Morgunblaðið - 04.10.1951, Blaðsíða 7

Morgunblaðið - 04.10.1951, Blaðsíða 7
Fímmtudagur 4. okt. 1951 MORGUNBLAÐIÐ Minningarorð: Eggert Jónsson frá Naufabúi Kristján 0- Skogfjörð k¥£tdfa FÖSTUDAGINN 28. scptember síðastliðinn, barst sú sorgarfregn að Eggert Jónsson frá Nautabúi foafi látist þá um morguninn. Það ivar reyndar kunnugt hans nán- 'tastu, svo og mörgum vinum hans, að Eggert átti við heilsu- Ueysi að stríða hin síðustu ár, og að hann var, rúmum mánuði áð- ur en hann ljest, lagður inn á Landsspítalann til rannsóknar, en íæstum af hinum mörgu vin- tim hans hafði dottið í hug, að jþessi ýrði endirinn, heldur von- ast til að læknisrannsóknin á spítalanum yrði til þess, að Egg- •srt fengi bót meina sinna, og ætti enn um langan tima eftir að starfa meðal vor. ' Þetta urðu því miður von- TDrigði. Við andlátsfregn Eggerts vinar míns, varð mjer ósjálfrátt Sitið aftur í tímann þegar fyrst ;við sáumst. i Sumarið 1910 var það einn sunnudag, að vinur minn gamall heimsótti mig, en með honum var f>á maður karlmannlegur, og svo glæsilegur að hann hlaut að vekja eftirtekt, hvort heldur iiann hefði sjest einn eða í stór- tim hópi manna. — Þessi maður var Eggert Jónsson frá Nauta- t>úi, þá nýútskrifaður úr Versl- tunarskóla íslands, tvítugur að "aldri. Leiðir okkar áttu eftir a5 liggja 'éaman oftar eins og síðar mun geíið, og við áttum eftir að verða (Vinir, en nú þegar Eggert Jóns- gon verður lagður til hínstu hvíld ar, vil jeg geta heistu' æfiatriða Jhans, þó ekki sje hægt að minn- ast þessa athafnamanns nema á •ínjög ófullkominn hátt í stuttri sninningargrein sem þessari. ( Eggert var fæddur 16. mars árið 1890 i Sölvanesi í Skaga- íirði. s Foreldrar hans voru þau Jón IPjetursson sem lengst af bjó í Kautabúi, en siðar í Eyhildar- tiolti í Skagafirði, og kona hans Solveg Eggertsdóttir, Jónssonar presís á Mælifelli, en faðir henn- ar drukknaði ungur að aldri á leið til Danmerkur. — Systkini Jóns Pjeturssonar voru þau Hannes faðir Pálma rektors, Pálmi kaupmaður á Sauðárkróki, Pjetur á Bollastöðum, Steinunn jkona sr. Vilhjálnis Briem _ og Halldóra kona Ólafs Briem á Álf- geirsvöllum, en móðir sr. Þor- gteins sál. Briem ráðherra. Eggert ólst upp á Nautabúi ásamt sínum mörgu systkinum, _sem sum eru nú dáin, en öll voru stórmyndaiieg og flest þjóðkunn, «n alfarínn fór hann að heiman þegar hann fór á verslunarskól- ann í Reykjavík. Sama árið og Eggert útskrif- aðist af verslunarskólanum gerð- ist hann verslunarmaðuf hjá Pálma Pjeturssyni föðurbróður framkvæmdastjóra, sem sá um rekstur íshússins fyrir hann hin síðustu ár, með þeirri trú- mennsku og dugnaði sem Eggert kunni að meta í fyllsta mæli. — Jeg get þess arna, því jeg veit, að Eggert hefði viljað það, en honum var ósýnt um að hrósa mönnum upp í eyrun. Jeg kynntist Eggert Jónssyni fyrst verulega eftir að hahn flutti til Reykjavíkur 1914, og hefur sá kunningsskapur varað síðan. Mjer urðu því fljótt kunn hugð- arefni Eggerts og áhugamál. Hjer að framan hef jeg lýst að litlu leyti framkvæmdum Eggerts, en því verður ekki neit- að, að hann átti oft við mikla erfiðleika að striða á starfsárum sínum, ekki siður en aðrir sem framkvæmdir höfðu undir hönd- um á árunum fyrir siðasta stríð, en Eggert átti sterka sál og sterk an líkama þar til heilsa hans tók að bila, og hann æðraðist ekki, þó á móti bljesi. Flestir kunningjar Eggerts vissu fyrir löngu, hve mikinn á- hugá hann hafð á að koma upp fyrirmyndar hrossabúi, en það sá hann sjer ekki færí meðan hann átti í öðrum stórum framkvæmd- um að vinna, en hafði ekki nægi- legt rekstursfje undir höndum. — Nokkrum árum áður en hann dó, hafði hann samt komið þessu áhugamáli sínu í framkvæmd, ekki með hagnaðarvon fyrir aug- um sjer til handa, heldur af margra ára áhuga fyrir þessu máleíni, enda var Eggert þjóð- kunnur hestamaður, og hafði ó- venjulega vel vit á hestum, sat þá manna best og tamdi þá vel. — Til þessa hestabús er hvað best stofnað, að þvi er menn til vita hjer á landi, hestarnir vald- ir af mikilii þekkingu, búinu valinn ágætur staður á Kirkju- bæ á Rangárvölhim. — Þetta margra ára áhugamál Eggerts komst í framkvæmd, en því mið- ur naut hann þess ekki lengi, en vonandi verður það samt ölium, en stórhugur hans sagði lSem ^huga hafa fyrir hrossarækt fljótt til sín, því að árið 1912 Steypti hann Hof á Höfðaströnd bg gerðist þar bóndi þar til 1914, að hann fluttist til Reykjavíkur og var þar samfleytt til 1922. Á þessum árum rak Eggert $-msa kaupsýslu, keypti hesta til líitflutnings og rak stórbú á Guíu Siesi, en þá jörð keypti hann á t>essum árum. Árið 1922 fluttist bann til Innri-Njarðvíkur og rak jþar íshús og útgerð þar til 1924, en fluttist þá til Reykjavíkur og gerðist þar starfsmaður „Shell", <en varð umboðsmaður fyrir það f.jelag í Vestmannaeyjum á árun- um 1930—1939, jafnframt því sem hann á sama tíma hafði þar á hendi talsverðan útgerðarrekst uir fyrir sjálfan sig, en þar eftir fluttist hanrt til Reykjavíkur og bjó þar síðan til dauðadags. Árið 1935 hafði Eggert komið Sipp dráttarbraut í Innri Njarð- vík, og þar reisti hann hrað- frystihús, oitthvert myndarleg- asta á Iandinu 1939. — Það hef- trr verið rekið mcð miklum dugn sði og hagsýni til þessa dags, en I sambandi við það skal því ekki jgleymt, hvað Eggert, sem átti við iheilsuleysi að stríða undanfarið, yar þakklátur Jóni Jónssyniirnai. til gagns og ánægju síðar meir, og er það áreiðanlega þess, sem Eggert helst mundi hafa óskað. Eggert Jónsson var i hærra meðallagi á vöxt, en samanrek- inn og afrenndur að kröftum á yngri árum. Hann var manna prúðastur í allri framgöngu, skapstór, en menn sáu hann aldrei skipta skapi, svo vel hafði hann tamið s,ier prúðmennsku alla og still- ingu. — Ekkert var það sem Eggert unni meira en sínu góða heimili. Hann g;ftist 1912 eftir- Jifandi kohu sinni Elínu Sig- mundsdóttur frá Vindheimum°í Skagafirði, Andrjessonar, bróður sr. Magnúsar á Gilsbakka. — Konu sína virti Eggert og dáði, enda var hjónaband þeirra hjóna og heimilislíf til sannrar fyrir- myndar. — Þau hjónin eignuðust tvær dætur, Sigurlaugu og Sol- veigu, sem báðar cru búsettar í Reykjavík. Jeg vil að endíngu tjá þeim mæð'gum, og öllum aðstandend- um mína innilegustu hluttekn- ingu í sorg þeirra, um leið og jeg kveð þig, Eggcrt minn, með þakklæti fyrir samverustund- Þórarinn Egilson. I DAG verður þjóðkunnur ágæt- ismaður borínn til hinsta hvílu- staðar. Kristján Ó. Skagfjörð, stórkaupmaður, er horfinn úr hópi vina og samferðamanna. Elli náði ekki að bej'gja hann, en samt bar andlát hans ekki ó- vænt að höndum. Um siðustu ára mót tók Kristján að kenna sjúk- leika, er ágerðist svo fljótt og óviðráðanlega.að hann fiell í valinn tæplega 63 ára gamall. Meðan hann hafði ferilsvist, var hann kempulegur á velli, friður sýnum og drengilegur með silfur hvítt hár. Hann var hverjum manni lausari við yfirlæti, en þó höfðinglegur í framgöngu. Allir, sem kynntust honum, báru tií hans ótakmarkað traust. —O— Kristján Ólafsson Skagfjörð var fæddur 11. dag októbermán- aðar 1883 í Flatey á Breiðafirði. Foreldrar hans voru Ólafur Krist jánsson Skagfjörð, verslunar- stjóri í Flatey, og kona hans, Jó- hanna Haíliðadóttir Eyjólfsson- ar í Svefneyjum. Var Kristján því af góðu bergi brotinn. Hann mun hafa alist upp við verslun- arstörf í Flatey og á Patreksfirði og dvaldist þar fram undir þrí- tugsaldur. Þá tók hann sig upp frá æskustöðvum og hjelt til Englands. Stundaði hann þar verslunarnám í góðum skóla og lauk námi í London 1913. Eftir það starfaði hann um skeið hjá breskum verslunarhúsum, en hvarf heim árið 1916 og stofnaði umboðs- og heildverslun þá, er hann veitti jafnan forstöðu síð- an til dánardægurs. Árið 1913 kvæntist hann eftirlifandi konu sinni, Emílíu Hjörtþórsdóttur verslunarmanns á Eyrarbakka. Dóttir þeirra, Hanna, er gift Há- koni Guðmundssyni Egilssonar. —O— Þannig er ævisaga Kristjáns Ó. Skagfjörðs, sögð í fáum orðum. En mjer er nær að halda, að vel- flestir kunningjar hans og sam- starfsmenn hafi ekki vitað öllu meira um einkahagi hans. Hann var að upplagi dulur maður og fáskiptinn. Honum var annað tamara en að ræða um sjálfan sig og einkamál sín. Og svo var hitt, að fáum kom til hugar að spyrja Skagfjörð um slíkt. Hann þarfnaðist engra útskýringa. Sjálft nafnið, Kristján Ó. Skag- f'jörð, var orðið heil mannlýsing. Á bak við það stóð traustur mað- ur, Ijúfur í viðmóti og höfðing- legur, góður fjelagi, hafinn yfir daígurþras og hjegóma. Vitanlega mæli jeg þetta mest af eigin reynslu. Funduin okkur bar allt í einu saman í Ferðafje- lagi fslands — Kristján var kos- irin í stjórn fjelagsins 1935. •— Hann mun þá fyrir skömmu hafa tekið að iðka skíðaferðir og f.iall- göngur. í gömlum fjelagsskýrsl- um sje jeg hans fyrst getið scm fararstjóra í fjórum skemmti- ferðum fjelagsins 1934. Skag- fjörð var þegar kosinn í ferða- nefnd fjclagsins og litlu síðar tók barin að mestu við fjárreið- um þess. Fjelagar voru þá lítið eitt á annað þúsund. Sú tala hef- ur síðan sexfaldast. Kom brátt að því, að fjárreiður í.ielagsins, ferðalög og eftirlit mcð sæluhús- um varð svo umfangsmikið, að nauðsynlegt var að fá fram- kvæmdastióra til að annast þctta í heild. Tók Skagfjörð þetta starf að sjer fyrir eindregin til- mæli fjelagsstjórnarinnar og annaðist síðan af annálsverðri trú mennsku til æviloka. — Vitan- lega ber að þakka fleirum en Skagfjörð viðgang fjelagsins. Það hefur haft strauminn með sjer og starfsemi þess verið vin- sæl. En allir samstarfsmenn hans þakka honum manna mest. Ferðafjclag íslands hefur því orðið fyrir miklum og vandbætt- um missi við fráfall Skagfjörðs. Mun fjelagið að sjálfsögðu gera sitt til þess að heiðra minn- ingu hans látins, þótt ekki hafi enn unnist tími til að ákveða, með hvcrjum hætti það yrði best ge'rt. Mundi mörgum þykja við- cigandi, að nafn Kristjáns Skag- fjörðs yrði tengt við næsta fjalla- skála, er Ferðafjelagið lætur reisa. Hefur meðal annars verið stungið upp á Esju í þvi sam- bandi, en hún mun vissuelga verða eins konar „heimafjall" Reykvíkinga í framtíðinni. Auk ferðafjelagsins lagði Krist ján á sig mikil störf fyrir Skíða- fjelag Reykjavíkur og var for- maður þess frá 1941—1349 — eft- ir L. H. Muller. Kristján Skagfjörð hafði 3'ndi af náttúrufegurð og undi sjer vel í frelsi og víáttu öræfanna, þótt eigi býsnaðist hann yfir sliku fremur en öðru, sem að höndum bar. Hann var flestum mönnum víðföiiari og kunnugur ættlandi sínu bæði í byggð og á hálendi. Við samstarísmenn Kristjáns og fjelagar söknum hans af heil- um hug og munum jafnan minn- ast hans með hlýleika og virð- ingu. Ástvinum hans sendum við innilegar samúðarkveðj ur. Jón Eyþórsson. • MEÐ Kristjáni Ó. Skagfjörð er hniginn annar besti forustumað- ur Skíðafjelagsins og brautryðj- andi við endurvakningu skíða- íþróttarinnar hjer á landi. Verk Kristjáns fyrir skíða- íþróttina verða seint fullþökkuð. Áhugi hans var ódrepandi. Þeir, sem á gangi hafa verið við Aust- urvöll á sunnudagsrnorgni að vetri til hafa veitt þessum roskna skíðamanni athygli, þar sem hann stóð við bifreiðar Skíðafje- lagsins, hvernig sem viðraði og undirbjó skíðaferð. Milli venjulegra helgidags- skíðaferða mátti oft sjá Skag- f jorð einan á göngu á Hellisheiði, bæði til þess að v-eita sjer holl- ustu og til þess að kanna skíð'a- færið, svo hann gæti gefið um það rjettar upplýsingar fyrir næstu íerð. Hygg jeg að engir fslendingar hafi notað sjer eins vel þá heilsu vernd, sem útivera á skíðum veit ir, en árið 1950 mun hafa vcrið hans metár, að því leyti, að þá fór hann á skíði einhverntíma alla mánuði ársins. Þrátt fyrir vanlíðan síðastlið- inn vetur gat Kristján ekki heima setið. Þegar aðrir fóru til fjalia mátti sjá hann á göngu- skíðum sínum í nágrenni bæj- arins. Þegar Ferðafjelagið fór sína árlegu skíðaferð yfir Kjöl síðastliðinn vetur, mátti sjá hann ofanvert við Kárastaði, til þess aðeins að fá að vcrða hópnum samferða á áfangastað. Svona var áhuginn. Öruggari fararstjóri og reynd- ari þekktist ekki, en Skíðafje- lagið átti því láni að fagna að njóta krafta hans um aldarfjórð- ung. Formaður þess var hann í 8 ár. Aldrei held jeg að Kristján hafi ferðast svo út á land, að hann væri ekki undir það búinn, jafnt sumar sem vetur, að geta iðkað hina hressandi skíðaíþrótt, þótt ekki væri nema litla stund. Veít jeg að slík tækifæri Ijet hann heldur ekki ónotuð, er hann var á ferð utanlands, t.d. í Skotlandi að vetri til. Aldrei ljct hann neitt tækifæri ónotað til þess að styrkja sitt elskaðs fjelag við ýms tœkifeeri. JGjaíirnar voru margskonar, sem hann siyrkti með, en alltaf þær, sem mest var þörf fyrir á hverj- um tima. I ágætri grein er Árni Óla, rit- stjóri, reit um Kristján í Lesbók Morgunblaðsins í tilefni 35 ára afmælis Skíðafjelagsins, 26. febr, 1949, en þann dag var Skagíjörð kjörinn annar heiðursfjelagt þess, er í samtals formi lýst á skemmtilegan hátt ýmsum atvik- um úr skíðaferðum Krlstjáns bg. kémur þar best fram, hvað þact var sem heillaði hann svo nijög Þar segir hann: ''. „Engin íþrótt hefir jafn' göfg- andi áhrif á hugarfar manna, eins og skíðaíþróttin. Þega'r snjói' inn hefir lagt sína hvítul blæju yfir byggðir og óbyggðir og fann- hvíta hálsa og fjöll ber við loft, þá er það yndisleg tilhugsun að mega fara á skíði. Aldrei er loftið hreinna nje heilnæmara en þeg- ar allt er á kafi í snjó. Skíðin. eru mönnum eins og vængir, sein hann svífur á jríir endalausar fannbreiðurnar, yfir hálsa Ogí dali. Hann þarf ekki að hugsa um nema vegi, hann fer beint aft' augum og ófærðin íefur hanri ekki. Hann dregur andann djúpt> brjóstið hvelfist og skapið ljett- ist. Athygli og árverkni haldast í hendur hjá honum, vöðvarnír stælast, taugarnar liðkast. Þac? má segja um skíðamanninn þeg- ar hann þýtur yfir víðáttuna eða fer sem fugl fijúgi niður fjöll og brattar brekkur að „kórónulaus- á hann ríki og álfur". Þegar saga endurvakningar skíðaiþróttarinnar hjer á landi verður skráð, verður nafn Krist- jáns ofaiiega. Skíðafjelag Reykjavíkur þakk- ar þjer óeigingjarnt starf. Jeg' þakka niargar ánægjulegar og heillandi samverustundir á f jöll- um. Hafjailaró veri með þjer. Stefán G. Bjihnsson. óðverjar sammáfe mm BONN, '25. sept. — Adenauer kanslari lýsti því yfir á stjórn- arfundi i dag að álit V-þýskn stjórnarmnar á hinum ýmsu ut- anríkismálum væri í stórum. dráttum "sarnhljóða áliti Vestur- veldanna þiiggja. A fundi stjórnarinnar flutti Adenauer skýrslu um viðræður sínar við hernámsstjóra Vestur- veldanna. NTB-Reuter. „wfjHi^iwJerðir" KEW YORK, 25. sept. — SA3 flugf jelag-ið ráðgerir margar auka ferðir fyrir ameríska ferðamenit á Vetraroljmpívleikana i febr. Nú þeíjar eru ákveðnar 6 sjer- srakar „Olyiinpíaferðir". Sjer flug- fjelagið um fyrh-greiðslu farþeg- ar.na að öllu leyti. í sambandi við 3 þeirra verða farnar stuttar heinx sóknir til höfuðl)orga hinna Nor3- urlandamia tiema íslands og Fær- eyja, en þátttakendur í Innura þrem fara að auki til dv-alar f Sviss eða Austurríki. Ferðm kost- ar frá '350—1200 dollara. —NTB. m fynr æru- nieiandi skrif Oslo, 25. sept. — Málssókn er níi hafin gegn Reidar • Larsen for- manni í samtökum ungra komm- únista i Noregi ásaint gegn blað- inu „Frelsið" eða rjettara sagt ritstjóra þess. Birtist í febrúar- mánuði s.l. grein í blaðinu eftir Larsen sem er mjög ærumeið- andi fyrir Einar Gerhardsen for- sætisráðherra og fleiri embættis- merin. Munu margir ráðherrar verða meðal vitna í rjettarhöld- unum. — NTB.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.