Tímarit lögfræðinga


Tímarit lögfræðinga - 01.12.1988, Page 30

Tímarit lögfræðinga - 01.12.1988, Page 30
14. Lög um vörugjald nr. 97/1987, 10. gr. (almenn tilvísun til 1. 10/ 1960), sbr. 3. gr. 1. 95/1988. 15. Lög um ráðstafanir í ríkisfjármálum og lánsfjármálum 1988 nr. 10/1988, 21., sbr. 22. gr. (tilvísun til XII. kafla 1. 75/1981). 16. Lög um sérstakan skatt á verslunar- og skrifstofuhúsnæði nr. 100/1988, 7. gr. (almenn tilvísun til viðurlagakafla 1. 75/1981). Þegar ofangreind ákvæði eru athuguð nánar, kemur í ljós, að engin heildarstefna hefur verið mörkuð hér á landi.27 Greinileg tilhneiging er til að efla þetta ábyrgðarform, en litlar refsipólitískar umræður hafa farið fram um hlutverk, notagildi og útfærslu þess. Umræður um efnahagsbrot og hin nýju ábyrgðarform fara gjarna saman, þar sem nauðsynlegt hefur þótt að leita nýrra leiða til að stemma stigu við efnahagsbrotum. Vissulega kemur til athugunar, þegar ákvæði þessi eru orðin svo mörg og sundurleit, að setja almenn lagaákvæði um skil- yrði slíkrar ábyrgðar og aðild, svo og tilhögun viðurlaga. Norræna refsilaganefndin hefur mælt með almennum ákvæðum, annaðhvort í hegningarlögum eða sérlögum.28 Væntanlega fer best á því að lögfesta ákvæði um ýmis almenn atriði, en áskilja eftir sem áður sérstakar lagaheimildir fyrir þessu ábyrgðarformi, í líkingu við tilhögun ítrek- unarákvæðanna. Ákvæði þau, sem áður voru rakin, eru talsvert sundurleit og ýmis atriði óljós. Hin yngri ákvæði eru yfirleitt heldur skýrari en hin eldri. Skal nú vikið að nánari flokkun ákvæðanna og ýmsum einkennum þeiira. 2) Hugtakið lögaðili. Þótt hugtakið lögaðili sé lagt til grundvallar í þessum kafla og ritgerðinni almennt, er það þó einungis notað í sjö af ofangreindum refsiheimildum. Enga skilgreiningu er að finna á því í lögum. Verður að öllum líkindum að skilja hugtakið svo rúmt, að það taki til allra ópersónulegra aðila, jafnt einkaaðila (félaga, sam- taka, fyrirtækja, stofnana, sjóða) sem opinberra aðila (ríkis, sveitar- félaga, stofnana, sjóða), jafnt atvinnufyrirtækja sem almennra félaga, nema annað sé tekið fram.29 Það fer að vísu eftir efni hverra laga, hverjir og hversu margir lögaðilar geta orðið refsiábyrgir, sbr. mun- inn á 2. gr. og 4. gr. 1. 75/1981 og á ákvæðum söluskattslaga, þegar þau eru borin saman við lög um tekjuskatt og eignarskatt. Því er lítt skiljanleg sú athugasemd með 6. mgr. 30. gr. nýju staðgreiðslulaganna 27 Företagsböter. NU 1986:2, bls. 20—21. 28 Företagsböter. NU 1986:2, bls. 47—50. 29 Þórður Eyjólfsson: Persónuréttur. 2. útg. 1967, bls. 15—16. 228

x

Tímarit lögfræðinga

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Tímarit lögfræðinga
https://timarit.is/publication/586

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.