vera í lögunum eftir Báru og Jón. Þá má vel nefna það að kórinn, undir stjórn Marteins H. Friðrikssonar, söng mjög fallega, með sérlega þéttum og góðum samhljómi, nema hvað bassinn dró sig nokkuð út úr í áðurnefndum miðhluta í lagi Snorra, vegna lágstöðu laglínu raddanna. Næst á efnisskránni var Chac- onne Páls Ísólfssonar yfir upphafs- stef Þorlákstíða, glæsilegt orgel- verk sem Marteinn H. Friðriksson flutti með tilþrifum. Lokaviðfangs- efnið var svo flutningur Hrefnu Unnar Eggertsdóttur og Kjartans Óskarssonar á sónötu í f-moll op. 102 nr. 1 eftir Brahms, listaverk sem var fallega flutt, sérstaklega fyrsti og annar þátturinn. Með þéttum og góðum samhljómi TÓNLIST Dómkirkjan Frumflutt voru fjögur nýsamin íslensk sálmalög, Chaconne eftir Pál Ísólfsson og Sónata fyrir klarinett og píanó í f- moll op. 120 nr. 1 eftir Brahms. Laug- ardagurinn 26. október. SETNING TÓNLISTARDAGA DÓM- KIRKJUNNAR Jón Ásgeirsson Jón Reykdal aðjúnkt við Kenn- araháskóla Íslands heldur kynningu á eigin verkum kl. 16.15. Kynningin er á vegum Rannsóknarstofnunar KHÍ og verður í sal 2 í nýbyggingu Kennaraháskóla Íslands v/ Stakkahlíð. Jón mun rekja feril sinn sem mynd- listarmaður. Kynningin verður í myndrænu formi þar sem sýnd verða dæmi um grafíklist frá átt- unda og níunda áratugnum. Bóka- skreytingum Jóns verða gerð nokk- ur skil en hann hefur á ferlinum gert marga tugi bókakápa og skreytinga. Jón hefur lagt höfuðáherslu á mál- verkið sl. tuttugu ár. Sýnd verða dæmi með rómantískri skírskotun til málverka dagsins í dag. Jón mun sýna ferli nokkurra málverka og spyr: „Er mynd nokkurn tíma full- gerð?“ Goethe-Zentrum á Laugavegi 18 Þýska kvikmyndin „Tatort: Die Kampagne“ frá 1994 verður sýnd kl. 20.30. Myndin tekur 90 mín. í flutn- ingi og er textinn á ensku. Leikstjóri er Thomas Bohn. „Tatort“ er ein elsta og vinsælasta sakamálasyrpan í þýsku sjónvarpi. Mike týnist á leið- inni í skólann og lík hans finnst skömmu seinna fyrir tilviljun. Móðir Mikes vill komast á slóð morðingj- ans með eigin leitarherferð. Í DAG  Sjá einnig Staður og stund á mbl.is Undraland minn- inganna er eftir Astrid Lindgren í þýðingu Höllu Kjartansdóttur. Astrid Lindgren segir hér ást- arsögu foreldra sinna. Þau sáust fyrst á barnsaldri og liðu hvort öðru aldrei úr minni eftir það. Um árabil horfðust þau þögul og feimin í augu en að lokum tók Samuel August af skarið og ávarpaði Hönnu frá Hult. Astrid skrifar hér einnig um uppvöxt sinn í Smálöndum í upphafi síðustu aldar, bækurnar sem hún las í æsku og fyrstu sporin á rithöfund- arbrautinni. Silja Aðalsteinsdóttir ritar eftirmála um ævi og störf Astridar Lindgren. Útgefandi er Mál og menning. Bók- in er 117 bls., prentuð í Prentsmiðj- unni Odda. Kápu hannaði Björg Vilhjálmsdóttir. Verð: 3.490 kr. Endurminningar DRAUMATÓNAR flautunemand- ans er yfirskrift fyrstu kenn- aratónleika Tónlistarskóla Kópa- vogs og verða þeir í salnum í kvöld kl. 20. Í ár er 40. afmælisár Tónlist- arskóla Kópavogs. Þar flytja Guð- rún S. Birgisdóttir flautuleikari og Peter Máté píanóleikari Sónötur eftir Hindemith og Martinu, Ung- verska þjóðlagasvítu eftir Bartók, auk verka eftir Frank Martin og Enescu. Guðrún og Peter héldu fyrst sam- an tónleika í Norræna húsinu árið 1995. Síðan hafa þau leikið saman á fjölmörgum tónleikum hér heima og erlendis. Árið 1997 gáfu þau út diskinn Fantasie hjá Japis. Hvort um sig eru þau virk í margskonar samspili og tónlistarstörfum. Guð- rún hefur kennt flautuleik við Tón- listarskóla Kópavogs síðan haustið 1982. Morgunblaðið/Kristinn Peter Máté og Guðrún Birgisdóttir. Draumatónar á kennara- tónleikum LISTRÆNN stjórnandi Drill Hall- listamiðstöðvarinnar í London, Julie Parker, var stödd hér á landi á dögunum í þeim erindum að semja við Felix Bergsson um að semja leikverk byggt á sög- unni um Grýlu og jólasveinana. Það er leikhópurinn Á senunni sem stendur að baki þessu verk- efni en auk Felix er Kolbrún Halldórsdóttir leikstjóri annar höfundur verksins. Julie Parker sagði í samtali við Morgunblaðið að upphaf þessa samstarfs mætti rekja til þess er Á senunni sýndi enska útgáfu verksins Hinn fullkomni jafningi í Drill Hall fyrir tæpum tveimur árum. „Það var frábær sýning og okkur langaði öll til að eiga frek- ara samstarf og nú stefnir í að það verði að veruleika með sýn- ingunni Greela and the Julelads, sem Felix og Kolbrún ætla að semja fyrir okkur.“ Julie segir að stefnt sé að frumsýningu hinn 12. desember og fyrirhugaðar eru þrjár sýn- ingar. „Við stefnum hins vegar að því að taka upp sýningar aftur að ári og ætlum þá að skipu- leggja leikferð um England svo segja má að sýningarnar núna verði eins konar prufusýningar.“ Drill Hall-listamiðstöðin er vel þekkt í leikhús- og listalífi Lund- únaborgar. Þar eru tveir leik- hússalir auk fjölmargra æfinga- og fyrirlestrarsala. „Eins og nafnið bendir til er þetta gömul æfingamiðstöð fyrir herinn. Þarna hefur BBC fast aðsetur og tekur upp vikulega grínþætti. Við erum einnig með umfangsmikla dagskrá alls kyns námskeiða og sýninga en leggjum jafnframt mikla áherslu á leiksýningar og þá sérstaklega sýningar þar sem listgreinarnar renna saman, eins og fjöllistasýningar, þar sem myndlist, leiklist og tónlist njóta sín. Við höfum einnig gert nokk- uð af því að panta verk og Grýla og jólasveinarnir eru gott dæmi um það. Við höfum hins vegar ekki á að skipa neinum föstum leikhópi og kaupum sýningar af leikhópum auk þess að leigja sal- ina út fyrir einstakar sýningar,“ segir Julie að lokum. Grýla og jólasveinarnir á svið Morgunblaðið/Golli Julie Parker, listrænn stjórnandi Drill Hall-listamiðstöðvarinnar. Leikhópurinn Á senunni í samstarf við Drill Hall-listamiðstöðina í Lundúnum KRISTINN G. Jóhannsson hefur um árabil sótt yrkisefni sitt í íslenska náttúru, nánasta umhverfi og einnig í íslenskar hannyrðir og mynstur. Hann hefur verið ötull við sýningarhald, sérstaklega þegar hugsað er til þess að lengst af hefur hann fengist við myndlist sína í hjáverkum, mynd- menntakennslu og skólastjórn. Kristinn er nú kominn á þann aldur að hann hefur hætt þeim störfum og getur því fyrst núna helgað sig list sinni óskiptur. Hann er búsettur á Akureyri og hefur verið um árabil og hefur sýnt verk sín reglu- lega bæði norðan heiða og sunnan, síðast sýndi hann verk sín á Listasafni Akureyrar 2001, undir nafninu Garðljóð. Kristinn hefur ekki leitað langt yfir skammt að viðfangsefni í verkum sínum held- ur haft augun opin fyrir því sem er að finna í nán- asta umhverfi, sem er ærið. Nú hefur hann farið niður að Pollinum, þar sem ríkir „hið ólýsanlega andvaralausa logn“ eins og listamaðurinn segir sjálfur í fréttatilkynningu. Í Húsi málaranna getur að líta fjölda nýrra olíu- verka, ásamt dúkristum frá um 1980. Mynstrin sem unnið er með í dúkristunum eru sótt á Minja- safnið á Akureyri, í íslenska hannyrðahefð, en þar er ríkur sjóður sem fleiri gætu sótt í. Það er vel til fundið hjá listamanninum að sýna saman nýrri og eldri verk, einnig vinna þau vel saman olíumál- verkin og grafíkverkin. Náttúruna í sínum óvið- jafnanlegu litbrigðum ber hæst í olíumyndum Kristins sem eru afar litskrúðugar og mikið að gerast á myndfletinum. Litirnir eru ríkir og lif- andi, myndfletinum skipt upp með lóðréttum og láréttum línum svo ferningar myndast með ýmiss konar mynstri og minna stundum á vefnað og tengjast þannig dúkristunum. Þau málverk þóttu mér sterkust þar sem myndbyggingin er hvað einföldust og forðast ofhlæði. Verkin eru mjög hlaðin, líkt er að í hverju málverki búi margar myndir, missterkar og ekki birt- ist allt við fyrstu sýn. Þó að náttúran sé yrk- isefnið elta myndirnar ekki fyrirmynd sína heldur vinna frjálst með liti og form, eru að mestu óhlutbundnar. Enda er bein speglun eða eftirlíking ekki alltaf áhrifaríkasta leiðin til að sýna þau hughrif og ljóðrænu tilfinn- ingu, sem myndefnið vekur, sem hér er sterk. Landslagshefðin í málverkinu er nú orðin fimm alda gömul, allan þann tíma hafa mál- arar leitað til náttúrunnar og birt hana á margvíslegan hátt, innan ramma landslags- málverka birtist heimsmynd Evrópu í gegn- um aldirnar. Á síðustu rúmum hundrað ár- um hafa íslenskir málarar fært okkur Íslendingum fegurð náttúrunnar á silfur- fati. Þar sem áður var ekkert nema harð- indin birtist sál þjóðar og ást okkar á land- inu varð til. Íslensk birta og litirnir í náttúru landsins eru einstakir. Ungt fólk í dag er upp til hópa yfirlýstir náttúruverndarsinnar og við Íslendingar byggjum gjarnan ímynd okkar á íslenskri náttúru. Það er óskandi að íslenskir listamenn haldi áfram að birta okkur íslenska náttúru í verkum sínum, hún verður aldrei úrelt, þvert á móti verður hún stöðugt dýrmætari. Nú þegar haustlitirnir eru óðum að hverfa vegna kulda og veturs er upplagt að bregða sér í haustlitaferð á Eiðistorg. Haustlitaferð á Eiðistorg Ragna Sigurðardóttir MYNDLIST Hús málaranna Til 3. nóvember, sýningin er opin fimmtudaga til sunnu- daga frá kl. 14–18. OLÍUMÁLVERK OG DÚKRISTUR KRISTINN G. JÓHANNSSON „Náttúruna í sínum óviðjafnanlegu litbrigðum ber hæst í olíumyndum Kristins sem eru afar litskrúðugar.“

x

Morgunblaðið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.