Morgunblaðið - 24.12.1954, Blaðsíða 4

4
MORGUISBLAÐIÐ
Föstudagur 24. des. 1954
* \
I

GLEÐILEG JÓLl
f
l
v>
I
Lady h.f. lífstykkjaverksmiðja
GLEÐILEG JÓL!
SPARTA
Borgartúni 8
Bílaviðgerðin Drekinn
óskar öllum viðskiptamönnum sínum
GLEÐILEGRA JÓLA
GLEÐILEG JOL!
gott og farsæt nýtt!
Eros h.f., Hafnarstræti 4
^CP^Q^Cr^C^CP^Cb^iP^Q^CP^C^ö^Qr^CP^Cb^CP^Q^CP^Qr^CP^Q^Cr^Q^Cí S
GLEÐILEG JÓL!
Tízkuskemman h.f.
Laugavegi 34 A
|
*
í
f
1
/
1
l
|
í
I
f
í
I
í
i
í
í
I
í
í
í
í
|
X
v>
I
J Skipasmíðastöðin Dröfn h.f., Byggingarfélagið Þor h.f.
Hafnarfirði.
}
i GLEÐILEG JÓL!
J farsælt komandi ár, með þökk fyrir viðskiptin á því liðna.
í
J Efnalaugin Gyilir,
^ Langholtsveg 14
^CP^Qr^íP^Qr^CP^Qr^CP^Q^CP^Q^íP^Qr^CP^Q^CP^Q^CP^Q^íP^Qr^CP^Q
í GLEÐILEG JÓLl
c
J Vélsmiðjan Klettur h.f.,
((, Hafnarfirði.
i i
(l, ^íP^Q^t^'Q=<(J='Q=4CF1'Q==<Cra'Cb=<<3=i'Q==í0=y:C==<C?s'Q=^CP-:(i=<Cr:a'Cí=>:(7:^C=rS(/ ((
l GLEÐILEG JÓL!
f
J Vélaverkstæði Björgvins Frederiksen.
GLEÐILEG JÓL!
GLEÐILEG JOL!
og farsælt nýár!
Bræðurnir Ormson
GLEÐILEG JÓL!
GLEÐILEG JÓL!
H.F. KORKLÐJAN' J|
l f
J =<<J=*Q=<(7^Q=<<J=í<C=<<J:='Q=5«<J=-:C==<(7:a'(C==<(^Q=>í<J=s*C=<(7='C=<<J=<C=<<J=:a'C==<<J<j)
1
i
1
3-
og farsælt komandi ár!
Verzl. B. H Bjarnason.
=<<J=<C==<<J=<C=>5í=!C==<!j=<C=<(7:i'C=>s<J:=>'C==<ö:=cC=<(J:=i<C=«J=!'C=«J=a'C=<(7='C==í(/
GLEÐILEG JÓL!
I
I
I
íi? ^
^Csr^Cs-í^CsíCr^CsíCT^Cr^íCT^QsííTr^Cs^J^Csí^Cs^T^Csíd^CstórCQsíd
Verzl. Ingibjargar Johnson
I
í
I
C)>
f
|
f
I
I
I
ÚR LlFI FUGLANNA
HOFÐABÆRINN stóð fram við
klettótta strönd, þar sem
sjávarföllin eru stríð og hafið
sjaldan kyrrt. Um fjöru mynd-
uðu skerin stór flæmi, þakin
þangi og þaragróðri, með sund-
um og lónum á milli. Um flóðið
fór þetta allt í kaf.
Æðarfuglinn kunni vel við sig
í skerjaklasanum hjá Höfða. Þar
var skjól, þegar vetrarbrimið íór
hamförum fyrir utan, og nóg var
til bjargar. A slíkum stöðum unir
bæði fugl og fé, og fjörubeit í
Höfða brást sjaldan, — en gæta
þurfti fjárins öllum stundum.
Oft var hann Bjössi í Höfða
sendur til að smala fénu úr þar-
anum áður en flæddi, og í þeim
ferðum dvaldist þeim þá stund-
um Trygg og honum, því margt
er girnilegt til fróðleiks fyrir
ungan strák í skerjunum. I þara
og lónum lifðu mörg skrítin smá-
dýr, og öll í fullu fjöri þótt um
hávetur væri. Þó dvaldist Bjössa
oftast við að skoða æðarfuglana.
Honum fannst þeir skemmtilegir
og svo úar eitthvað dularfuilt við
þessa sundfráu fugla, sem undu
sér spakir og hljóðlátir við strönd
ina allan veturinn, en hurfu svo
allt í einu undir sumarmálin.
Bjössi braut oft heilann um
það, hvaðan þessir vetrarvinir
hans myndu komnir og hvert þeir
færu, því aldrei hafði hann fund-
ið hreiður beirra í Höfðalandinu.
Hann hafði heyrt að varplönd
þeirra væru dýrmæt eign, vegna
æðardúnsins, sem fékkst úr
hreiðrunum
Tryggur geyspaði af leiðind-
um, þegar húsbóndi hans var í
slíkum hugleiðingum. Hann vildi
halda áfram og fá að skemmta
sér á sinn hátt eins og hunda er
siður.
Það kom stundum fyrir að
Kári, yngri bróðir Bjössa, fékk
að taka þátt í smalamennskunni.
I einni slíkri ferð sáu þeir í fyrsta
sinn æðarkolluna með rauða
merkið um fótinn. — En ein-
mitt sagan um hana varð tilefni
þessarar frásagnar.
Þeir bræðurnir höfðu lokið við
að smala og grúskuðu að venju
í leit að skeljum og ígulkerum,
er þeir allt í einu komu auga á
hóp æðarfugla, sem vöktu alveg
sérstaka athygli þeirra. Hún
beindist þó aðallega að einum
fuglinum, sem sat á skeri, spöl
frá hinum, með eitthvað rautt
um fótinn. Þennan íugl höfðu
þeir aldrei séð áður!
Bjössi skreið á maganum milli
steinanna r fjörunni til að at-
huga þetta betur, og gægðist svo
varlega upp. — Það var ekki um
að villast. Æðarkollan sat þarna
ljóslifandi og hafði eitthvað rautt.
á löppinni. Þegar fuglarnir urðu
Bjössa varir, hypjaði allur hóp-
urinn sig út úr lóninu og síð-
ust synti sú með rauða merk-
ið og hvarf bakvið tanga. En
Bjössi lá eftir milli steinanna og
vissi ekki meir.
Drengirnir horfðu léngi á eftir
hópnum og þráðu að vita eitt-
hvað meira um bennan fugl. Þeir
þekktu ekkert til fuglamerkinga
og höfðu aldrei kynnst æðarfugli
í varpi, svo það var enginn von
til að þeir gætu ráðið þessa gátu.
Þess vegna er nú rétt að segja
ykkur söguna um hana Rauðfit
og Brúnkollu móður hennar. .—
En þá verðum við að hverfa langt
í burtu frá bæ bræðranna, Bjössa
og Kára, og einnig dálítið aftur
í tímann. — Fljúga á vængjum
vindsins alla leið til varpstöðva
æðarfugianna, þar sem hún Rauð
fit var fædd.
BERNSKUSTÖÐVAR
RAUÐFITAR
Það var frekar kalt, vorið, sem
hún Rauðfit fæddist. Þegar æður-
inn byrjaði að vitja varpstöðv-
anna í Mýrarvatnseyjum örlaði
varla á nokkurn frjóknapp og
runnarnir stóðu svartir til að
sjá. — Frost var á hverri
nóttu og stormurinn nísti á dag-
inn. Jafnvel hræðunni, sem hékk
í varpinu virtist kalt, er vindur-
inn reif í druslurnar og feykti
þeim til og frá.
Æðarfuglinn lét kuldann lítið
á sig fá. Hann fór þegar
að undirbúa varpið og alltaf
fjölgaði í eyjunum. Með þeim
fýrstu er komu í varpið í þetta
skiptið var ein, sem var dálítið
öðruvísi á kollinn en hinar og var
því kölluð Brúnkolla. Hún var
nú á þriðja árinu og kom til að
verpa í fyrsta sinn.
jÞegar Brúnkolla og blikinn
hennar höfðu kynnt sér aðstæð-
urnar, valdi hún sér gamalt hreið
ur í einni lægðinni og byrjaði
á að jafna um heyruslið er í
því var. Þegar hjónin höfðu kom-
ið þessu fyrir eins og þeim lík-
aði, lagðist Brúnkolla í holuna,
strauk fínasta dún af bringunni,
til að gera hreiðrið hlýtt og nota-
legt, og verpti fyrsta egginu.
Brúnkolla fór sér að engu óðs-
lega, og það var ekki fyrr en
eftir nokkra daga, að hún hafði
orpið fimm stórum, grágrænum
eggjum, sem hún raðaði kyrfilega
í hreiðrið um leið og hún hjúfraði
sig vel yfir þau, til að halda
þeim heitum.
Fyrstu dagana höfðu þau hjón-
in skotist niður að sjó öðru hvoru
til að fá sér krækling eða annað
í svanginn, en þetta var alllangt
og fljótlega hætti Brúnkolla slík-
um ferðum og hélt sig stöðugt við
hreiðrið. BÍikinn hennar hafði
verið hjálplegur og stimamjúkur,
meðan á öllum undirbúningi stóð.
það mátti hann eiga. En þegar
hún lá nú stöðugt á og sinnti
ekki öðru, dró hann sig til hinna
blikanna, er hópuðu sig til og
frá um rimann. Æðarkollunum
þótti eiginmennirnir glæsilegir
þar sem þeir sátu í fríðum fylk-
ingum og skemmtu þeim eftir
föngum. Allir voru þeir hvit-
skjóttir, reigðu sig og teigðu
með skringilegum látum og sí-
felt að syngja sinn rymjandi
blikasöng.
Dagarnir liðu nú hver af öðrum
og sól hækkaði á lofti. Sumar-
ið nálgaðist óðum.
Allt gekk sinn vana gang í
varpinu. Mýrar-bóndinn kom
stundum með heimafólki sínu
BRIJIMKOLLA
OG
DÓTTIR
HEIMftlAR
niður í eyjarnar til að hirða-æðar-
dún og tína dálítið af eggjum.
Þótt fólkið færi gætilega um varp
ið forðaði Brúnkolla sér ásamt
flestum hinum kollunum meðan
á þessu stóð. Þó var til ein-
staka gömu! og mannvön æðar-
kolla, sem hreyfði sig ekki, held-
ur lá kyrr á hreiðrinu, hvað sem
á gekk.
Þegar fólkið var farið komst
fljótlega kyrrð á aftur. Lítið var
tekið af eggjum og eitthvað skil-
ið eftir í öllum hreiðrum. Þessar
heimsóknir voru æðarfuglinum
alltaf hvimleiðar, en ekki þær
verstu er fyrir gátu komið.
Hættulegri voru ránfuglarnir.
Krummi og kjói, — þessir svörtu
óþokkar, sátu um varpið og
rændu eggjum ef nokkurt færi
gafst. Þeir höfðu ekki fyrir sið
að leifa, þegar þeir komust S
krásirnar. Þótt krummi værl
slyngur eggjaþjófur, þá lét hann
þó oftast fuglana sjálfa í friði
og mörg höggin fékk hann hjá
kríunni, þegar hún var komin í
eyjarnar. Æðarfuglarnir áttu
góða liðsmenn móti ránfuglun-
um þar sem krían var, því hún
er allra fugla duglegust að verja
varpstöðvar sínar.
Hræddastir voru þó æðarfugl-
arnir við tóuna. Kæmist hún í
varpið var voðinn vís. — Tóan
eirði engu, hún drap og særði
fuglinn og lapti í sig eggin. Það
var lán, að hún þorði sjaldan í
varpið.
Tóan er stygg og þefvís, og oft-
ast hafði hún veður af Óla á
Mýri, sem vakti austur á holt-
inu upp af eyjunum og gætti
varpsins. Af holtinu sá Óli vel
yfir varpið og heim í túnið, og
um lágnættið, þegar fuglarnir
höfðu fengið sér blund og öll
náttúran var hljóð, sat hann við
litla kofann sinn og hélt vörð.
í kofanum gat hann leitað sér
skjóls fyrir næturkuldanum og
geymt dótið sitt og þar ríkti hann
eins og kóngur í ríki sínu. Þarna
á holtinu réði hann öllu og var
góður kóngur, sem vakti trúlega
yfir þegnum sínum á meðan þeir
sváfu. Þegar svefninn ætlaði aðj
sigra hann, hélt hann af stað út
í svala vornóttina og var á ferli
þangað til dagur rann.
am mmrr,:sm-
Þegar sólin gægðist yfir ásana
í austri, vaknaði náttúran fljót-
lega til lífsins aftur. Það fór á
ný að úa værðarlega í æðarfugl-
inum niðri í varpinu. Smáfugl-
arnir vöknuðu og fengu sér morg-
unbað í kvíslunum, og hestarnir
stóðu upp og fóru að bíta. Er
jörðin hlýnaði af geislum morg-
unsólarinnar, settist Óli upp á
kofann og beið þess að færi að
rjúka heima á bænum. Á meðan
hafði hann sér margt til dund-
urs — tálgaði fugla úr tré og
beini og gerði marga góða gripi
með sjálfskeiðingnum sínum. Svo
kom vinur hans, spóinn, með sínu
hvella velli og fór á renniflugi
yfir kofann, honum til skemmt-
unar.
Framh. á bls. 5