Þjóðlíf - 01.10.1987, Qupperneq 38

Þjóðlíf - 01.10.1987, Qupperneq 38
INNLENT JENS ALEXANDERSSON A Odæmigerð • Inga Snæland: „Gætu sleppt einu kampavinsglasi!“. Fjögurra barna ung móöir SVO SEM SEGIR í grein Baldurs Kristjánssonar hefur frjósemi íslendinga farið hríðlækkandi undanfarin 30 ár - fæðingartíðni er orðin það lág að með sama áframhaldi mun þjóðin ekki ná því að endurnýjast. Fyrir um 25 árum átti hver kona að jafnaði um fjögur börn; nú er meðaltalið 1.9 börn. Inga Snæland eignaðist sitt fjórða barn í septembermánuði - en ætlar líka að láta þar við sitja. Hún er aðeins 28 ára gömul, en segist nú þegar vera búin að sinna skyldu sinni við samfélagið! Börn hennar og eiginmannsins, Óla Más Guðmundssonar, eru átta, sex og þriggja ára fyrir utan hinn nýfædda svein. Pau eru búsett í Ólafsfirði. Aðspurð segir Inga að yngsta barnið sé skipulagt slys; hún hafi alla tíð stefnt að því að eignast þrjú börn, jafnvel fjögur, en kannski ekki endilega á þessum tíma. Á þessum tímum er sjaldgæft að hitta konur sem gefa út yfirlýsingar af þessu tagi - er hún barnagæla? Hún brosir hamingjusamlega og segir að þetta sé alltaf jafn yndislegt. „Sarna hversu mörg þau eru." En hún vill ekki fleiri. Hún segir að fólk gefi sér engan tíma til neins núorðið. „Það eru allir að berjast í bökkum við að eignast sem mest," segir hún. „Annars er þetta talsvert öðru vísi úti á landi finnst mér heldur en hér í Reykjavík. Úti á landi er algengt að konur eigi þrjú börn, og þar ríkja önnur viðhorf í garð barneigna heldur en hér í höfuðborginni. Börn þykja fyrir í Reykjavík." Inga segir að stjórnvöld mættu margt af Svíum læra í sambandi við aðstoð í garð barnafólks. Þau mættu gera miklu meira en gert er til að létta undir með barnafólki og ungum mæðrum - „þeir gætu t.d. sleppt einu kampavínsglasi í einhverri veislunni og látið okkur hafa í stað- inn." hefur tjölgað um 35% á aðeins 4 árum. Borgarsjóður sparar stórfé á þessari þróun, því foreldrar (aðrir en einstæðir) kosta að öllu Ieyti dagvistun hjá dagmæðrum. Með þessu móti hefur yfirvöldum tekist að halda tjárframlögum sínum því sem næst óbreytt- um að raungildi í 5 ár eða lengur (Árbók Reykjavíkurborgar, 1986). Annað sem hef- ur enn frekar grafið undan dagvistarkerfinu eru lág laun til fóstra og starfsfólks. Hlutfall starfskrafta með uppeldismenntun fer jafnt og þétt minnkandi. Þrátt fyrir að dagvistarheimilin búi nú þegar við fjársvelti leita ráðamenn allra leiða til að losa sig enn frekar við þennan rekstrar- lið. Rætt er um að koma rekstrinum í hendur einkaaðila. Borgarstjóri hefur sagt að e.t.v. væri best að leggja dagvistarheimilin niður í sinni núverandi mynd, en afhenda foreldrum þess í stað þá upphæð sem borgarsjóður greiðir til þessa málaflokks. Ef upphæðinni væri deilt á milli allra barna í Reykjavík á aldrinum 0-6 ára kæmu tæpar 1500 krónur á mánuði í hlut hvers barns (Á.R., 1986). All- ar ráðagerðir í þessa veru fela í sér gífurlegan kostnaðarauka og óöryggi fyrir smábarna- foreldra. Fjársveltistefna ráðamanna er farin að bera ávöxt, þó beiskur sé hann. Mánaðar- gjald á einkadagheimili sem starfrækt er, er 17.000 krónur fyrireitt barn á mánuði. Engum dettur í hug að spyrja smábarna- foreldrana álits á hvers konar dagvistun þeir kjósa sjálfir fyrir börnin sín. Skv. „Jafnréttis- könnun í Reykjavík 1980-1981" (Kristinn Karlsson, 1982) taldi fólk dagmæður lang- lakasta dagvistarkostinn. Leikskólar nutu langmests álits. (60% aðspurðra taldi þá besta). Lesendur kunna að spyrja: Hvernig stendur á að þetta unga fólk læturekki meira í sér heyra úr því það er beitt svona miklu harðræði? Svarið við spurningunni er tví- þætt: Smábarnaforeldrar eru að jafnaði ungir að árum. Þeir eru ekki í áhrifastöðum í þjóð- félaginu. Hve margir alþingismenn teljast til ungs barnafólks? Hve margir í borgarstjórn? Hve margir í stjórn dagvistar í Reykjavík? Og svo mætti áfram telja. Hópurinn er mjög sundurleitur og hefur því engan öflugan málsvara, svo sem verka- lýðshreyfinguna, sem gætir hagsmuna þeirra. Álit annarra (t.d. eldra fólks, sem ól upp sín börn við gjörólíkar aðstæður) í dagvistar- málurn og öðrum málum sem varða barna- tjölskyldur, vega miklu þyngra en vilji barna- fólksins sjálfs. Smábarnaforeldrarnir eru seinast spurðir álits. Skeytingarleysi gagn- vart barnafólki getur hins vegar orðið þjóð- inni dýrkeypt. AFLEIÐINGARNAR. Hér hafa verið skýrð- ar orsakir og afleiðingar lækkandi frjósemi. Vegna þess hve þjóðfélagsmótun er skamnit á veg komin er lækkandi frjósemi með öllu ótímabær hér á landi. Er fram líða stundir munu afleiðingarnar varpa dökkum skuggaa allt þjóðlífið. Þjóðskipulagið hefur breyst á aðeins fáum áratugum úr þjóðlélagi þar sem verulegt gagn var að börnum í þjóðfélag þar sem engu er líkara en börn séu jafnt vinnuveitendum. stjórnvöldum sem foreldrum til ama. Konur eru settar í þá erfiðu stöðu að verða að velja milli launavinnu og barneigna. Vegna skorts á heildarstefnu í barna- og fjölskyldumálum hafa óeðlilega miklar álög' ur verið settar á herðar ungs barnafólks- Viðhorf ráðamanna og þorra fólks eru þann- ig að ekki þykir við hæfi að hlúa sérstaklega að börnunt og ungu barnafólki. Opinbef dagvistun, og annað sem er börnunt og barn- eignum til hagsbóta, þykir of dvrt fyr,r skattborgarana. Kostnaðinum er því vísað ■ vaxandi mæli á foreldrana. Sífellt tleira ung1 fólk telur hins vegar að barneignir seu keyptar of dýru verði. Þar við situr. Islendingar geta snúið þessari háskalegu þróun við með því að marka stefnu í barna' og tjölskyldumálum, þar sem barneignirerU aftur gerðar aðlaðandi. Það er að storka °r' lögunum að virða hagsmuni barna og barna fjölskyldna að vettugi. Nálúsarháttur í galC barna hefnir sín fyrr eða síðar. • Baldur Kristjánsson 36
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68

x

Þjóðlíf

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Þjóðlíf
https://timarit.is/publication/1099

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.