Fálkinn


Fálkinn - 25.10.1961, Side 22

Fálkinn - 25.10.1961, Side 22
FRAMHALDSSAGA EFTIR MARK TWAIN NJÖSNARINN Þetta er sagan eins og majórinn sagði mér hana, eins ná- kvæmlega og ég get framast munað: Veturinn 1862—63 var ég yfirmaður Trumbullvirkisins í New London í Connecticut. Máske var líf okkar þar ekki jafn viðburðaríkt og á „vígstöðvunum“, en þó nógu viðburða- rikt á sinn hátt, — heilinn í manni þornaði ekki upp vegna skorts á viðfangsefnum. í fyrsta lagi var andrúmsloft allra Norðurríkjanna um þetta leyti þrunginn dularfullum orð- rómi í þá átt, að óvinanjósnarar væru hvarvetna á stjái, 1 þann veginn að sprengja upp vígi okkar Norðanmanna, brenna hótelin, lauma pestarfatnaði inn í borgirnar og fleira í líkum dúr. Þú mannst eftir því. Allt þetta varð til þess að halda okkur vakandi og draga úr leiðindum setuliðstil- verunnar. Auk þess var aðsetur okkar nýliðastöð, svo við höfðum ekki tíma til að sofa á verðinum. Já, þrátt fyrir alla okkar árvekni, hurfu fimmtíu prósent af nýliðum dagsins út í buskann næstu nótt. Málinn var svo ríflegur, að nýliði gat borgað varðmanni þrjú, fjögur hundruð dollara fyrir að láta hann sleppa, og samt átt nóg eftir til að teljast sterk- efnaður á mælikvarða fátækra manna. Já, eins og ég sagði áðan, líf okkar var ekki tekið út með sitjandi sældinni. Jæja, dag einn, þegar ég var aleinn í vistarveru minni og skrifaði bréf, kemur inn unglingur, fölur og tötralegur, um fjórtán, fimmtán ára, hneigir sig kurteislega og segir: „Mér skilst, að hér sé tekið við nýliðum?“ „Já.“ „Viljið þér gjöra svo vel að, skrá mig?“ „Svei mér þá, nei! Þú ert allt of ungur, drengur minn, og of lítill.“ Vonbrigðasvipur kom á hann, og varð brátt að örvæntingar- svip. Hann sneri sér hægt við, eins og hann ætlaði að fara, hikaði svo, sneri sér að mér og sagði í tón, sem gekk mér til hjarta: „Eg á hvergi heima og á engan að í veröldinni. Ef þér gœt- uð tekið mig!“ En auðvitað kom slíkt ekki til mála, og ég sagði það, eins mildilega og mér var unnt. Svo sagði ég honum að setjast við ofninn og hlýja sér, og bætti við: „Þú færð bráðum eitthvað að borða. Þú ert náttúrlega hungraður?“ Hann svaraði ekki, og þurfti þess ekki, þakklætið, sem skein úr stórum bláum augum hans, sagði meira en nokkur orð. Hann settist við ofninn, og ég hélt áfram að skrifa. Öðru hvoru leit ég til hans í laumi. Ég tók eftir, að þó föt hans og skór væri óhreint og illa útleikið, var það upphaf- lega af vandaðri gerð. Þegar þar við bættist, að röddin var lág og þýð, augun djúp og þunglyndisleg, framkoman öll kurteisleg, var bersýnilegt, að aumingja pilturinn var í vanda. Ég fékk áhuga á honum. En svo varð ég niðursokkinn í verk mitt og steingleymdi drengnum. Ég veit ekki hve lengi það var, en svo varð mér lilið upp. Drengurinn sneri baki að mér, en andlitið sneri þannig, að ég sá annan vanga hans — og niður vangann runnu hljóð tár í stríðum straumum. „Guð sé oss næstur,“ sagði ég við sjálfan mig, „ég gleymdi því, að ræfillinn var banhungraður.“ Svo vildi ég bæta upp ókurteisi mína og sagði: „Komdu, drengur minn; þú skalt borða með mér; ég er einn í dag.“ Hann leit aftur á mig þessum þakklátu augum, og það biíti yfir svip hans. Við borðið stóð hann með hendurnar 22 FÁLKINN á stólbakinu, þar til ég var setztur, þá settist hann sjálfur. Ég tók upp hníf og gaffal og — nú, ég hélt bara á þeim grafkyrr, því drengurinn hafði lotið höfði og las bæn í hljóði. Þúsund ljúfar minningar frá æskuheimili mínu settust að mér, og ég andvarpaði við tilhugsunina um það, hversu fjar- læg trúin var orðin mér, og líkn hennar fyrir sorgmædd- ar sálir. Á meðan við borðuðum, tók ég eftir því, að Robert Wick- low, en svo hét drengurinn, kunni borðsiði, og mér varð ljóst af ýmsu, að hann var vel upp alinn. Hann var auk þess hreinskilinn, og mér geðjaðist æ betur að honum. Við töl- uðum saman, aðallega um hann sjálfan, og mér veittist létt að veiða alla söguna upp úr honum. Þegar hann sagði, að hann væri fæddur og uppalinn í Louisiana, hlýnaði mér enn til hans, því þar hafði ég dvalið lengi. Ég þekkti öll „strand“- héruð Mississippi og þótti vænt um þau. Það eitt, að heyra hann nefna hin gamalkunnu nöfn, gladdi mig og ég fékk hann til að nefna æ fleiri. Það var næstum eins og að vera kominn þangað aftur, svo lifandi voru minningarnar, sem þessi staðanöfn kölluððu fram í huga minn. í stuttu máli var saga Wicklows litla á þessa leið: Þegar borgarastyrjöldin hófst, átti hann heima í Baton Rougé ásamt föður sínum og örkumla frænku, á stórum og ágætum búgarði, sem verið hafði í eigu ættarinnar í fimm- tíu ár. Faðir hans var sambandsmaður, og var því ofsóttur á alla lund, en hann hvikaði ekki frá sannfæringu sinni. Að lokum brenndu grímuklæddir menn búgarðinn til ösku, en fjölskyldan varð að flýja til að forða lífinu. Þau voru elt stað úr stað og kynntust fátækt, hungri og örvæntingu til fullnustu. Örkumla frænkan fékk hvíldina, hún þoldi ekki lengi þessar hörmungar. Hún dó úti á víðavangi, eins og förukona, regnið lamdi hana og eldingar leiftruðu á himni. Ekki löngu seinna var faðirinn handtekinn af vopnuðum bófum, og meðan drengurinn bað þá grátandi um miskunn, var faðir hans festur upp fyrir augum honum. (Þegar hér var komið, leiftruðu augu drengsins, og hann sagði, eins og hann talaði við sjálfan sig: „Ef ég kemst ekki i herinn, alveg sama — ég skal finna leið — ég skal finna leið.“) Jafnskjótt og faðirinn var dauður, var drengnum sagt, að ef hann hypjaði sig ekki úr héraðinu innan tuttugu og fjögra tíma, skyldi hann fá að kenna á því. Um kvöldið læddist hann niður að fljótinu og faldi sig við lendingarstað. Brátt stanzaði Duncan Kenner þar, og hann synti út að skipinu og faldi sig i léttibátnum, sem það hafði í togi. Áður en dagur rann, kom skipið að öðrum lendingarstað, og hann læddist í land og gekk þriggja mílna leið til New Orleans, þar sem föðurbróðir hans átti heima, og þar með lauk hörm- ungum hans í bili. En frændi hans var einnig sambandsmað- ur, og áður en langt leið, sá hann þann kost vænstan, að yfirgefa Suðurríkin. Svo hann og Wicklow tóku sér far með seglskipi og komust til New York. Drengurinn naut lífsins í fyrstu, arkaði um Broadway og virti fyrir sér hið nýstár- lega Norðurríkjaumhverfi. En brátt tók að síga á ógæfuhlið aftur; frændinn varð önugur og geðillur; talaði um peninga- útlát, án þess nokkuð kæmi inn í staðinn — „ekki einu sinni nóg fyrir einn, hvað þá tvo. Svo, morgun einn var hann með öllu horfinn. Drengurinn spurðist fyrir í skrifstofu gisti- hússins, og var sagt að frændinn hefði borgað reikninginn, alxað sín skinn og væri farinn — til Boston héldu þeir, en voru ekki vissir.

x

Fálkinn

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Fálkinn
https://timarit.is/publication/351

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.