Vísir - 13.11.1957, Blaðsíða 7

Vísir - 13.11.1957, Blaðsíða 7
Miðvikudaginn 13. nóvember 1957 VlSIR MMarpu' MÞawíös* Einkennileg saga frægs hljóðfæris. Knútur Magnússon sem Hermann Schneider, Brynjólfur Jóhannesson sem John Bentley, Árni Tryggvason sem Bobby Denver og Margrét M agnúsdóttir sem Pearl. Leikl eláj ¦'davíkur: ..-,:¦:;-¦- Leikstjérí Jóa C& M ® €s> y td t íi,aái«É3-ij»s V- r/3H7 „Þótt "hnöttum h'aíi íjölgað í geimnum og margir horft til himins undanfarið, skulum við líta í kringum okk'úr og skemmta okkur saman á gamla, góða hnettinum — jörðunni." Þannig hefst ávarp til leikhús- gesta í leikskrá „Grátsöngvar- ans", sem Leikfélag Reykja- víkur frumsýndi í Iðnó í fyrra- kvöld. Það er ekki beinlínis hægt að segja með sýningu þessa leikrits, að riyju turigli. hafi verið skotið út í geiminn og því síður, að það beini "augum manna til himins. Leikritið er rígbundið við „gamla góða hnöttinn". En það vekur hlátur Steiadór Hjarleifsson sem jarðneskan hlátur — og sá Pember og Márgreí Ólafsdóttir sem Patricia. mun líka vera tilgangurinn með leikritinu. Auk þess íelst'í því skemmtilega lymsk ádeila. svipbrigðáleilc, seni >er vott um Orc3vörin eru ví'öa bráð- hæfilega dulda glettni og; skemmtileg. Það er karinske hréyfingar hénnár eru m.iúkar fulldjúpt tekið í árinni, að kalla c? liðlégar. Frammistaða henn- þetta leikrit. Það er farsi, en ar var' henni til sóma. skemmtilegur farsi. Höfundur- Lindu, vinnukonu, sem er inn er Englendingur, jafngam- sjúk af ást á grátsöngvaranum, all Leikfélagi Reykjavíkur, leikur Hólmfríöur Pálsdótíir. Vernon Sylvaine að hafni ok Hðlmfríðúr er ágæt leikkona, 'er bæði leikari og leikritahöf- þegar hún fær hlutverk við sitt undur og talinn rneðal beztu hæfi og þarna var hún heima gamanléikjahöfunda Breta um hjá sér og lék prýðilega, hvort þessar mundir. Að öðru leyti sem hún var í öngviti eða uppi- er mér > ekki kunn ættartala gtahdandi. Frammistaða Mar- hans. í leikritinu eru tíu hlut- grctar Ólafsdóttur, sem lék ' verk (raunar tólf) og skal nú Pat.riciu var og röggsamleg, en minnast á helztu léikendur; : leikur Hclgu Yaltýsdóttur í Gwendoline,' unga heima- hlutverki Stellu Bentley var sætu, sem er ástfangin í grát- aíveg framúrskararidi. Þar er söngvaranum, leikur Krisrín á ferðini leikkona, sem þegár Anna Þérarinsdóttir. Leikur þ>f!i" f:-¦.¦•» n<t Rarmað^, að nijpg hennar er miög létt.ur, kvikur mikils má vænta af í.framtíð- og látlaus. Hún er séiiega geð- inni. Og hún hefir auk þess felld á sviði og hefir góðan einn sérstakan kost. Hún er allt- ----:------:----------------~—----------- laf bezt þegar mest á reynir. - j. * . - * '-iiJ- l . , • Hún bar að miklu leyti uppi mdi, af þvi að þeir tjeta ekki I . . , ..,„ trevst simanum, vsgna þeirrar^e^a symngu asamt s-ialfum misnotkunar sem hór úrh ra£ir. grátsöngvaranum, Arna Það er lágt risið á þvi fóHs sieró Tryggvasyni, Bobby Denver. „liggur í símanum" sem kalláS Slétkastá hlið Árna er hin„ „al- er, en kannske verður bifeýtíspr vatiega kómík". Og svo getur á til batnaðar. er fólk maianast hsaS. sungið, . mannskrattinn. betur og menntast. — Á. S. Árni er alltaf skemmtilegur 4 sviði og kátínan fylgir honum, hvar sem hann fer. Brynjólfur Jchannesson, í hlutverki John Bentley's var traustur og ör- uggur að vanda. Knútur Magn- ússon, sem lék Hermann Schneider sálfræðing, er alltaf að sækja sig cg hci'i eg aldrei séð hann betri en nú. Síeindó? "íjörleifsson lék Peíer. Pembei- v.e'ö ágætum tilþrifum. Einar fngi Sigurðsson og Margréí Magnúsclóttir fóru snoturlega með lítil hluíverk. Hraði var góður í Ieiknum og prýðilegar staðsétriihgar og má þakka það ágætri leikstjórn Jóns Sigurbjörnssbnaf. Orðsvör fóru ágætlega í munni, voru fjmdin og hittu í mark og er, það verk þýðandans Eagnars; Jóhannessonar skólastjóra.! Leiktjöld Magnúsar PáIssonar| fóru vel. Þetta var bráðskemmtileg! kvöldstund í I ðnó, þótt ekki | bættist himinfestingu listar- • innar ný stjarna við sýningu' liekritsins — það var í hæsta lagi gerfitungl. Karl ísfeld. KmáiéY ísafjarBar Karlakór Ísafjarðar minritist 35 ára afmælis síns með sam-1 söng í Álþýt'.ihúsinu á ísafiroi 11. og 12. þ. m. | Kórinn er stofnaður 1922. Jónas Tómasson tónskáld yar söngstjóri kórsins fyrstu 18 ár- in, eða til 1940. Þá tók Högni Gunnarsson við söngstiórn kórsins í 8 ár, en síðustu .9 árin hefir Ragnar H. Ragnar verið söngstjóri kórsins. Karlakórinn er elzta starf- andi söngfélag á ísaíiríi. Starf-' semi hans hefir stundum verið lítil. En öðru' hv'oru hefir kór- inn hrist af sér deyfðina og stundum tekið f jörspretti. Nú- | verandi formaður kórsins er Gísli Kristjánsson sundhallar- stjóri. Guðrún á Símonar óperu- söngkona söng með kórnum á afmælishljómleikunum. Var söng hennar forkunnar vel tek- ið. í Jerúsalem lá ^amall rúss- neskur slaghórpuleikari á banabeSi. Hann var alveg að fjara út en reyndi þó að tala við ungan dreng, sem var barnabarn hans. Hann sagði frá gamalli slag- hörpu, sem hafði verið svo hljómfögur, að hún var kölluð harpa Davíðs. Kassinn var listilega útskorinn og svo var sagt, að viðurinn í honum hefði verið úr musíeri Salomons í Jerúsalem. Það var þjóðsaga en hljóðfærið stóð í höll Victors Emanuels í P^óm, svo sagði gamli maðurinn. Og hann vildi að Avner Carmi, drengurinn, tæki að sér það ætlunarverk, að fara að finna konunginn, einhverntíma, til þess að fá að sjá og heyra þetta yndislega hljóðfæri. -, Slagharpan við El Alamein. Þetta var árið 1917. Avner Carmi, hinn ungi, gerði það að starfi sínu að stilla hljóðfæri. (T.d. stillti hann alltaf hljóð- \ færið fyrir hinn mikla Artur I Schnabel o. £1. snillinga). Og þegar Carmi á ferðum sínum kom til ítalíu, um 1930,! reyndi hann að gera að vilja 1 afa síns. Hin fræga slagharpa var til, það var ekkert vafa-! mál. Hljóðfærið hafði verið; smíðað um aldarnótin 1800 af slaghörpusmiði, sem Marchísío hét en myndskeri, sem Ferri hét, hafði annast útskurðinn. Áratugum síðar hafði borgar- ráðið í Siena gefið slaghörpuna Umberto krónprinsi, sem síðar varð Umberto I., í brúðargjöf. Svo var að sjá sem Carmi gæti nú loks komist í námunda .við hljóðfærið. En embættismeim fasista vcittu honum áldrei inn- gönguleyfi í höllina. Nú leið og beið heimsstyrj- öldin síðari hófst og Carmi gerðist sjálfboðaliði í flutninga- flokkum Breta. Fylgdi hann liði Monígomerys og 8. hern- um í Afríku. Dag nokkurn við El Alameinátti Carmi að safna saman allskonar rusli, sem varð eftir við undanhald Rommels. Varð þá fyrir honum umfangs- mikill hlutiir, grár á lit. Var þetta slagharpa og var húri al- veg liulin af þykkri gipshúð'. Hið innra var allt fullt af sandi svo að ekki heyrðist hljóð úr henni. Atti nú að halda þarna stærðar ruslbrei uiu í eyði- mörkinni cg átti að brenna hljóðfærið með öðru'. ¦ Ekki grunaði Carmi, að neitt sér- stakt væri við þetía hljóðfæri, en hann gat ekki til þess hugs- ao að slaghai-pa væri brennd, hversu gömul sem hún væri og af sér gengin. Hann fékk leyfi yfirboðara sinna til að forða henni frá eidinurn, Síðar var eitthvað dyttað að hljóðfærinu, og gat þá flokkur manna, sem ferðaðist um og skemmti hern- um við Miðjarðarhaf, haft af því not. En ennþá var gips- kassinn utan um það. Svo einkennilega vildi til, að alltaf ' var skemmtiliðið og j hljóðfærið að verða á vegi. Carmis, í Palermo og aftur í Neapel. Síðar frétti hann að Bretar hefðu skilið það eftir í Tel Aviv. Býræktarmaður ætl- aði að nota það fyrir býflugna- bú. Hænsaeigandi ætlaði að nota það fyrir útungunarvél og loks tók slátrari það fyrir kjöt- geymslu. Síðast var því hent út á götu, sern alónýtu rusli. Þar rakst Carmi á þa^ — og gladdist við að. sjá aftur gips- hljóðfærið sitt. — Carmi var nú farinn úr hernum og stund- aði aftur sína fornu vinnu —• stillti slaghörpur. Sá hann nú, að búið var að rífa allt verkið innan úr hljóðfærinu og aðeins hljómborðið var eftir. Hann áleit þá að gagnslaust væri að hafa nokkur afskipti af því og skildi við það með .söknuði. Caimi gerir uþpgötvun, En hann átti elíki að losna við það. Hann hafði tekið að sér viðgerðir á hljóðfærum og eftir nokkra daga var komið með það á verkstæði hans. Múrari einn, sem var söng- elskur mjög', haíði fundið hljóðfærið og vildi láta gera við það og greiddi enda dálitla fjárhæð fyrirfram. Síðan sner- ist honum hugur, kom á verk- ' stæðið og heimtaði að pening- arnir yrðu endurgreiddir. Hann gerðist hávær og lamdi með hnefanum á hljóðfærið. Hrundi þá dálítið af gipsi utan af hljóðfærinu og.kom í Ijós höfuð og brjóst á litlum engli — kerúb. Carmi var ekki handaseinn að afhenda peningana. Hann komst í mesta uppnám og tók þegar að glíma við að ná burt gipsinu. Hann hellti yfir það benzíni, vínanda, ediki og sítrónusafa, en það dugð'i ekki. Að lokum notaði hann marga potta af „acetone". Þa'ð hreif. Fagur útskurður kom í Ijós. Var á hljóðfæriskassanum lág- mýnd af litlum bústnum. 1, voru þeir drukknir cg kátir og drógu með sé.r drottnirigu sína- dansandi og- hlæjandi. Carmi grpf ppp gamia mýrid af slághörþu kon- ungsins — þarria var hún ko;\- in. j Ætlunarverki loki?*. Hverrag hafði bJjóðfærið , komist til Norður-Afríku? Sennilegt ,er að bað hafi verið. ránsfengur þýzkra hermarina og hafi þeir ætlað aðnota það við skemmtanir sínar. Carmi undraðist mjög öll þau atvik, er höfðu fært honum hljóð- færið, en tók líka ótrauður til starfa. Hljómborðið var næfur- þunnt, úr sýpusviði, og það not- aði hann en tók síðan til við verkið með rnikilli nákvæmni og lauk því á 3 árum. Árið 1953 kom hann til Bandaríkjanna með „hljóðfærið úr auðninni". Hefur hann þegar látið leika á það ýmis verk, sem tekin eru á hljómplötur. Hugsar hann sér að leikin verði á það mörg verk allt frá Bach til Debussy. Carmi helgar líf sitt þessu litla hljóðfæri og er að grafa upp allt sem um það verður sagt og ritar gögu þess. Þykist hann nú brátt hafa uppfyllt ætlunarverk það er afi hans fól honum.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.