Birtingur - 01.04.1956, Side 6

Birtingur - 01.04.1956, Side 6
Til þeirrar beizkju, er brann í sál mér heima beygðum af kvöð, ég nú ei lengur finn. Sunnudagsmorgnar löngu liðnir streyma ljómandi bjartir gegnum huga minn. Sorg minnar bernsku nú er gleymd og grafin, getur mér ekki lengur sjónir villt Minningin öll er gullnu gliti vafin. Greiði ég sundur vefinn hægt og stillt. Birtist mér allt vort lif í ljósi nýju. Loks hefur tíminn kveðið upp sinn dóm. Finn ég nú bezt hve ávallt andar hlýju æskunnar þeyr á minninganna blóm. Jón úr Vör hefur gefið út fimm ljóðabæk- ur, og hefur þó aldrei hlotið hærri styrk en efnilegur byrjandi. 1 ár hefur hann líka feng- ið styrk lægstu gráðu: 4800. Heiðrekur Guð- mundsson hefur hinsvegar aðeins gefið út tvær Ijóðabækur •— hann fær 7500. Munur- inn á þessum tveim skáldum er sá að annar yrkir á heldur leiðinlegu tyrfnu máli sem tíðkaðist mjög hjá lakari hagyrðingum á síð- astliðinni öld — það minnir oft einna helst á vanskapaðan fót kínverskrar hefðarmeyj- ar: „margoft sem forðum skyggði á heiða sól“ — rangsnúin orðaskipan til að þræla setningunni í rím. Jón úr Vör beitir hinsvegar svo tilgerðarlausu máli að nálgast hversdags- legan prósa — hann velur sér yrkisefni úr hversdagslífi íslenzkrar alþýðu og þessvegna hæfir efninu einfalt form. En ef maður lítur á efni „Sunnudags" Heiðreks Guðmundsson- ar annarsvegar og hinsvegar búning kvæðis- ins, þá sést Ijóslega að þar hæfir ekki skel kjafti. Þessar ómerkilegu vangaveltur um gamalt tema, sem hver kelling hefur valið sér að yrkisefni í hundrað ár: „blámóðu minn- inganna", hefðu kunnað miklu betur við sig í einföldum setningum — búningur kvæðisins er fordild og ber vitni glæfralegum misskiln- ingi á eðli kvæðis: afstöðu forms og efnis. — „Hlátur fjallsins" er að vísu ekki gott dæmi um skáldskap Jóns — ljóðaflokkurinn Þorpið er hinsvegar sígilt verk í íslenzkum bókmenntum, ágætt dæmi um samvinnu forms og efnis til sterkra áhrifa. En hæsti- réttur íslenzkra bókmennta flýtir séir að tylla undir mærðartimbur Heiðreks Guð- mundssonar í von um að það gnæfi hærra fyrir þá sök. Þriðja dæmi: Guðmundur Frímann, Svört verða sólskin bls. 10: Samnefnt kvæði: Á miðju sumri fannst þér allra fyrst að farið væri að dimma í þínum bæ, og sveitin þín með rafs- og rósablæ fékk rökkursvip — og gleði þín var misst. Það kom sem óljós kvíði fyrst í stað, sem kaldur grunur, veitti enga ró, unz dökkum skugga á himinheiðið sló og hylji draums þíns. — Gazt þú skilið það? Og sorta sló á sumarlönd þín öll, á sólargullin ævintýri þín. Svo birtist þér í einni óráðssýn þín álfalönd, þín tröll og huldufjöll. Þinn leyndardraum og hjartans rósemd rauf ein reginmyrk og þungbrýn voðanótt. Að fótum þínum drupu dauðahljótt sem dropar rauðir haustsins fyrstu lauf. Þín biðu hraunin, úfin, apalgrá. Er óttans vafurlogar glöptu sýn, hve haldlaus reyndist æskuarfleifð þín, og einskisnýt þín drauma og vögguspá. Og óráðssýnin bar þig langt af leið og lengra en nokkur kann að greina frá. Frá sjálfum þér á flóttans heiði há þú hvarfst — en ekkert þín að lokum beið. Og hrímsins liljur haustið til þín bar, og húmsins órablindu á veg þinn sló. Þitt bjarta ljóð úr hjartans harmaskóg þú heyrðir þrotlaust kalla — en ekkert svar. í villu þinni gakk þú heilan hring. Sé horft til baka ekkert framar vinnst, því tröllin verða allt sem endurfinnst frá æsku þinni, hitt var sjónhverfing! Snorri Hjartarson: Á Gnitaheiði bls. 11: Sam- nefnt kvæði: 4

x

Birtingur

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Birtingur
https://timarit.is/publication/823

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.