Birtingur - 01.04.1956, Síða 7

Birtingur - 01.04.1956, Síða 7
Sá ég ei fyr svo fagur- fjöliitan dag: nýr snjór í grænu grasi, rauð og gul lauf í snjónum, fellið rís úr ryðbrúnum trjánum mjall- rekið og blátt, stál- gljátt og silfurhvítt: söng-rún á sverð-tungu. Myrknættið skríður úr höll hins glórauða gulls. Hver gengur til vígs í slóð þess? dagur, ó líf! Guðmundur Frímann hefur gefið út f jórar ljóðabækur og er talinn hafa náð hæst með þeirri síðustu. Snorri Hjartarson hefur gef- ið út eina skáldsögu á norsku og tvær ljóða- bækur á fegurstu íslenzku sem rituð hefur verið í ljóði síðan Jónas Hallgrímsson varð allur. Það ætti ekki að þurfa að fjölyrða um þessi tvö dæmi íslenzkra nútímaljóða: Ann- að er óljóst rafs- og rósamál sem ber öll ein- kenni úrkynjunar: orðin gilda ekki lengur nema sem skrautblóm í stofu •— áferðin er fyrir öllu: „drama“ ljóðsins verður útundan. Hitt er sterk mynd, f jölkunnuglega dregin, á máli sem er ferskt og lifandi: hvert orð þyngir vitund lesandans nýrri reynslu. Hæstiréttur íslenzkra bókmennta flýtir sér að kveða upp sinn dóm: Guðmundur Frímann: 11000. Snorri Hjartarson: 7500. Fjórða dæmi: Jakob Thorarensen, Hrímnætur bls. 11: Gömul klukka: Að iðni þinn jafningi finnast mun fár, þú flaslausa, hógláta klukka. Við þökkum þér fylgd nærri fimmtíu ár, þar fannst hvorki blettur né hrukka. Þinn nákvæmi gangur, ið rökvísa rjál, — þó rauplaust þess einatt þú synjir — það gaf þér í fjaðrirnar svolitla sál, já, sumt hvað við hyggjum þú skynjir. Þú tifaðir stöðugt og blikljósum brást á bylgjuföll gleði og nauða: þú klingdir með hýrleik um æskunnar ást, að öldnum lézt hvískrað um dauða. Þú starfaðir þolinmóð styrjaldir tvær og starðir í hrynjandann niður, sá hlymur var geystur og heimurinn ær, unz hófst upp úr neyðinni „friður“. Þú markar af trúleik hvert mínútubil og mælir og deilir án tafar, og stingur því að oss við stundanna skil að stytzt hafi leiðin til grafar. Þótt aukirðu ei neinu við ysinn í borg, hin aldraða, hljóðláta klukka, með þér býr öll áranna þraut vor og sorg, öll þrá vor og höpp vor og lukka. Steinn Steinarr, Tíminn og vatnið bls. 10: Þriðja ljóð: Ég var drúpandi höfuð Ég var dimmblátt auga Ég var hvít hönd Og líf mitt stóð kyrrt Eins og kringlótt smámynt Sem er reist upp á rönd Og tíminn hvarf Eíns og tár sem fellur Á hvíta hönd. Ég neita því ekki að ég varð kampakátur þegar ég rakst á klukkukvæði Jakobs Thor- arensen á elleftu síðu Hrímnátta: ljósara dæmi um rímlist hans gat ég ekki kosið mér. Þetta er gott kvæði að því leyti að form og innihald hæfa hvort öðru — mekkanismi ríms og stuðla á prýðilega við sjálft yrkis- efnið: tikk-takk. Og þetta er ennfremur gott kvæði sem dæmi þess hve gamaldags hefð- bundinn skáldskapur er orðinn fjarlægur lífsvitund nútímans: viðhorf klukkunnar, frá- hverft og vélrænt, sem horfir niður í „hrynj- anda“ tveggja styrjalda og gerir ekki aðra athugasemd en þessa: ,,sá hlymur var geyst- ur og heimurinn ær“. — Og sem andstæða þess ljóð Steins, sem í þröngu hnitmiðuðu formi rúmar tímaskyn nútímans 1 einföldum sterkum líkingum: sorg vora og vanmátt and- spænis hrikaleik mannlegra örlaga, þegar 5

x

Birtingur

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Birtingur
https://timarit.is/publication/823

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.