Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Eimreišin

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Eimreišin

						21/
Sýnishorn íslenzku frá 16. öld.
Árið 1555 gaf vísindamaðurinn Conrad Gesner í Ztirich út
bók sína »Mithridates«, sem var fyrsta yfirlitið, er nokkuð kvað
að, yfir öll þau tungumál, bæði lifandi og dauð, sem menn þá
kunnu skil á. Eins og svo oft hefir verið gert á síðari tímum
notaði hann þar sem sameiginlegan texta Faðirvorið eða hina
drottinlegu bæn, *ut et facilius esset conferre inter se linguas
quae orationem exþrimerent eandem: et in brevissimo sanctis-
simoqiie argumento id fieret. Á bls. 40 a. sýnir hann »Faðirvor«
á íslenzku, og er það, að minni vitund, elzta sýnishornið af
íslenzkum texta, sem birt hefir verið fyrir utanNorður-
lönd, og hefir það að því leyti nokkra sögulega þýðingu.
Áður en bók Gesners kom út hafði Faðirvor verið prentað á
íslenzku í Nýja testamenti Odds Gottskálkssonar, sem kom út í
Hróarskeldu 1540. Herra bókavörður Sigfús Blöndal heíir sýnt
mér þá góðvild að senda mér afrit af þeirri þýðingu á Faðirvori
bæði í Lúkasarguðspjalli og í Matteusarguðspjallinu. Sýnir hin
mismunandi orðaskipun1 ótvíræðlega, að Gesner hefir ekki tekið
sinn texta eftir prentuðu þýðingunni, enda mundi hann þá heldur
ekki hafa vanrækt að geta um heimildarrit sitt, því á öðrum stöðum
getur hann heimilda sinna. Annars þarf ekki slíkra vitna við, því
hin hræðilega meðferð hans á textanum sýnir, að hann getur ekki
hafa tekið hann eftir neinni prentaðri bók. Af öðrum stöðum í
Mithridates má og sjá, að Gesner hefir gert sér far um að útvega
sér uppskriftir af Faðirvori á útlendum tungum, og í hinu íslenzka
Faðirvori hans eru villur, sem ekki er unt að skýra öðruvísi, en
að þær stafi írá misskilningi eða mislestri á skrifuðum texta.
Ég set nú hér texta Gesners og bæti svo við undir hverri
sérstakri bæn þeim texta, er gera má ráð fyrir að hann hafi haft
fyrir sér.
1 í þriðju bæninni hjá Gesner (verdi tinn vile, suotus ai himme, sa ai fodu) er
»himininn« fyrst netndur, en síðan »jörðin« í samræmi við gn'ska og latneska text-
ann hjá Matt. 6, 10. En í Testamenti Odds frá 1540 stendur: verdi þin vílie so a
Jordu sem a himne, og eins í Guðbrandarbiblíu frá 1584: so a Jordu sth a Himne.
í texta Lúkasar vantar þriðju bænina, en í báðum íslenzku þýðingunum er henni
skotið inn eftir texta Matteusar.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 161
Blašsķša 161
Blašsķša 162
Blašsķša 162
Blašsķša 163
Blašsķša 163
Blašsķša 164
Blašsķša 164
Blašsķša 165
Blašsķša 165
Blašsķša 166
Blašsķša 166
Blašsķša 167
Blašsķša 167
Blašsķša 168
Blašsķša 168
Blašsķša 169
Blašsķša 169
Blašsķša 170
Blašsķša 170
Blašsķša 171
Blašsķša 171
Blašsķša 172
Blašsķša 172
Blašsķša 173
Blašsķša 173
Blašsķša 174
Blašsķša 174
Blašsķša 175
Blašsķša 175
Blašsķša 176
Blašsķša 176
Blašsķša 177
Blašsķša 177
Blašsķša 178
Blašsķša 178
Blašsķša 179
Blašsķša 179
Blašsķša 180
Blašsķša 180
Blašsķša 181
Blašsķša 181
Blašsķša 182
Blašsķša 182
Blašsķša 183
Blašsķša 183
Blašsķša 184
Blašsķša 184
Blašsķša 185
Blašsķša 185
Blašsķša 186
Blašsķša 186
Blašsķša 187
Blašsķša 187
Blašsķša 188
Blašsķša 188
Blašsķša 189
Blašsķša 189
Blašsķša 190
Blašsķša 190
Blašsķša 191
Blašsķša 191
Blašsķša 192
Blašsķša 192
Blašsķša 193
Blašsķša 193
Blašsķša 194
Blašsķša 194
Blašsķša 195
Blašsķša 195
Blašsķša 196
Blašsķša 196
Blašsķša 197
Blašsķša 197
Blašsķša 198
Blašsķša 198
Blašsķša 199
Blašsķša 199
Blašsķša 200
Blašsķša 200
Blašsķša 201
Blašsķša 201
Blašsķša 202
Blašsķša 202
Blašsķša 203
Blašsķša 203
Blašsķša 204
Blašsķša 204
Blašsķša 205
Blašsķša 205
Blašsķša 206
Blašsķša 206
Blašsķša 207
Blašsķša 207
Blašsķša 208
Blašsķša 208
Blašsķša 209
Blašsķša 209
Blašsķša 210
Blašsķša 210
Blašsķša 211
Blašsķša 211
Blašsķša 212
Blašsķša 212
Blašsķša 213
Blašsķša 213
Blašsķša 214
Blašsķša 214
Blašsķša 215
Blašsķša 215
Blašsķša 216
Blašsķša 216
Blašsķša 217
Blašsķša 217
Blašsķša 218
Blašsķša 218
Blašsķša 219
Blašsķša 219
Blašsķša 220
Blašsķša 220
Blašsķša 221
Blašsķša 221
Blašsķša 222
Blašsķša 222
Blašsķša 223
Blašsķša 223
Blašsķša 224
Blašsķša 224
Blašsķša 225
Blašsķša 225
Blašsķša 226
Blašsķša 226
Blašsķša 227
Blašsķša 227
Blašsķša 228
Blašsķša 228
Blašsķša 229
Blašsķša 229
Blašsķša 230
Blašsķša 230
Blašsķša 231
Blašsķša 231
Blašsķša 232
Blašsķša 232
Blašsķša 233
Blašsķša 233
Blašsķša 234
Blašsķša 234
Blašsķša 235
Blašsķša 235
Blašsķša 236
Blašsķša 236