Morgunblaðið - 20.06.2003, Síða 18

Morgunblaðið - 20.06.2003, Síða 18
ERLENT 18 FÖSTUDAGUR 20. JÚNÍ 2003 MORGUNBLAÐIÐ m TÍMARIT UM MAT & VÍN27062003 Hafðu samband við auglýsingadeild Morgunblaðsins í síma 569 1111 eða á augl@mbl.is Auglýsendur! Næsta tölublað af tímaritinu m sem fjallar um mat og vín, kemur út föstudaginn 27. júni næstkomandi. Tímaritið fylgir Morgunblaðinu í 55.000 eintökum til allra kaupenda blaðsins um land allt. Matur og vín eru orðin stór hluti af lífi landsmanna og margir sem hafa það sem sérstakt áhugamál. Tímaritinu er ætlað að endurspegla þennan nýja lífsstíl landsmanna á lifandi og áhugaverðan hátt. Stærð tímaritsins er 25x36 sm og er það skorið og heftað. Pantanafrestur auglýsinga er til mánudagsins 23. júní kl. 16:00 LEIÐTOGAR Evrópusambandsins (ESB) tíndust til Porto Carras við norður-grísku borgina Þessaloníku í gær, en efst á dagskrá fundar þeirra í dag verða umræður um drög að stjórnarskrársáttmála fyrir sam- bandið, sem svonefnd Framtíðarráð- stefna ESB samþykkti fyrir viku. Með leiðtogafundinum, sem lýkur á morgun, slá Grikkir botninn í hálfs árs formennskutímabil sitt í sam- bandinu. Er þess vænzt að fundarins verði helzt minnzt fyrir drögin að stjórnarskrársáttmálanum, sem Framtíðarráðstefnan, eins konar stjórnlagaþing ESB, vann að í 16 mánuði. Endanleg ákvörðun um nýja sáttmálann, sem á að þjóna sem stjórnskipunarlegur grunnur sam- bandsins næstu árin og jafnvel ára- tugina, verður þó ekki tekin fyrr en á ríkjaráðstefnu sem kölluð verður saman í haust og lýkur sennilega snemma árs 2004, tímanlega fyrir gildistöku stækkunar sambandsins um 10 ný aðildarríki 1. maí. Valery Giscard d’Estaing, fyrrver- andi forseti Frakklands, stýrði starfi Framtíðarráðstefnunnar og mun kynna niðurstöðu hennar fyrir leið- togunum í dag. Þetta verður fyrsta tækifærið sem leiðtogar aðildarríkj- anna fá til að lýsa afstöðu sinni til ein- stakra þátta stjórnarskrárdraganna, en þau eru málamiðlun milli mjög ólíkra sjónarmiða og hagsmuna nú- verandi og tilvonandi aðildarríkja. Fulltrúar allra þeirra (ríkisstjórna og þjóðþinga) áttu sæti á Framtíðarráð- stefnunni, auk framkvæmdastjórnar ESB og Evrópuþingsins. Mesta togstreitan stóð um það hve langt skyldi gengið í að taka upp meirihlutaákvarðanir, þ.e. að at- kvæðagreiðslur með auknum meiri- hluta komi í stað samhljóða sam- þykkis. Fulltrúar sumra landa hafa áhyggjur af því að haldi aðildarríkin neitunarvaldi á mörgum sviðum, þeg- ar þau verða orðin 25 og jafnvel fleiri, aukist hætta á að ákvarðanataka í sambandinu lamist. Varað við því að raska hinni viðkvæmu málamiðlun Þessi viðleitni til að tryggja skil- virkni ákvarðanatöku eftir stækkun tókst á við sjónarmið þeirra, sem vilja standa vörð um valdsvið þjóð- ríkjanna gagnvart hinum yfirþjóð- legu stofnunum ESB. Féll þessi tog- streita að miklu leyti saman við togstreituna á milli hagsmuna smærri aðildarríkjanna gagnvart hinum fjölmennustu. Fulltrúar smærri ríkjanna höfðu áhyggjur af því að viðleitnin til að auka skilvirkni ákvarðanatökunnar yrði til þess að auka völd stóru ríkjanna, á kostnað hinna smærri. En leiðtogarnir hafa fengið viðvar- anir um að rekja ekki upp það sam- komulag sem Framtíðarráðstefnan komst að í stjórnarskrártillögu sinni. „Jafnvæginu sem náðist í þessari nið- urstöðu ætti ekki að raska,“ sagði Pat Cox, forseti Evrópuþingsins. „Þeir sem vilja grafa undan þeirri víðtæku málamiðlun sem náðist myndu bera ábyrgð á lausn sem yrði ekkert meira en lægsti samnefnarinn, sem er ein- mitt sú niðurstaða sem Framtíðar- ráðstefnan var kölluð saman til að forðast,“ hefur AFP eftir Cox. Er Framtíðarráðstefnan kom síð- ast saman, föstudaginn 13. júní, og samþykkti stjórnarskrárdrögin lagði Giscard d’Estaing áherzlu á mikil- vægi þess að fulltrúar tilvonandi að- ildarríkjanna tíu ættu einnig aðild að niðurstöðunni. Hún sýndi að Evrópu- samband með 25 aðildarríkjum yrði vel starfhæft. Á lokafundi ráðstefnunnar 9.–11. júlí stendur til að hnýta síðustu lausu endana, sem snúast fyrst og fremst um að ákveða í hvaða málaflokkum nákvæmlega teknar skuli upp meiri- hlutaákvarðanir. Sumir fulltrúarnir, þ.á m. Joschka Fischer, utanríkisráð- herra Þýzkalands, vilja taka þær upp í utanríkismálum, en ólíklegt er talið að það gangi eftir, ekki sízt vegna andstöðu Breta. Viðkvæmt jafnvægi í stjórnarskrárdrögum ESB EPA Valery Giscard d’Estaing, fyrrverandi forseti Frakklands sem stýrði Framtíðarráðstefnu Evrópusambandsins, við komuna á leiðtogafund þess í Porto Carras í Grikklandi í gær. Í dag kynnir hann fyrir leiðtogunum til- lögu ráðstefnunnar að stjórnarskrársáttmála stækkaðs ESB. Togstreitan milli ólíkra hagsmuna aðild- arríkja ESB við mótun stjórnarskrársátt- mála fyrir hið stækkaða Evrópusamband verður, að sögn Auðuns Arnórssonar, í brennidepli umræðunnar á leiðtogafundi sambandsins í Grikklandi í dag. Forseti leiðtogaráðsins: Ný staða innan sambandsins þar sem ráðið kýs forseta til tveggja og hálfs árs í senn, sem á að koma í staðinn fyrir núverandi kerfi þar ríkisstjórn- arleiðtogar aðildarríkjanna skiptast á um að gegna formennskunni í hálft ár í senn. Ef viðkomandi er talinn gerast sekur um alvarleg afglöp í starfi getur ráðið sett hann af. Leiðtogaráð: Skipað æðstu leið- togum hverrar þjóðar og hittist fjór- um sinnum á ári. Þar þarf samhljóða samþykki fyrir ákvörðunum. Ráðherraráð: Hvert aðildarríki skiptist á um að gegna formennsku í einu fagráði, svo sem ráði fjármála- ráðherranna eða umhverfisráðherr- anna. Fyrir ráði utanríkisráðherr- anna fer hins vegar nýr „utan- ríkisráðherra ESB“. Framkvæmdastjórn: Hefur vald til að leggja fram frumvörp og fylgj- ast með framkvæmd ESB-löggjafar. Hvert aðildarríki mun hafa einn full- trúa í framkvæmdastjórninni, en frá nóvember 2009 munu aðeins 15 fulltrúar halda atkvæðisrétti við ákvarðanatöku, að meðtöldum for- setanum og utanríkisráðherranum. Evrópuþingið: Flytur og lögleiðir frumvörp ásamt leiðtogaráðinu. Kýs forseta framkvæmdastjórnarinnar. Hámarksfjöldi þingmanna er festur við 736 og lágmarksfulltrúafjöldi að- ildarríkis við fjóra. Þeir sitja 5 ár í senn. Utanríkisráðherra: Ný staða þar sem meirihluti ríkja þarf að sam- þykkja val í embættið. Ber ábyrgð á öryggis- og varnarmálastefnu sam- bandsins. Hann tekur við embættis- hlutverkum bæði Chris Patten, sem fer með utanríkismál framkvæmda- stjórnarinnar, og Javiers Solana, ut- anríkismálastjóra sambandsins. Meirihlutaákvarðanir: Allar nema viðkvæmustu ákvarðanir skulu framvegis vera teknar með at- kvæðagreiðslum með vegnum meiri- hluta, þar sem að baki hverri ákvörðun þurfa að liggja bæði þrír fjórðu hlutar allra aðildarríkjanna og í þeim búi að minnsta kosti þrír fimmtu hlutar íbúa sambandsins. Löggjöf: Lög sambandsins skulu vera æðri lögum hvers aðildarríkis. Gildi: „Sambandið er grundvallað á gildum virðingar fyrir mannlegri reisn, frelsi, lýðræði, jafnrétti, rétt- arríki og mannréttindum.“ Lögaðili: Með stjórnarskrársátt- málanum fær Evrópusambandið hlutverk lögaðila, sem hefur vald til að skrifa undir alþjóðasamninga. Hættir þar með sá hugtakarugl- ingur sem hlotizt hefur af því að þótt Evrópusambandið hafi orðið til með Maastricht-sáttmálanum 1993, sem pólitískt „regnhlífarheiti“, var Evr- ópubandalagið áfram sá lögaðili sem getið er í löggjöf og alþjóðasamn- ingum ESB. Borgararéttur: Meðal réttinda sem fylgja ESB-borgararétti, sem fylgir borgararétti aðildarríkis, er að hafa kosningarétt í sveitarstjórnar- kosningum í því ESB-ríki sem við- komandi dvelst í. Samstöðuskylda: „Sambandið og aðildarríki þess skulu grípa sameig- inlega til aðgerða í anda samstöðu verði aðildarríki fyrir hryðjuverka- árás, náttúruhamförum eða hamför- um af mannavöldum.“ Brottrekstur: Ef eitthvert aðild- arríkjanna telst brjóta alvarlega gegn grundvallargildum Evrópu- sambandsins geta hin ríkin ákveðið með vegnum meirihluta að reka það úr sambandinu. Úrsögn: Í stjórnarskrársáttmál- anum er í fyrsta sinn opnað form- lega fyrir þann möguleika að aðild- arríki geti sagt sig úr Evrópusam- bandinu. Meginatriði draga að stjórnarskrársáttmála ESB ÍSRAELAR láta Palestínumenn sæta sömu þjáningum og gyðingar í gettói í Varsjá á tímum nasista sættu, að sögn tveggja breskra þing- kvenna sem nýverið sneru heim úr ferð til Mið-Austurlanda. „Sem gyðingur vonaðist ég til að ég myndi aldrei upplifa að skammast mín fyrir framferði ísraelsks ríkis,“ sagði Oona King, þingkona breska Verkamannaflokksins, í gær. Hún tók þó fram að meðferð Palestínu- manna á Gaza væri ekki að öllu leyti sambærileg þeirri meðferð sem pólskir gyðingar sættu í síðari heimsstyrjöldinni. „Þar er mikill munur á. Palestínumönnum er ekki safnað saman inn í gasklefa.“ Hún sagði ástandið sambærilegt að því leyti að Palestínumenn hefðu mátt þola að land þeirra væri tekið og þeir beittir valdi á niðurlægjandi hátt. „Ísraelar hafa byggt vegg í kringum þá og búið þannig til pólitískt minni- hlutahverfi.“ Aðskilnaðarstefna á Gaza Þá líkti Jenny Tonge, þingkona Frjálslyndra demókrata, ástandinu einnig við pólsku gyðingahverfin að því leyti að Palestínumenn á Gaza- ströndinni gætu hvorki farið út af svæðinu né inn á það. „Þeir geta ekki unnið og ekkert selt. Það er smám saman verið að þrengja að þeim. Þarna er viðhöfð aðskilnaðarstefna sem sannarlega er að versna.“ Nokkrum mánuðum eftir innrás nasista í Pólland 1939 þvinguðu þeir 500.000 gyðinga inn í hverfi í Varsjá sem þeir svo byggðu 3 metra háan og 20 km langan múr umhverfis. Um 100.000 manns dóu þar úr hungri og sjúkdómum auk þess sem 300.000 manns voru sendir í útrýmingabúðir. Líkja Gaza við gyðinga- hverfi í seinna stríði London. AFP. AP.

x

Morgunblaðið

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.