Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.1994, Síða 30

Tímarit Máls og menningar - 01.09.1994, Síða 30
í sögunni, t.d. þess að sunnudagsmaturinn iðar fyrir augum hans í takt við kynóra um sólbrúnar hórur og eítir matinn fróar hann sér á legubekk í stofunni. Annars eru kynlífslýsingar sögunnar misaðgengilegar, form þeirra er ýmist erótísk framandgerving eða hrá, ófegruð og berorð frásögn á borð við þessa: Maðurinn sleit sængina af henni. Konan hringaði sig á lakinu. Maðurinn urraði. Konan var vot í framan og maðurinn sleikti salt andlit hennar annað hvort af svita eða tárum. Þú ert enginn úlfur, sagði hún dauflega. Ég engin bráð. Maðurinn lyfti undir fætur konunnar, braut hana saman í böggul, glefsaði í rasskinnar hennar og milli fótanna. Þú rífur mig ekki í þig með þessu, sagði konan spriklandi. Hún sló sundur lærunum, brá þeim í snöru um háls honum og krækti saman brakandi tánum eins og krókapörum. Maðurinn beit hana í hlaupkenndan iðandi magann. Konan æpti. Henni brá og hún ropaði. Þá stóð maðurinn á fætur með konuna dinglandi framan á sér eins og risastórt snuð og dröslaði henni fram á gólfið ásamt sænginni... (224-5) Líkaminn er áberandi, ýktur og skrumskældur í Önnu. Hann er sviptur þeirri þögn sem jafnan umlykur ýmsa starfsemi hans, hann er aftignaður og meðhöndlaður eins og hvert annað kjötflykki. Allir hans fúlu vessar, safar og loftgufur flæða óhindrað um blaðsíðurnar. Hið bannhelga og sauruga er dregið fram í dagsljósið, teygt og togað, ýkt og orðum aukið, og slíkt vekur mönnum yfirleitt andstyggð eða ótta. En hér er það hvorutveggja ofurliði borið af hlátrinum sem fylgir skrumskælingunni, því Anna er óborganlega fyndin. Það er eins og Guðbergur hafi í Önnu viljað m.a. bæta fyrir það að líkaminn, starfsemi hans og möguleikar, hafði að mestu legið í þagnargildi í íslenskunr skáldsögum allt þar til sagan kom út og jafnvel allt fram á þennan dag. Hann afhjúpar þá fordóma sem felast óneitanlega í því að bókmennt- irnar hafa lýst margri misjafnri mannsævi án þess að söguhetjurnar þyrftu nokkurn tímann að pissa, hvað þá meir. Það að sætta sig við að sögupersónur skuli hafa líkamlegar þarfir eins og annað fólk; borða, hægja sér, æla, hafa samfarir, eldast, deyja og rotna; neyðir menn til að horfast í augu við þá staðreynd að maðurinn er ekki einn. Líkami manns er fjöldaframleiddur, einn af milljörðum eintaka sem allir hafa sama mekanisma. Þetta skyldu- bundna samkenni sviptir mann þeim órum og hillingum að maður sé einstakur, maður neyðist til að horfast í augu við óþægilegan sannleika. Guðbergur sýnir líkamann í „aksjón“, op hans og afurðir, án nokkurs tepru- 28 TMM 1994:3
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.