Morgunblaðið - 20.05.2004, Síða 38

Morgunblaðið - 20.05.2004, Síða 38
UMRÆÐAN 38 FIMMTUDAGUR 20. MAÍ 2004 MORGUNBLAÐIÐ TALSVERÐAR breytingar hafa orðið á innkaupamálum hjá Reykja- víkurborg á þessu kjörtímabili sem nú er senn hálfnað. Þessar breytingar fólu m.a. í sér nýja innkaupastefnu Reykjavíkurborgar, nýjar innkaupareglur, samþykkt fyrir Inn- kaupastofnun Reykja- víkur og samþykkt fyr- ir Innkauparáð Reykjavíkurborgar. Þann 1. febrúar 2003 var stjórn Inn- kaupastofnunar Reykjavíkurborgar lögð niður en stjórnin hafði m.a. það hlutverk að vera yfir Inn- kaupastofnun auk þess sem stjórnin átti að taka allar endanlegar ákvarðanir í innkaupamálum Borgarinnar og tengdra fyrirtækja þegar keypt var fyrir fimm hundruð þúsund krónur eða meira. Borgarráð þurfti hins vegar að staðfesta samþykktir stjórnarinnar ef keypt var fyrir tutt- ugu miljónir eða meira. Í stjórn Inn- kaupastofnunar sátu fimm fulltrúar. Innkaupastofnun Reykjavíkur heyr- ir nú beint undir Borgarráð. Innkauparáð Reykjavíkurborgar tók til starfa á sama tíma og starfar í umboði Borgarráðs en það er skipað þremur fulltrúum sem eru kosnir til eins árs í senn. Hlutverk Innkauparáðs er m.a. að fylgjast með innkaupum borgarsjóðs og stofnana hans auk Fráveitu Reykjavíkur, Bílastæðasjóðs og Reykjavíkurhafnar. Innkauparáð á að afgreiða inn- kaupamál ef áætluð samnings- fjárhæð er fjörutíu miljónir króna ef um kaup á verklegum fram- kvæmdum er að ræða, tuttugu milj- ónir króna ef um þjónustukaup er að ræða eða tíu miljónir króna ef um vörukaup er að ræða. Innkauparáð afgreiðir þessi mál yfirleitt að feng- inni tillögu forstöðumanns viðkom- andi stofnunar. Á það skal einnig bent að ákvarðanir Inn- kauparáðs eru end- anlegar af hálfu borg- arinnar sem er breyting frá fyrri reglum. Þegar um lægri upp- hæðir er að ræða eru ákvarðanir teknar af forstöðumönnum eða fagnefndum viðkom- andi stofnunar. Innkaupastofnun sendir Innkauparáði mánaðarlega heildar- yfirlit um viðskipti og þjónustu við borgarstofnanir, málaflokka og fyr- irtæki borgarinnar sem Inn- kauparáði ber að fara yfir og gera at- hugasemdir við ef þurfa þykir. Innkauparáð tekur einnig fyrir kvartanir og ábendingar sem ráðinu berast frá bjóðendum eða seljendum vöru, verka og þjónustu. Innkauparáð tekur einnig til með- ferðar ábendingar Innkaupastofn- unar Reykjavíkur um hugsanleg brot á innkaupareglum borgarinnar. Það er vissulega eitt helsta mark- mið Innkauparáðs að ná fram sem hagkvæmustum innkaupum fyrir borgina en ekki er síður mikilvægt að gæta jafnræðis milli þeirra sem bjóða í hjá borginni. Í einstökum málum kunna ákvarð- anir Innkauparáðs að hafa verið um- deildar en hjá því verður aldrei kom- ist í málaflokki sem þessum þar sem miklir peningar eru í húfi fyrir verk- kaupa og bjóðendur. Ef útboðsupphæð er yfir til- teknum mörkum í einstöku útboði eiga bjóðendur þann möguleika að kæra niðurstöðu Innkauparáðs til kærunefndar útboðsmála. Þegar um lægri upphæðir er að ræða þarf að gera athugasemdir til Innkauparáðs eða óska rökstuðnings vegna ein- stakra ákvarðana en dómstólaleiðin er einnig fær. Vel má greina aukna hörku, sem m.a . kemur fram í fjölg- un á kærum og fleiri athugasemdum bjóðenda. Það er skoðun mín að Innkauparáð hafi staðið undir væntingum á því rúma ári sem ráðið hefur starfað. Mörg erfið mál hafa komið fyrir ráðið á þessu tímabili og hefur þá stundum þurft að sækja ráðgjöf til lögmanna borgarinnar en sú ráðgjöf hefur reynst ráðinu vel. Það er skoðun mín að huga þurfi vel að þessum málaflokki í framtíð- inni t.d með því að sjá til þess að lög og reglur varðandi innkaupamál borgarinnar séu í takt við líðandi stund. Margt má örugglega betur gera en ég tel þó að allt það góða fólk sem vinnur að innkaupamálum hjá Reykjavíkurborg sé ávallt að reyna að gera sitt besta fyrir borgina okk- ar. Hlutverk og staða Innkaupa- ráðs Reykjavíkurborgar Jóhannes Tómas Sigursveins- son skrifar um innkaupamál hjá Reykjavíkurborg ’Eitt helsta markmiðInnkauparáðs er að ná fram sem hagkvæm- ustum innkaupum fyrir borgina.‘ Jóhannes T. Sigursveinsson Höfundur er félagi í VG og fulltrúi í Innkauparáði Reykjavíkurborgar. VIÐ SEM komin erum yfir miðjan aldur munum vel þá tíma, um og fyrir miðja síðustu öld, er yf- irgengileg þröngsýni og molbúaháttur tröllriðu þjóðfélaginu. Munum til dæmis þá tíma er einstaklingar voru settir í „svart- holið“ leyfðu þeir sér að steypa skjólgarða kringum húseignir sínar! Alræði yfir borgurunum reið ekki við einteyming. Við, þessi sama kynslóð, munum einnig þegar þing- maður sósíalista, síð- ar Alþýðubandalags- ins, Jónas Árnason, fór fyrir hópi manna að Grundartanga við Hvalfjörð. Til að gera hvað? – Svo ótrúlega sem það hljómar í dag réð aðeins eitt þeirri ferð: Að reisa níðstöng vegna áforma um verk- smiðju við Grund- artanga! Hvað lá að baki? – Ekki að fagna því að fleiri stoðir yrðu reistar til eflingar at- vinnuvegum þjóð- arinnar. Ekki að fagna því að ís- lensk alþýða þyrfti ekki stöðugt að byggja afkomu sína á óvissum sjávarafla. – Nei, níðstöngin var reist vegna þeirrar grunnáráttu vinstrimanna að berjast á móti sem flestum nýjungum til styrktar og eflingar þjóðarhagsæld. Vangaveltur hér að ofan eru til- komnar vegna örsmárrar fréttar í Fréttablaðinu laugardaginn 8. maí sl. (sjá úrklippu). Einhvern tíma hefði það verið talið forsíðufrétt, já stórfrétt í ís- lenskum fjölmiðlum, að hvorki meira né minna en 130 störf myndu skapast við stækkun fyr- irtækis. – Svo er augljóslega ekki í augum ritstjóra Fréttablaðsins. – Hins vegar má með heimsstyrjald- arfyrirsögn lesa sama dag í blaðinu: „Afsagnar Björns krafist á alþingi.“ – Brosti einhver? Þegar í augsýn er að útflutn- ingsverðmæti þjóð- arinnar gæti aukist um 12 milljarða króna á ári – heilan milljarð á hverjum mánuði – er slík frétt næstum „falin“ inni í blaðinu. Þótti ritstjóra fréttin of jákvæð fyrir stjórn- völd í landinu? Íslensk æska má hins vegar ávallt vera þakklát þeim mönnum sem á síðasta áratug hafa gert þjóð okkar að einu mesta hag- sældarríki heimsins – þjóð, sem fyrir aðeins rúmum sextíu árum barðist í mikilli fátækt við afleiðingar heims- kreppu. Hver er hann sem staðið hefur í stafni og stjórnað þjóðarskút- unni samfleytt und- anfarin 13 ár? – Jú, sá hinn sami hefur fengið á sig meira skítkast, rógburð, níð og hat- ursfullar árásir en nokkur annar stjórn- málamaður um ára- tuga skeið. Sama gild- ir að flestu leyti um einn samráðherra hans, samanber fyrirsögn Fréttablaðsins hér að ofan. Þeir geta hins vegar báðir tekið heilshugar undir ljóðlínur „koll- ega“ síns – fyrsta ráðherra Ís- lands – fyrir réttri öld, en sá hinn sami mátti upplifa ekki ósvipaðan rógburð og níð, þá er hann sagði: Ég tek ekki níðróginn nærri mér, því það næsta gömul er saga, að lakasti gróðurinn ekki það er, sem ormarnir helst vilja naga. Níðstöngin! Magnús Erlendsson fjallar um gömul mótmæli stjórnmálamanna Magnús Erlendsson ’Níðstöngin varreist vegna grunnáráttu vinstrimanna.‘ Höfundur var um tveggja áratuga skeið bæjarfulltrúi í Seltjarnarnesbæ. EINS og umræða síðustu daga ber með sér er margt umhugs- unarvert í fjölmiðlafrumvarpi rík- isstjórnarinnar. Hefur m.a. verið leitt getum að því að frumvarpið kunni að vega að mik- ilvægum stoðum stjórnarskrárinnar, þar á meðal athafna- frelsi og tjáning- arfrelsi. Hagsmunir almenn- ings aðalatriðið Deilur af þessum toga eru engin nýlunda, þegar veigamikil lög- gjöf er annars vegar. Nægir í því sambandi að minna á búvörulög, lög um fisk- veiðistjórnun og ýmsa löggjöf sem varðar umhverfisvernd o.m.fl. Ástæðan er ekki sú að löggjafinn kunni ekki til verka eða ætli sér þá vanvirðu að hafa stjórnarskrána að engu, heldur sú að stjórnarskráin setur stjórnvöldum þá skyldu á herðar að standa vörð um almanna- heill. Ef skoðanir eru skiptar á því í hverju hagur almennings felst hverju sinni geta risið miklar deilur um hugsanleg brot á grundvall- arreglum stjórnarskrárinnar. Það er síðan dómstólanna að skera úr um hver hefur rétt fyrir sér. Stjórnarskrárbrot? Að þessu sinni er hvað harðast deilt um brot á ákvæðum stjórnarskrár- innar á annars vegar tjáningarfrelsi og hins vegar athafnafelsi; skerðir það athafnafrelsi að markaðsráðandi fyrirtæki megi ekki eiga meira en 5% í ljósvakamiðli eða að ljós- vakamiðlar og dagblöð megi ekki vera í eigu sama aðila? Vissulega, en brýtur þetta í bága við stjórn- arskrána? Ekki ef unnt er að sýna fram á með rökum að hagsmunir al- mennings séu í þessu tilviki meiri en hagsmunir þeirra sem sæta skertu athafnafrelsi. Með hliðsjón af því að flest vestræn lýðræð- isríki eru með svipaðar eða sambærilegar var- úðarreglur gagnvart eignarhaldi á fjöl- miðlum eru almanna- hagsmunir augljóslega taldir vega þyngra á metum hvað þetta at- riði varðar. Gengið of langt? Ástæðan er í grund- vallaratriðum sú, að fjölmiðlar standa einn- ig fyrir samfélagslegu valdi og eru af þeim sökum ekki fyrirtæki eða fjárfest- ingartækifæri í hefðbundnum skiln- ingi. Erfiðara er hins vegar að meta hvort 5% reglan samrýmist með- alhófsreglunni, þ.e. hvort stjórnvöld gangi lengra en almannahagsmunir krefjist. Hvað fullyrðingar um brot á tjáningarfrelsi varðar býr sú hugsun að baki fjölmiðlafrumvarpinu, að aukin samþjöppun í eignarhaldi á fjölmiðlum leiði ekki einungis af sér fábreyttari fjölmiðla, heldur komi það einnig niður á tjáningarfrelsinu, sökum þess að sífellt færri séu í að- stöðu til að taka ákvarðanir um hvað og þá hverjir fái að tjá sig. Vegið að frelsinu eða ekki? Eitt helsta markmið frumvarpsins er með öðrum orðum að standa vörð um tjáningarfrelsið og um leið einn af hornsteinum lýðræðisins og mik- ilvægra lýðréttinda. Hins vegar vík- ur því svo við, að frumvarpið, sem er sett fram til varnar tjáningarfrels- inu ílandinu, hefur verið gagnrýnt fyrir hið andstæða. Rökin eru lík- lega þau, að þar sem íslenski fjöl- miðlamarkaðurinn sé lítill geti of miklar takmarkanir á eignarhaldi fjölmiðla höggvið nærri rekstr- argrunni margra þeirra. Samasem- merki eru m.ö.o. sett á milli fárra fjölmiðla, fábreyttrar fjölmiðla- umræðu og skerts tjáningarfrelsis. Þegar öllu er ábotninn hvolft snýst deilan því um það hvort sé tjáning- arfrelsinu (og um leið lýðræðinu) skeinuhættara, fáir fjölmiðlar eða samþjöppun í eignarhaldi þeirra. Hundalógík Enga grandskoðun þarf til að sjá, hvílik hundalógík það er, að setja samasemmerki á milli tjáning- arfrelsins og fjölda fjölmiðla. Þá geta menn ekki litið framhjá þeirri staðreynd að til skamms tíma var ágætur gangur á fjölmiðlamark- aðnum, án rekstrarþátttöku mark- aðsráðandi fyrirtækja. Í þessu sam- hengi mega menn ekki rugla saman áhrifum gífurlegra skulda Norður- ljósa annars vegar og fjölmiðlafrum- varpsins hins vegar, en þessi mikla skuldsetning verður líklega og að- allega rakin til fyrri eiganda og hvernig samsteypan var blóð- mjólkuð. Verði frumvarpið að lögum hljóta stjórnvöld hins vegar að flýta endurskoðun Ríkisútvarpsins, þar sem staða þessarar ágætu rík- isstofnunar á auglýsingamarkaði þrengir sannanlega að rekstr- argrunni frjálsra ljósvakafjölmiðla. Að vega eða vega ekki að frelsinu Helga Guðrún Jónasdóttir skrifar um fjölmiðlafrumvarpið ’Deilur af þessum togaeru engin nýlunda, þeg- ar veigamikil löggjöf er annars vegar.‘ Helga Guðrún Jónasdóttir Höfundur er formaður Lands- sambands sjálfstæðiskvenna. SÍÐUSTU vikur hafa Íslendingar orðið vitni að ótrúlegum atvikum. Baugur, sem ræður yfir nær öll- um matvælamarkaðnum íslenska og er umsvifamikill á mörgum öðrum sviðum, hefur lagt stórfé í þrjá fjölmiðla, sem hafa það eitt markmið að níða niður Davíð Oddsson forsætisráðherra og jafnvel að koma honum frá völd- um. Einum þessara fjölmiðla, Fréttablaðinu, er dreift ókeypis á hvert heimili á Reykjavíkursvæð- inu. Fréttamaður annars þessara fjölmiðla, Stöðvar tvö, en sá mað- ur er raunar um leið formaður Blaðamannafélags Íslands, sendir tölvupóst í allar áttir með svívirð- ingum um Davíð og áskorunum um að beita öllum ráðum gegn honum. Ritstjóri Fréttablaðsins talar um þá martröð, sem forysta Davíðs sé, og stjórnarformaður Baugs um ógnarstjórn. En við höfum séð þetta allt áður. Fyrir þingkosningarnar 1937 reyndi Hermann Jónasson að mynda andrúmsloft ótta og tortryggni gegn Ólafi Thors með fáránlegum áburði um, að Ólafur hefði sem dómsmálaráðherra fimm árum áður viljað safna saman mörg hundruð manna liði að næturlagi í Sundhöllinni í Reykjavík í því skyni að handtaka helstu forystu- menn Alþýðuflokksins eftir götu- óeirðir í Reykjavík 9. nóvember 1932. Þegar Ísland gekk í Atlants- hafsbandalagið 1949, gerðu kommúnistar og nytsamir sak- leysingjar í slagtogi með þeim allt, sem þeir gátu, til að koma í veg fyrir löglega afgreiðslu málsins og ráku rógsherferð gegn Bjarna Benediktssyni, sem hafði for- göngu um málið. Baugsveldið beitir sér nú af sömu hörku gegn Davíð Oddssyni. Það vill breyta Íslandi í bananalýðveldi, þar sem því megi treysta, að allir stjórn- málaforingjar séu á mála hjá ein- um auðhring. Hannes Hólmsteinn Gissurarson Aðförin að Davíð Oddssyni Höfundur er prófessor í stjórnmálafræði. ATVINNA mbl.is

x

Morgunblaðið

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.