Morgunblaðið - 09.01.1955, Blaðsíða 8

Morgunblaðið - 09.01.1955, Blaðsíða 8
8 MORGVNBLAÐIÐ Sunnudagur 9. jan. 1955 rogtsttMðfrifc Útg.: H.f. Árvakur, Reykjavík. Framkv.stj.: Sigfús Jónsson. Ritstjóri: Valtýr Stefánsson (ábyrgðarm.) Stjórnmálaritstjóri: Sigurður Bjarnason frá Vigur. Lesbók: Árni Óla, sími 3045. Auglýsingar: Árni Garðar Kristinsson. Ritstjórn, auglýsingar og afgreiðsla: Austurstræti 8. — Sími 1600. Áskriftargjald kr. 20.00 á mánuði innanlands. í lausasölu 1 krónu eintakið. Stjórei Klífar in Þannig er ekki hœgt að bœta kjör sín DR. Benjamín Eiríksson hefur undanfarna daga skrifað tvær greinar hér í blaðið um kaup- gjaldsmál, þar sem hann hefur krufið eðli kaupgjaldsmálanna til mergjar á mjög glöggan og skil- merkilegan hátt. í fyrri grein sinni bendir dr. Benjamín á hvaða afleiðingar það hafi þegar atvinnurekendur semji um kaupgjald, sem útilokað er að framleiðslan geti greitt. Þá sé að- eins um tvennt að velja: Að hætta atvinnurekstrinum eða að leita á náðir hins opinbera um styrk. Slíkir kaupgjaldssamningar fyrir heilar stéttir hafi orðið til þess, að ríkið hefur tekið að sér að sjá hlutaðeigandi at- vinnugreinum fyrir styrk, sem auðvitað verði að koma úr vasa borgaranna, launþega sem annara. Síðan kemst greinarhöfundur að orði á þessa leið: „Þegar svona er komið þá eru kaupgjaldssamningar auðvitað hættir að ákveða nema að litlu leyti hið raunverulega kaupgjald. Hækkun á kaupgjaldi um 5% þýðir alls ekki samsvarandi hækkun á raunverulegu kaup- gjaldi. Launþeginn verður nú að greiða hærri skatta (ef styrkur- inn kemur beint frá hinu opin- bera) eða hærra verð fyrir þær vörur, sem hann kaupir fyrir launin (Innflutningsréttindi báta útvegsins). Eftir verður samt nokkur raunveruleg hækkun. Sú hækkun stendur stutt. Hún varir meðan ekki þarf að taka tillit til þeirra áhrifa, sem rýrnandi peningagildi hefur á hag allra launbega, eins og síðar mun að vikið." í síðari grein sinni ræðir dr. Benjamín Eiríksson nokkru nán- ar um það, hvernig á því standi, að launþegi, sem fær 5% kaup- hækkun við almenna launahækk- un fái ekki bætt kjör sín að sama skapi við núverandi aðstæður. Kemst hann þá að orði á þessa leið: „Svarið er í höfuðatriðum það, að 5% hækkuh bætir ekki að- stöðu launþegans, þar sem það sem hann kaupir hækkar einnig í flestum tilfellum svipað, þ. e. 5%." Undir lok greinar sinnar bend- ir höfundur á, að með allsherjar- samningum, sem ekki taki tillit til einstakra framleiðslugreina, afsali launþegasamtökin sér þýð- ingarmestu áhrifunuTn á skipt- ingu afraksturs framleiðslunnar. Það sé því hir.n mesti misskilning ur, að halda &"S verkfall eins og það sem fo~~iaður Dagsbrúnar hafi nýletn boðað" sé í eðli sínu verkfall r^n atvinnurekendum. „Það er fvrst og fremst verkfall gegn þióoinni. en launþegarnir eru yfirgnæfandi meirihluti hennar". Þessar tvær greinar hins glógga hagfræðings eiga brýnt erindi til allra hugsandi manna á íslandi í dag. Vandamál efna- hagslífs okkar eru krufin þar til mergjar á ljósan og skipulegan hátt. i Af þeim verður það m. a. - Ijóst, að launþegasamtökin hafa það nú í hendi sér. hvort stefna eigi út í aukinn halla- rekstur framleiðslutækjanna, hækkandi ríkisstyrki og nýja gengisfellingu, eða hvort verkalýðssamtökin vilja taka þátt í áframhaldandi upp- byggingu atvinnulífsihs, aukn íngu framleiðslunnar og raun- verulegum kjarabótum. Eng- inn ábyrgur maður getur ver- ið í vafa um, hvor leiðin sé vænlegri til tryggingar hags- munum hans og líf saf komu. „Einokun" útflufn- ingsframleiðslunnar og löggjöfin frá 1934 í ÁRAMÓTAHUGLEIÐINGUM sínum um nauðsyn „vinstri sam- vinnu", sem gerð er að umtals- efni í Reykjavíkurbréfi blaðsins í dag ræðir formaður Framsókn- | arflokksins einnig um skipulag útflutningsverzlunarinnar. Komst hann þar að orði á þessa leið: 1 „Enginn flokkur, sem ræður því, að meginið af útflutnings- framleiðslu landsmanna er einok- að — stærri einokun, en til mun vera í nokkru öðru lýðræðislandi — getur talið sig verndara frjálsr ar verzlunar og samkeppni, og er þó þessi tegund einokunar miklu hættulegri en hrein ríkis- einokun, sem er undir ríkisendur- ; skoðun og eftirliti". \ Þessum ummælum sínum bein- ' ir Hermann Jónasson til Sjálf stæðisflokksins. Af þessu tilefni er það ómaks ins vert, að varpa þeirri spurn-' ingu fram, hver hafi komið þess- ari „einokun" á? Um það geyma Alþingis- og stjórnartíðindi óvéfengjanlegar heimildir. Hinn 29. des. árið 1934, en þá var Hermann Jónasson forsætis- ráðherra „vinstri stjórnar" Fram- sóknarflokksins og Alþýðuflokks- ins, voru staðfest tvenn lög. Hin fyrri þeirra voru um síldarút- vegsnefnd, útflutning á síld og hagnýtingu markaða o. fl. Samkvæmt lögum þessum skal síldarútvegsnefnd hafa með höndum úthlutun útflutnings- leyfa fyrir síld og löggildingu síldarútflytjenda. Hin lögin voru um fiskimála- nefnd. Samkvæmt þeim skal at- vinnumálaráðherra löggilda út- flytjendur saltfiskjar. Það er þannig sannað, að það var ríkisstjórn Hermanns Jónas- sonar, sem stóð fyrir samþykkt þeirrar löggjafar, sem ennþá' gildir í höfuðatriðum um skipu-1 lag útflutningsverzlunarinnar.' Saltfisksútflytjendur höfðu að vísu áður myndað með sér frjáls samtök um útflutning afurða sinna. En þau samtök fengu síð- ] an löggildingu samkvæmt fyrr- greindum lögum. Afstaða Sjálfstæðisflokksins til þessara mála hefur alltaf verið sú, að framleiðendur ættu að ráða skipulagi út- flutningsverzlunarinnar sjálf-1 ir. Um leið og þeir teldu sérj henta, að afnema löggjöfina frá 1934 myndi ekki standa á Sjálfstæðismónmim að fram- kvæma þann vilja þeirra. VERKAMANNAFELAGIE) Hlíf i Háfn'arfirði hélt félagsfund s. 1. föstud. 7. jan. Á fundinn var boðið Bæjarráði Hafnarfjarðar til umræðna um atvinnumál. — Mættu bæjarráðsmennirnir allir og fluttu ræður, sem var vel tek- ið af fundarmönnum. Að umræð- um loknmu var einróma sam- þykkt eftirfarandi tillaga: „Fundur haldinn í Verka- mannafélaginu Hlíf, föstudaginn 7. jan. 1955, heitir Bæjarstjórn Hafnarfjarðar fyllsta stuðningi sínum í þeirri viðleitni að koma upp fullkomnu hraðfrystihúsi i Hafnarfirði". Þá lagði uppstillingarnefnd fram tillögur sínar um stjórn fyrir félagið næsta ár, og komu eigi fram aðrar tillögur. Að lokum var samþykkt eftir- farandi tillaga: „Fundur haldinn í Verka- mannafélaginu Hlíf, föstud. 7. jan. 1955 lýsir yfir ánægju sinni yfir þeim gagngeru endurbótum. sem fram hafa farið á Verka- mannaskýlinu. Þakkar fundurinn Bæjarstjórn Hafnarfjarðar fyrir framtak þetta í þágu hafnfirzks verka- lýðs". LONDON, 8. jan.: — Sendiráð Saudi-Arabíu í Lundúnum til- kynnti í dag, að Arabar hefðu kært ástandið í Alzír fyrir Ör- yggisráði S.Þ. Gera þeir þetta á þeim forsendum, að óeirðirnar í Norður Afríku skapi hættu fyrir heimsfriðinn. — Reuter. nn Eiækka áfögur á isfirðiRga Sjálfstæ&ismenn bera fram vantraust á bæjarstjórann ÍSAFIRÐI, 8. janúar. FJÁRHAGSÁÆTLUN ísafjarðarkaupstaðar var afgreidd á fundi bæjarstjórnar s. 1. fimmtudag. Hófst fundurinn kl. 8 á mið- vikudagskvöldið og stóð til kl. 9 um morguninn eftir, eða í 13 klst. HELZTU ÚTGJALDALIÐIR ' þegar þess er gætt, að gjald- Niðurstöðutölur fjárhagsáætl- þegum bæjarfélagsins hefur held unarinnar eru 5,7 millj. kr. en ur fækkað og eiga hinar þungu helztu útgjaldaliðir áætlunarinn- álögur ef til vill sinn þátt í því. ar eru: Bæjarfulltrúar Sjálfstæðismanna Atvinnumál, 801 þús. kr., lýð- báru fram breytingartillögur við tryggingar og lýðhjálp, 671 þús. fjárhagsáætlunina, en þær voru kr., menntamál, 632 þús. kr., allar felldar af meirihlutaflokk- stjórn bæjarmála, 352 þús. kr., unum, krötum og Framsókn. framfærslumál, 224 þús. kr., heil- | brigðismál, 209 þús. kr., lög- VANTRAUST Á gæzla, 199 þús. kr., vextir, 148 BÆJARSTJÓRANN þús. kr. og til eldvarna 146 þús. | Héldu bæjarfulltrúar Sjálf- kr. Útsvör eru áætluð 3.473.900 stæðisflokksins uppi harðri gagn- kr. — Fasteignagjald 126.500 rýni á meirihlutaflokkana fyrir kr. og fasteignaskattur 245 þús.' stjórn þeirra á bæjarmálum. —¦ kr. Einnig fluttu þeir vantraust á bæjarstjórann, Jón Guðjónsson, fyrir að virða að vettugi allar Útsvör hækka samkv. áætl-' reglur um stjórn bæjarmálanna uninni um 82 þús. kr. frá s.I. og sniðganga bæjarráð og bæj- ári, en fasteignaskattur og arstjórn í þýðingarmiklum mál- fasteignagjöld um 292 þús. kr.! um, sem heyra beint undir þessa Þannig að alls hækka þessi aðila. Vantrauststillagan var gjöld um 374 þús. kr. í fyrra' felld með 5 atkvæðum meiri- hækkaði meirihlutinn útsvörin ' hlutaflokkanna eftir langar og um 531 þús. kr. Hefur hann ( harðar umræður. — j. því hækkað álögur á borgar- ana um 905 þús. kr. á þeim tveim árum, sem hann hefur farið með stjórn bæjarmál- anna. Þykir mörgum vel að verið. Kemur þetta enn verr við menn HÆKKANDI ÁLÖGUR Ueluakandi óhrifar: Bréf frá sjómannskonu. RÉTT fyrir jólin barst mér bréf frá sjómannskonu einni hér í bænum, sem lætur í ljós ósk um, að útgerðarmenn sæju sér fært að lofa sjómönnum sínum að vera í höfn um jólin. Bréf þetta kom mér svo seint í hendur, að ekki var hægt að búast við að það bæri nokkurn árangur um þessi jól. En það koma jól eftir þessi jól, svo að ég vil hér með koma ósk sjómannskonunnar á framfæri eins og hún bað mig um í bréfi sínu. „Ég vildi, segir hún m.a. í bréf- inu, að útgerðarm. gætu sett sig inn í, hve tilfinnanlega við sökn- um þess að geta ekki haft nán- ustu ástvini okkar hjá okkur, þessa blessaða hátíð, sem okkur öllum er sameiginlega gefin. Mörg móðirin og margt barnið fellir tár í laumi á jólanóttina, vegna þess að pabbi er út á sjó — kannski í vondu veðri." TiIIitssemi og skilningur. ÞETTA segir sjómannskonan og áreiðanlega hljótum við öll að geta skilið tilfinningar henn- ar, hvort sem við erum útgerð- armenn eða annað. Mjög mun það vera erfitt fyrir útgerðar- menn að koma því svo fyrir, að öll skip séu í landi yfir jólin — sennilega alveg ómögulegt, en jafn víst er þó, að þeir menn, sem hér hafa ráðin sýna misjafn- lega mikinn vilja og áhuga á því að lofa sjómönnum sínum að halda heilög jól í landi hjá fjöl- skyldum sínum. — Það er vitað mál. Það er þessvegna rétt og eðlilegt, að þeim tilmælum sé beint til allra þeirra, sem við út- gerð skipa — fiskiskipa eða kaup- skipa — eru riðnir, að þeir sýnr sjálfsagða lipurð, — tillitsemi og skilning í þessum efnum. Óþarfur glannaskapur. GG. skrifar: „Velvakandi góður! Ég er verkamaður, sem bý mjög vestarlega í bænum, og þar 3 eð vinnustaður minn er alllangt í burtu fer ég að jafnaði hjólandi þangað — snemma morguns. Venjulega hjóla ég Kaplaskjóls- veginn og Hringbrautina, niður Snorrabrautina og inn Skúlagöt- una en þar austur frá vinn ég. Á þessum ferðalögum mínum fram og aftur verð ég iðulega var við óþarflega glannalegan akstur manna, sérstaklega bílstjóra. Þannig var það eitt sinn á gatna- mótum Ljósvallagötu og Hring- brautar, að bíll kom á fleygiferð niður Ljósvallagötuna, en ég í grandleysi mínu, hjólaði beint af augum, þar sem ég þóttist ör- uggur á aðalbraut. En það skipti engum togum, að þegar ég var staddur fyrir opinni Ljósvalla- götunni kom bíllinn geisandi og og hefði ekið beint á mig, ef mér hefði ekki tekizt á síðustu stundu að sveigja til hliðar. Lá við stórslysi. HEFÐI ég ekki verið svona fljótur til að beygja, hefði þarna vafalaust orðið stórslys. Hjá bílstjóranum fékk ég ekki annað en hressilegt bölv og út- úrsnúninga, er ég leyfði mér að spyrja hann hverju sætti slíkt háttalag. Sem betur fer náði ég í númerið á bílnum og vona ég, að lögreglan nái í stjórnanda hans til viðtals fyrr en síðar. — G. G." Betur sjá augu en auga. - Dráftarbrauf Framh. af bls. J dráttarbraut fyrir 1500 smál. skip (en fullhlaðinn nýsköpunar- togari vegur allt að því) með 3 hliðarfærslum fyrir 900 smál. skip (en það er þyngd á nýsköp- unartogara tómum). Byggingu þessarar brautar var lokið í júlí 1948, og var þá fyrsti nýsköpun- artogarinn tekinn upp. Mun slippur þessi vera sá stærsti af sinni gerð, sem byggður hefur verið. ENN NÝ DRÁTTAR- BRAUT 1954 Árið 1953 hóf félagið undir- búning að byggingu nýrrar brautar fyrir 2000 smál. þung skip (ca 2500 smál. brúttó), enda hafði félagið þá fengið ríkis- ábyrgð fyrir 6 millj. króna láni til þessara framkvæmda. Leitað var tilboða í Ameríku, Englandi og Þýzkalandi, og fékkst lang hagstæðast tilboð frá Þýzkalandi, '¦ bæði hvað verð og afgreiðslutíma \ snerti. Gengið var frá samning- | um við þýzkt félag í janúar 1954, og í byrjun maí var hafin vinna að byggingu undirstaða. Bygg- ingú dráttarbrautarinnar var lok- ið 15. desember S. 1. og fyrsta l skipið tekið upp 23. s. m. Smíði dráttarbrautarinnar sá Slippfé- lagið að öllu leyti um sjálft. Á brautina er hægt að taka öll íslenzk skip, að undanteknum 5 stærstu skipum Eimskipafélags- ins. Lengd undirstaða er nokkuð á 300 m., þar um helmingur undir sjó. Þann hluta varð að byggja eingöngu af köfurum og var það mikil og vandasöm vinna. Vagninn er 70 metra lang- ur og 14 metra breiður, knúinn 360 hestafla rafmagnsvindu. —i Heildarkostnaður brautarinnar mun nema 7 til 8 millj. kr. 3500 SKIP í SLIPP Síðan 1932, að fyrsti togarinn var tekinn í land, hafa um 3500 skip (um 2 millj. brúttó smál.) verið tekin upp á dráttarbrautir félagsins, og eru það lang flest togarar. 182 skip voru tekin upp á s.l. ári. Að jafnaði vinna um 100 manns hjá Slippfélaginu og stund um verulega fleiri þegar mikið er að gera, en undanfarið hefir verið hörgull á nægilegu vinnu- afli. Núverandi stjórn Slippfélags- ins skipa: Geir Zoéga, vegamála- stjóri, formaður, Kristján Sig- geirssoji, kaupmaður, varaform., Tryggvi Ófeigsson, útgerðarm. og Valgeir I Ejörnsson, hafnarstjóri.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.