Tíminn - 05.02.1958, Blaðsíða 5

Tíminn - 05.02.1958, Blaðsíða 5
l'ÍMINN, auðvikiidaginn 5. febrúar 1958. „Það er ósk okkar að kirkja Krists megi standa hér óbrotg jöra uni aldir'' Á s.l. ári var minnst 50 ára vígsluafmæíis Hásavíkurkirkjii, sem reist var af miklum stórhug og mynáarskap af fámennum söfnuSi. — Hér fer á eftir ræfta Jóns H. Þorbergssomar á Laxamýri, er hanra fhitti í kirkjunni á minningarhátföinni 2. júiu s.l. ÞaS hefir ko.mið í minn hluf, sem sýskinefndar- manns, að minnast kirkjunn- ar, þessa veglega Drottins húss, þegar nú í dag er minnzt háifrar aldar afmælis hennar. ¦ Undinsfaða afllrar inenningar er Ekii'sitin tnú og siðlfræði. Háíeiitasta fcaimitak cikfcar atira er að ásírunda itr'úna að boði Drot'tins. Lang m'erikiilegtulstu og naiuðisynliegusta iélaigaisaimitlök imeðal fóIBosinis er fé- diagisisfcapiuninn ulm trúarieg mál. 'Það, sam netfndur er söfniuður. Til framg að Biöfniuðurinn sé staðlfastar ©g isafnaðarifé'lagisslkapurinn heiil JOg Oitfandi, verður fó'lfcið, sem onymdar féiiagaskapinn, að tilheyra Bötfniuði trúaðra. Kirkjan er féiags- 'beiimiOi 'satfnaðarins til trúarliegra íiitihaifna. Hún er Drottins hús og tíkfcar hiúis, reiíst og viðfaaidið til 'þjóniusta við Dröttinn og til sam- bandis oíkfcar við faann. Kirkjan er okikar saimeiginlega viígi til sóknar og vaVnar imélefni Drottins gegn jhieiirasvaidiniu. Honuim er þóknan- leig trútfasti tfóifcsins við siig, af •jþví að isú trúfesti miðar okfciur tii sbiessunar. Guðs viiji er að við tneg ti'm viexða aðnjótandi b'less'unar ¦jbanis. En itiil þess verðuim við að fyila okfkur tnú á atoáititagan Guð, vera móttæfciieg fyrir andann frá Ji'cnusn og fylliaist foænaranda., En •.bænin er ieiðin okkar til Guðs. ' .Kirfcjan er okkar sameiginlega .irrióttökustöð fyrir anda Drottins .og til að fylliast faændaranda. Helgi kirkjunnar Uim iþúisiund árum fyrir Krists- fteðiingu reiisti Sai'ómion konungur bið fynsta kirfcjiufaiús, er söigur fara álf, „Muisteri Droititinis'. Þess er þá 'get'ið, að andi Drottins hafi fylit btúsið — Muis'tierið — þegar inikiili fóJksfrjo'I'di var þar saman komiinn tii þjónustu við Drottinn og tii að hlliýða á vígistoræðu Sal'ómons. Hún er ibirt á tyieimur stöðum í h'eiiagri riitningu: í fyrri kon'ungabók og í tíí'cari kronikubók. Það er sagt frá Iwí í Nýja-Tiei3itamentinu, að KriBt-' ur gekk inn í heigidóim DrottinSj 'og hratt um borðum víxlaranna og stóíiurai dúfna'salánna og sagði við "þiá: „Ritað er: Húis rnitt á að nefn-l 'ast bænaihús, en þið gjörið það að i í'æningja'bæli" (Matt. 21. 12—14).| 'Kirkj'an er ihelgidómur. Hún er( heflguð Drottni. Inn í þá helgi miá leiífcert óíhreint tooína, ekfcert seml- 'getiur leitit aí sér synd. Ekfci ij'ótar' togisaniir,'ekki lijótt tal, ekki létít-i úðiugar stoeimimtanir, ekki tómlæti. i yi'ð;Má»tum iifca að finna, að inn! í fcjirfciju erum við alllit öðruvísi en í öðrum toúsuim. Helgi Drottins verikar á ofckur þar og er styrkj- \ ándi að gera sér grein fyrir því. i Sú tiOifinning verður olktour skýrari,' M við'nm 'ieið og við S'etjumst inn í kirlkjuna, senduim hijóða bæn til Dnoittinis tii 'þess að ieiita sambands 'við bann. Viið böfuim anargar sögur af því, Ibtvað safn.aðarfólk befir lagt tnikið á isig til. að rieisa sínar kirkj'ur, ttkreyta þær og viðhalda þeim. "Flcrnin kernur eins og af sjóifiu sér ' ólt og tjiðium. M'áttar Drotitins v'enk ; ár í fóikiniu. Þessi omátífcuir hefir áreiðaniéga átt sinn 'þátt í athöfn- urn safnaðarins bér í Húisavik, þeg ár þeasi vegiega kirkja var byggð íyriir 50 áruim. Þá var faér 6jlávar- þcnp anleð wm 500 manns. En kirkj- an var liátin rúma 400 imanns í • fiætam og hiverju sæti voru látin /íyOigj'a 100 rúmfiet eða innanrúm kirkjiuinnar als 40 þúisiund rúmfet. En það var þá nneira innanrúm í ikJifc'j'u en niokkairs staðar annars ötaðar á Jandinu, nema í d'ómfcirtoj- unai í Reykjaivlíík. En sætatalan, Kúsavikurkirkja, séS frá aihafnasvæEinu við hclnina'. samanborin vi'ð fóCkisital satfnaðar- ins lífcliega mieiri en noMiiurs Btað- ar annars staðar á iiandiniu.. Fólkið og kirkjan Arið 1SS0 eru bér í Húisavík rúiml'ega 100 imanns cg 19 íbúðir, en avdamóíaiárið er ílóOkinu fjödgac' upp í 300 raanns sn'eð 49 íbú'ð'ujn, er meiíiimiegniis vioru tonfbæir. Þá var tiil sniállfundaféi'Eig hér í bæn- uim. Á fundiucn þass er fyr-t farið að ræða um að byggja þuríi nýja kirk'jiu i Etað fainnar gö'ir.Ciu litlu kirkjiu, er öióð í graíreit up-p við Húsavíkiurbæ, 'seim þá var prest- setrið. Vaturinn 1904—1905 teifar sióknarnieíndin í Húisaviílk tii húisa- meistara , rílkiB'imis, . Riögnvaldar Olaífisisonar m& teikningiu fyrir hinni vænitanCieignj nýju kirkjiu. Var teikn'ing - og toojsitná'ðariáiæitSiun í fyrstu mikiu minni h'eiidiuir en ni>8- unstaðan varð - að líc&ojim. Vorið 1906 var hér mjög hart. Sitandandi norðanátit cg fcu'l'dar oweð snjó- kOimufram undir maflloík. En það vor var kirfcjlubyggingin hatfin hér. Unnið að grunninum og var bar.n nær tiCibúmn um miðjan júií usm Siiwnari'ð. Hinn 12. jiúní það Eaj'mar toom það fynsta af titobrinju til byiggingarinnar, siem pantað var eftir útr'eikningi húsamieisitara. Var þá strax faafin smíði kirfcjiunnar og var þvií C'okið í apríl 1907 eða eftir tæpa lOimiánaða vinrnu a'öþví. Verfcstæðiið Fjalar, eem þá var tefcið tii istarfa, 'afelocaði við heJI- ingiu cig sögiun tiiir;bursir«s, en gltngga aGOa og burðir, nema úti- hurð við aðal'dyr gerðu 'kiirkrjuemið Bygging kirkjunnar Að kirkjiubygginigiunni unrau 7 menn, munu þeir árei'Canlega hatfa haiM'ið sig vei að ve.rki. Ytfiins.miðiur var Páli Kriisiíijám-Bon fiá Állf'ta- gerði í Mývaitnissvieiif. Hann valdi með sér í H'úsavífc þ&ssa smiði: J'ón Eyjólfisson, Uppiíiödura, ÁðaO- stein Jóhanness'On, Harðangri, Bj!örn S. Bj'örnsson, M'eiiuim, HaM- dór Sigiurjónisision, Tra'ðagierffi og Pái Jónisison tfr'á Haiga í Aðaiidai. Af þessiuim mönnuim lifir nú að'eine Fáfli Kristjlánsison, sem um áratugi var faér gióðlur þegn bæjarin'S, en nú fö'U'Stiur t:0 R/eyk.jaivúkur. En staddur fcér í' ki'nkjiunni í dag. / Éig hetfá 'ekfci getað ná-ð í gerða- bæfcur safnaðarins n<&raa aftar til áirisins 1921. En mér er tjiáð atf eflítiu mönniuim, að uim þettá bii hafi sóiknarniefnd 'ski'pað þeir: Að- aisteinn Kriisitjiánsson, bróðir Pá'Is yifirsmi'ðs, PáSO Sigruir&sision og Sig- trygigur Pétmns'sion. En svo var kos in by-ggir.igarr.'Sínid. Er méx ekki Iijés't, 'favierjk faatf.a verið í sóknar- n'SÍR'd og byiggir.igarnefnd, er besjsi miifcia írar.i:k'v«imd var I'eyBt af bendi. &a r/.es't kiorna þar við sögu Aðalsíeinn Kriistjiánsision kaupaiað- ur, Steíán GU'ðj'ániseon kaupm-.ið- ur, &teing.rá.T.njr Jónáson sýBfiamað- ux og Jaíkiob HiáCiBdlánarson b'$!u- sitjóri. Séra Jón Aras'on EÓfcr.ar- prre'star mun að' stjikiáltfs&gðiu hafí faaft miikinn álh-uga fyrir kirkjiu- byggir.igiunni. Voriu þasisir menn aliir'hKgisjónaine'nn'miikO'ir og sér- jiöga traiuötir í starfi. En aillir ntá kioánnir yií'ir iandaiœœriiiij. Gamaill ¦Eoia'ður faér í bær.ru;n tijá'&i mér, að fcirkjan befði vt&rið végð'á favií'tasnjnniuihiáitóð 1907. En' nú' er það vísit, að vágölan h'et'ir farið fram eunr.'udEginn 2. júní það ár. En þaðliiefir verið faát'furn ríústaSr sí'í'it h'víitaounnu.- Biiífc'up RttC^rámaif Svei.ns3on, þá mjöig gamaii rna^ur toom ekki íi.I viígi;C- unnar. Arni Jónsson- pr'ótfaistas- að Skúruutöðum, sieon áititi að íratrn- kvæma vigiiiuna raeð sóknarpra's.íi, er mér sagt að haíi verið forfaCC- aðiur cig að vígiaj'jna hafi írac:- kviæc-.vt iS'ér^ B'er.'ed.'fct Kristjiáns.i'on pr&i'tU'r að Gíienja'ðans'ta;ð. Kirfcjan er 24%' ali'n frá au3tri V'A vtKtars, 'en 24 álnir frá norðri tifl 'srj'f.-jirs. Veggibæðin er 10 áCir.ir, en faæð uipp í turnlkx'ass er 40 áln- ir. Innan imiiiilaði. kinkjiuna Frey- méður J'ölhanne'Sison. Var'hann laí- inn náða im)i.ínir.giunini og er hún sú sem' við »ú eitkiim. Sú iraÁCninig fór 'ökfc: frarh íyrr en 15 énum eít- jff að ki'-kjan var bygig'ff og það af fjárhag'slegum astæðum. Margir E-ögSu EiS i Bygging kirikjwnnar kositaði 22 þúsund fcr'ónur. Þar aí átti gamia kirfcjan, sem I'ögð var niðiur, þeg- mg mgresis Undanfarin tvö sumur hefir Bún aðarfræðsla Búnaðarféliags íslandis beitt sér fyrir að gerðar væru at- huganir með illg'resiseyðingarlyf. Eítirtalin lyf hafa verið reynd: Herbatox M25, Herbatox D50, Wee hormon 50 AD, Herbaziol, Aatox og síðastliðið sumar var reynt nýtt lyf Karmex DW og Karmex W, síðast töldu tvö lyfiii eru flutt inn af beildverzlun Friðriks Bertel- sen, en hin öll bafa verið seld hjá Sölufélagi garðyrkjumanna og Á- burðarsölunni. Hormónalyf. f þessum flofcki eru lyfin Herbatox og Wee hormon. Eyðingarbæíni þeirra byggist á því að flestar tvikámblaða jurtir drökka lyfin í sig í gegnum ræt- urnar, lyfið veldur roskun á efna- skiptum jurtarinnar, oft með þeim afleiðingium ða hún deyr. Með at- hugun okkar hiefir það komið í Ijós, að engum vandkvæðum er bundið að' útrýma fles'tum tegund- um tvíkímiblaða iil'lgreis með þess- um lyfjum En. favimleiðast'a tún- illgresinu, e*n svo nefni ég heim- uluna (njólann), hefir gengið mis- jafnlega íneð. Ég mun Ifiitast við að gera í stuttu má'li grein fyrir aflgengustu mistökunum í nottoun hormóna- lyfja giegn njólanum. 1. Herbatox M25 hefir stundum verið notað, en það er gagnslítið. 2. Úðað faefir verið of seint. 3. Úðað heíir verið í eða rétt á. undan rigni'ngu. 4. Notað beíir verið allfof mikið vátn,' sérstakl'ega á þetta við þar sem ekki er vöi á öðru dreifingar- tæfci en 'garSkönnu. ¦ Útrýming Hjólans mistekst oít- ast af því aS of seimt er ú'ða'ð. Hverniig á að nota lyfin á njól- ann? 1. Úða ber Herbatox D500 eða Wee bormon 50 AD. ' 2. Nota sfcal um 2 lítra á 1000 fermetra. 3. Úða sniemTnia á vaxtarskeiði njólans, faann rnó ekfci vera kom- inn með íieiri en 4 bl'öð og um 10 rm á hæð. 4. Úða í þurru veðri, með út- lit fyrir á'framhaldandi þurrk næsta EÓlarhring. ¦ 5. Nota "ekki meira en 100 lítra a-f vatrii á ferm., og ekki minna en 60 lltra, ef bakú'ðadæla er notuð. Nitrolyf. Aatox og Herbazol til- heyra þessum flokki lyí.ia. Þau eru notuð til að útrýma állgresisfræi. Drepa þau ibaugarfann, ef hægt er a.ð úða á hann á réttum tíma. Lyf- in eru sfcaoi;aus túngrösurn, ef arfi er i sáð'sléttanni getur verið bga- kvæmt að nota nitrolyf. Mjög eru dóriiar misjaínir um notagildi ' nitrolyfjianna, fjöl'da margir' bæn'dur hafa faaldið görð- um sín-um hreinum með lyfjunum, en öðrum faefir mj'stekizt það. Þessi mismunur st'afar að nokkriu .leyti af rangri notkun. Ekfci er fyígt leið beininguim sem birzt, hafa um með férð ii]Igresi.seyðingaTlyfja. Veður- far faefir einnig milki'l áhrif á nota- gldi lyfjanna. Ef mikið er af ó- spíruðu arfafræi í garðinum og ai þesssi var byggS, 8 þúiswrid krón ur í sj'óð'i. Öruim & Wuitfs ve'rzCiun hér í Húsavík gaf til byggingar. innar 1000 kri6rjur cg 'Þáríur Guð- jchnsen, 'Sarji iisr.igi v-e-i'iti þeirri verz'-jn íDr'?í''Sc"j, gaf liitifa.urðir kirkýjrnar, í'Sm kgg&iSu 500 krón úr. Ar.nsi Ijygg'irigartooisitnaður var jekinn að BSbí. ÞaS íán er I'öngu að fuðju greiK. Vegna £orm'S kirkrj- úr.nar og bygigir..garefni:s hennar þarf hún milrið'fé't:C 'V'iðlbal'd's. Má þar h'eifna, að' nýCeg viðgsrð á :.:rr.: kirikjunnar, ásaimt ný.ium l;,.i\ki-j.r.i í hann, kostaði uim 70 þúru.r.'d krón'Ui. RainhJtTj'narl'eiðtC'a í kirk.iuna, vam framlkvæTnd var 1943, ka;t£Í'i 20 þúsiund Cirónur. Öffi'a þarí Ikirkjijr.a aCCa uitan, að :r.:r.r.?ía tocs'ti 10. hvert ár og suma blaita hennar ctfitar. Söirr.uleiðiis heí ir í-urSt að atihuga og gera við íúa, a^r.OJ.-ga j r.c-rt'unr'.CiS cg má búajt lyjjS þéip) kcc-tnaði fc'venær sem fúa verffur vart. Fyrir tvieim árum var .gerð girð'inig sú, sem er um kirkjulóðina. Hún kiostaði 43 þús. (Framhafld á 8. síðu). það þakið þykku moldarlagi þeg- ar úðun er framkvæmd, má búast vði að það drepist ekki. Nitrolyf- in verka ekki lengi, svo komið getur fyrir að í úðuðum garði fari arfinn að skjóta upp kollinum 3 vikum eftir úðun og hann vaxið upp fyrir kartöflugrösin. Með því að nota töluvert meira magn en ráðlagt hefir verið, má halda görð unum nookkurn veginn hreinum yfir vax-tartímann, þ.e:a.s., ef ekki rignir skömmu eftir úðun. Ef miklir þurrkar eru fyrst eftir niðursetningu kartaflnanna má reikna með að arfinn komi seinna upp en kartöflugrösin, en þegar grösin eru komin upp í garðinum er of seint að úða með nitrölyfi (Herbazol eða Aatox) því lyfið svíður grösin. Af þessum sökum er það ijóst að þrétt fyrir að bjarg- ast mætti við nitrolyf í kartöflu- görð'um lil að hialda arfanum niðri, eru þau ekki óbrigðul gegn hon- um. Þar af leiðandi höfum við reynt að fyígjast með hafi einhver ný lyf borizt á markaðinn í þeirri von, að tafcast mætti að fá veru> legia hentagtt ]yf í kartöflugarða. Síðast liðið vor bauð heildverzlun Friðriks BerteJsen okkur nokkrar dósir af lyfinu Karmex DW. Við þáðum það mieð þökkum og ákváð- tim að gera nok'kuð víðtækar at- fauganir með þetta lyf og til sam- anburðar notaðum við nitrolyfið Aatox. Karanex BW. Gerðar vonu athuganir með Iyfi? víðs vegar um landið, í gömlum og nýjum kartöflugörðum, mýrar-, móa-, sandblöndnum moldargörð- ium, hreinum sand- og malargörð- utm. Reyndir voru 3 misstórir skammtar 100, 200 og 300 g miðað við 1000 ferm. Úðað var á reit- ina i þeirri viku sem fyrstu kart- öflugrösin sáust koma upp í þeim. Skammtarnir voru leystir upp í 100 lítrum af vatni, notuð var bak- úðadæia, með þessu vatnsmagni var faægt að dreifa lyfjum ágæt- lega yfir reitina. Arangurinn var rnjög góður, að undanskildum ein- um stað, drapst arfinn nær allur, &ama hvort úðað yar 100 eða 300 g. Beztar árangur var í gömlurn mo'ldargörSum, sem í höfðu verið ræktaðar kartöflur um áratugi, sannkölluð arfabætli, í þannig görð um drapst arfinn Qg engar skemmdir ur'ðu á kartöflugrösun- um. . f sandbl&nd'uðum moldargörðum voru viða skemcndir á kartöflugrös- um í reitanum, sem á var úðað 200 o,g'300 g, en ekki neiná á ör- tféum stöðum 'sást kð 100 g höfðu sa'kað" kartöílurnar. í hreínum •ssndgörðum' voru- kartöfíugrösin mjðg mi'kið skemmd og mikil upp- skerurýrnun. í 3 görðum á iarð^ hitasvæði, jarð\iegur: sandur og möl, drapst allt í reitunum, bæði illigre'si og karíöflugrös. Út írá þessum athugunum siðasrt liðið sumar, er hægt að draga þá ályktan, -að Karmex DW er ör- uggt lyf til að drepa flestallt, ef ekki allt illgresi í kartöflugörð- um. En ekki má nota meira en 200 g af lyfinu í moldargarða, í sandMandna moMargarða 100— 150 g, í mjög mikið sandbl. garða 75—100, í garoa sem kalla mætti hreina sandgarða er varasamt að riot alyfið að einfaverju ráði, nema fyrir 'þá sem vilj'a gera smá til<- raunir fyrst, otg þá ætti ekki að úða raeira en 50 g. Allar tö]urnar miðaist við 1000 ferm. Næsta sumar mun þessum at- 'hugunum verða haldið áfraiií og iþá verða reyndir minni skammt- ar í sandgarðana, því þar sem þess ar atfauganir frá í sumar sýndu, að 100 g drepa örugglega illgresið, iþá er ekki óhugsandi að helmingi minni skammtur hafi töluverð á- farif á það, án þess að saka kart- öílurnar. Við erum alltaf að þokast nær því œarki að geta sagt kartöflu- rækfendimi, úðið á garðana og lösnið þannig við áhyggjur og erf- iði af völdum arfans. (Ýtarlegri skýrsla um árangur aithugana þessara mun birtast í Búnaðiarritinu 1958.) Agnar GuSnason .

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.