Morgunblaðið - 08.12.1955, Blaðsíða 4

Morgunblaðið - 08.12.1955, Blaðsíða 4
20 MORGVNBLAÐIÐ Fimmtudagur 8. des. 1955 Kristmann Gubmundsson: BÓKMENNTI „Kristín Lafransdóttir". Eftir Sigrid Undset. Helgi Hjörvar og Arnheiðu Sigurðardóttir þýddu. Bókaútgáfan Setberg. „KRISTIN Lavransdatter" er eitt <tf öndvegisverkum heimsbók- menntanna og eitt af allra veiga- tnestu skáldverkum í bókmennt- um Noxðujrlanda, Það er því næsta furðulegt að sagan skuli ekki hafa komið út á íslenzku fyrir löngu, og ástæða til að gleðjast yfir því að útgáfa henn- ar skuli nu loks vera hafin. Fyrsta bindi hennar: „Kransinn" er komið út í smekklegri og vandaðri útgáfu hjá Setbergi. — Mikils er um vert að þýðing elíkrar skáldsögu sé vel gerð, og bað er auðséð að þýðendur, Helgi Hjörvar og Arnheiður Sigurðar- dóttir, hafa viljað vanda verk eitt. En vandi mikill er að þýða Sigrid Undsted svo í lagi sé, og l>ví er ekki að leyna, að þessi útlegging er af nokkrum vanefn- wm gerð. Stílblæ höfundar er ekki náð nema endrum og eins, ©g hin myndauðga, ritríka og blæbrigðaskreytta frásögn Sig- ridar hefur látið allmikið ásjá, þegar þýðendurnir eru búnir að snara henni yfir á íslenzkt mál. Eigi að síður er nóg eftir til þess að gera bókina vel þess verða, að hún sé lesin af öllum þeim, aem góðum bókmenntum unna. I>ýðendur rita yfirleitt gojtt og lifandi mál, þótt þeir náí ekki töfrum höf. Sagan gerist í Noregi á fjórtándu óld og aðalpersónan, Kristin Lavransdóttir, (hvers- vegna þýð breytir því í Lafranz- •dóttir skil ég ekki!) er bónda- dóttir af göfugum ættum og seg- ir höf. sögu hennar frá vöggu til grafar. Önnur aðalpersóna er ErlendujP Nikulásson, — karl- maðurinn sem allar konur dreym ir um að hitta. Báðar þessar persónur eru gerðar af óviðjafn- •anlegri snilld og kunnáttu. Auk þeirra er mikill fjöldi auka- persóna í bókinni, nálega allar meistaralega gerðar, en af þeim ¦verður faðir Kristínar, Lavrans, lesandanum einna minnisstæðast ur. — Atburðalýsingar og um- hverfislýsingar eru einnig gerð- ar af mikilli snilld. Höf. á þá galdragáfu að geta látið lesand- ann sjá og skynja lit og ilm þess «r hún lýsir, og hin dramatiska kyngi frásagnarinnar er slík, að hún minnir einatt á hið bezta í íslendingasögum, — enda hefur Sigrid Undset lært mjög mikið af þeim (Hún las þær á frum- málinu og þýddi að minnsta kosti eina þeirra á norsku). Þá er bygging og þróun sögunnar stór- virki út af fyrir sig, og efnis- meðferðin öll aðdáunarverð. — Sálfræðileg þekking höf. er lýta- laus, en þó er henni stundum stakkur skorinn; mannþekking aftur á móti afar glögg og dreg- ur hún úr þeim sálfræðilegu gloppum, sem má finna á stöku stað í þróun persónanna. Þetta er, eins og áður getur, fyrsta bindi þessarar miklu skáld gögu. Meginefni þess er kynning og fyrstu ástir Kristínar og Erlends Nikulássonar, en utan um þær hefur höf. skapað heil- an heim, fullan af bráðlifandi persónum í skirt motuðu um- hverfi. Skáldinu hefur einnig tekizt að leggja yfir allt þetta blæ horfinnar aldar á sannfær- andi hátt. Og — það sem mest er um vert — allir hinir fjöl- mörgu þættir verksins eru í fullkomnu listrænu samræmi og safnast að einu marki í voldug- an samhljóm, er aldrei gleymist þeim sem eitt sinn skynjar hann. Albert Schweitzer. Eftir Sigurbjörn Einarsson. Bókaútgáfan Setberg. HVER sá, er hneigist til ofmetn- aðar, ætti að kynna sér líf og raunar allir menn, hverrar artarbeirra niiklu kunnastur. Enginn starf Alberts Schweitzers, — 0gnulifandi maður er nafntogaðri sem þeir eru! Þessi heimskunnien Albert Schweitzer. Hann hef hljómlistarmaður og læknir er éitt af furðulegustu, en jafn- framt huggunarríkustu fyrirbæn um vorra tíma.. Þegar hann var hálfþrítugur var hann búinn að öðlast haeztu íærdómsgráður i heimspeki og guðfræði. Fáum árum síðar var hann orðirin heimskunnur. fyrir vísindaleg af- rek á tveimur svo ólíkum svið- um sem tónfræði og guðfræði, en var auk þess talinn í flokki mestu snillinga i orgelleik. Þetta hefði sjálfsagt verið af ýmsum talið ærið lífsstarf, en ekki mun Schweitzer hafa talið það nægja, því þrítugur að aldri tók hann að nema lækftisfræði: Og í hvaða tilgangi? — Tií þess að gerast læknir aumustu og fátækustu negranna á Mið-Afríku. Hjá þeim hefur hann lengst af dvalið um hálfrar aldar skeið og fórnað þeim ævistarfi sínu og kröftum. Um þennan mikilfenglega mann hafa margar bækur verið skrifaðar og nú hefur Sigurbjörn ^inarsson ritað ævisögu hans á íslenzku og tekizt það með ágæt- um. í inngangi bókar smnar seg- ir höf. svo um Schweitzer: „Hann er engan veginn eini maðurinn, sem hefur fórnað lífi sínu fyrir fjarlæga lýði eSa ná- læg raunabörn á svipaðan veg eða annan hátt. En hann er ur getið sér heimsfrægð sem guðfræðingur, heimspekingur og orgelsni'lingur. — Mörg merki æðstu virðingar hefur nanniilot- ið, Aðdáunin þarf ekki í sjálfu sér að sanna ágæti mannsins. Stjörnurnar með halamr, sem mest er talað um, meðan þær fara hjá, eru ekki varanlegar á festingunni. En aðdáunin á Albert Schweitzer er af sterkari toga spunnin, en manndýrkun gerist. Hún er í rauninni lotning fyrir þ.ví, sem er aeðra og háleitara en nokkur maður eða',mannaverk. Lífsstarf hans og sú hugsun sem það er sprottið af, er þess eðlis, að menn sjá þar bjarma fyrir því æðsta, sem þeim er auðið að skynja, því fegursta og helgasta, sem þeir geta þráð. Yfir því er endurskin frá Kristi". Betur og réttar verður þetta naumast sagt. Líf Schweitzers er einmitt stórfengleg og fögur fyr- irmynd, er leiðir hugann að sjálf- um meistaranum írá Nasaret. Ævisagan er prýðilega saman tekín og höf. hefur glöggt auga fyrir eKki einu|igis mikilleika þessa sjaldgæfa manns, heldur einnig því ævintýralega í lífi hans. Frásögnin öll er létt og lipur, á góðu máli, og því hin skemmtiíegasta aflestrar. Bókin Framhald á bls. 28 Viljiff þér gera mér þann greiða að geyma þennan pakka í geymsluhólfi bankans? lömndur á tílraunaveíðar á síldarmiðum sunnanlands Togarinn leggur af stað beimleiðis um næstu helgi og byrjar þegar veiðamar með þyzku flotvörpunni FVRIIíHUOAÐ er að togarinn Jörundur frá Akureyri stund! síldveiaar í tflraunaskyni hér við suðvesturströndina nú í vetur. — Mun togarinn nota þýzka flotvörpu við veiðarnar af sömu gerð og hann hefir nn í tvo vetur notað við síldveiðar í Norðursj6, Svo sem kunnugt er hefir tog- því í september og fram í des- arinn Jörundur, eign Guðmund- I ember. Hefir togaranum gengið ar Jörundssonar útgerðarmanns' veiðar þessar vel báða veturna. á Akureyri, stundað síldveiðar í j Hann er nú um þessar mundir Norðursjó nú í tvo undanfarna vetur. Standa veiðar þessar frá að hætta veiðunum í Norðursjó og mun sennilega leggja af stað frá Þýzkalandi um næstu helgi. BYRJAR TILRAUNIRNAR Á HEIMLEIÐ Gert er ráð fyrir, að öllu for- fallalausu, að togarinn hefjí tilraunaveiðarnar með þýzku flotvörpuna á leið sinni hingað til lands, er hann kemur á síld- armiðin hér við suðvesturströnd- ina. Guðmundur Jörundsson dvelur nú í Þýzkalandi og fylg- ist með búnaði skips síns heim á leiS. BTIABUR. ÖXULL Samkvaímt reglum Lloyds á aSS öxuldrasa skip á 3ja ára fresti, Fyrir skömmu fór öxulskoSun fram á Jörundi úti í Hamborg og kom þá í Ijós aS skipta þurfti um öxul vegna þess að sá gamlí var sprunfTirm. Orsakaði þetta hálfsmánaðar töf fyrir togarann og getur hann af þeim sökum ekki lagt af stað heimleiðis fyrr en um næstu helgi, sem fyrr segir. ÖTULL SKIPSTJÓRI Skinstjóri á Jörundi er Sigur- jón Einarsson frá Hafnarfirði. Hefir hann stjórnað skininu á báðum NorSursjávarvertíðunum og verið happasæll. Hann mun og vera vel kunnugur síldarmið- unum hér við Suðvesturland. Veiðitilraunir þessar eru að einhverju leyti styrktar af opin- berum aðilum og e. t. v. fleirum. B!ém!e|t starf skáta AKRANESI, 1. des. — f Skátafé- lagi Akraness eru nú 250 manns, og starfar það í 5 sveitum og 18 flokkum. — Væringiar úr Revkia vík stuðluðu að stofnun skátafé- laes drengja hér árið 1926. Var Jón Hallerímsson verzlunarmað- ur fvrsti félaesforinsinn og starf- pði fyrir félaeið til dauðadags. — Þá var kvenskátafélag stofnafí hér af S^övu Þorleifsdóttur skóla stióra 1928. En fvrir þremur ár- um voru þessi félög sameinuð i eitt. Formsður þess er hinn ötulí kennari Fans Jöreensson. Á fé- lasrið tvö hús: skátahúsið Kirkiu- braut 99 oe. Skátafell. sem stend- ur við rætur Akraf.jalls. Lengi býr aS fvrstu gerð, má s^eia, því að alhr beir, sem voru stofnendur nð bínum tveimur fé- löeum, eru hinir sömu og sam- einuðu þau í eitt félag fyrir þrem ur árum, eins og fyrr segir. — O.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.