Morgunblaðið - 01.06.1958, Blaðsíða 3

Morgunblaðið - 01.06.1958, Blaðsíða 3
Fimmtudagur 29. maí 1958 HffrnCT'Wn r dfíio Mikill meirihluti verkalýðsins er andvígur „hjargráðunum" Frumv. fór til efri deildar með 79 afkv. gegn 14 ATKVÆöAGREIÐSLA eftir 3. umræSu í neðri deild Alþingis um tfnahagsmálafrumvarp ríkisstjórnarinnar fór fram klukkan 1,30 í £ær. Þær tvær breytíngartillögur, sem fluttar voru að tilhlutar btjórnairlnnar, voru samþykktar. Önnur þeirra fjallaði um, að upp- bætur á útflutta Norður- og Austurlandssíld skuli vera 55% (í stað 50%). Allar þær breytingartillögur, sem Sjálfstæðismenn stóðu að, voru felldar. Að lokum voru greidd atkvæði um frumvarpið í heild, og var haft nafnakall. Úrslit urðu þau, að 19 vildu sam þykkja frumvarpið, 14 voru á móti, en 2 þingdeildarmenn voru 1 jarstaddir. Tveir þingmenn úr stjórnarflokkunum greiddu atkvæði gegn frumvarpinu: Einar Olgeirsson og Aki Jakobsson. Gerði Aki cithfarandi grein fyrir atkvæði sínu: „Með þvi að sýnt er, að frv. þetta fullkomnar það að leiða cfnahagsmál þjóðarinnar út í öngþveiti og að lög þessi eru .seu í,egn vilja mikils meiri hluta verkalýðshreyfingannnar^sem ríkis- stjórnin í upphafi lofaði að hafa samráð við og taka tillit til í sam- bandi við lausn efnahagsmálanna, lýsi ég mig andvígan frv. og segi nei". 1. umræða um frumvarpið hófst í efri deild kl. 3 í gær. For- fætisráðherra fylgdi frumvarpinu úr hiaði, en síðan tók til mals Eggert Þorsteinsson og Iýsti því yfir, að hann væri frumvarpinu andvígur. Einnig töluðu Jón Kjartansson, Jóhann Þ. Jósefsson o^ Gunnar Thoroddsen. — 2. og 3. umræða um frumvarpið fara senni lega fram í dag. Atkvæðagreiðslan í gær í Morgunblaðinu í gær var sagt frá þeim breytingartiJlögum, sem fram komu við 3. umræðu um efnahagsmálafrumvarpið í neðri deild í fyrrakvöld. Tvær tillögur, sem fluttar voru í samræmi Jið ríkisstjornina, voru sampyKKtar sem'fyir segir, en tillöjur þaor, sem Sjálfstæðismenn stoðu aö si.undum ásamt fieirum, voru ail- ar felldar. Greiddu 11—Vá þirg- mor.n þeim atkvæði, en 17—19 voru á móti. Við nafnakalUð um frumvarpið í heild gerðu nokkrlr þingmenn grein fyrir atkvseði sinu. Frá ummælum Áka Jakobsson- ar er áður sagt. Hannibal Valdi- marsson sagði, að fyllstu þjóðar- nauðsyn bæri til þess að ráð- staíanir yrðu gerðar i efnahags- málum. Greiddi hann því frum- varpinu atkvæði, enda hefði sam ráð verið haft við verkalýðs- hreyfinguna. i*jörn Óiafsson sagði að jafna yrði misvægið í þjóðarbúskapnum, en þetta frum var fjallaði ekki um rétta leið að því marki. Því væri hann andvígur því. Ólafur Björnsson vísaði til þessarar greinargerðar Björns Ólafssonar. Þeir Sigurður Ágústsson og Sveinbjörn Högna- son voru ekki við atkvæðagreiðsl una, höíðu þeir báðir fjarvistai- leyfi, Vafasamt, hvort álögurn«r nægja Ræða Heimanns Jonassonar um efnahagsmálafrumvarpið við 1. umr. í efri deild hófst kl. 3 í gær. Reifaði hann málið mjög á sama hátt og hann gerði í frum- ræðu sinni í neðri deild, en frá henni var sagt í Mbl. hinn 15. þ. m. Hann sagði, að vandi efnahags- maiaima siaiabi al pvi^ ao sioan iy46 heföi oróið að greiða top utvegsins ur rikissjoði i sivaxandi mæu — og af hinni sjálfvirku visi toiu. Ráönerrann ræddj siðan *m anní vísitolukerfisins, og kvað maiga menn jnnan verKalyðs- hreyiingannnar haia komio auga a ga-iia jjess. ^a minnti forsætisráðherrann á, ao aæaamr um te«.jur utliuin- ínessjoos og riKissjoös Uexou eKKi siaoizt isji, ofe -—ii nagur penia emi veisiianui. UppootaKerfio væn og auiiuo a pao Sng, ao pdo ymi æ eiiioaia i iramKVæiiiu. iiann Kvao ymsar aorai ieiOii KOma tn giciiia: veronjooiiUiii, geiigisoiey niigu og svoKaiiaoa joiiiunaiieio. næaui nann kosti og gana þessara urræða, og kvao irumv. iikisstjornarinnar vera, millileið miiii þeirra og uppbota- kenisins. Hermann Jónass. taldi aö visu vaiasamt, hvort álógur þær, sem frumv. gerir ráð fyrir, myndu duga, en hms vegar myndi það valda pVi, að sam- ræmi innlends og erlends verð- lags myndi aukast og aðstaða ýmissa íslenzkra atvinnugreina batna. Frumvarpið væri spor í rétta átt, en ekki kvaðst ráðherrann V-•-„& spá því, hvort kist að stíga nsesta skref. Augljóst væri, að hvaða leið, sem farin yrði, myndi leiða til hækkunar á fram færsluvísitölu og sjálfhreyfivél vísitölukerfisins myndi aftur taka að verka, er vísitaian hefði hækkað um 9 stig. Yrði það sennilega með haustinu og væri undir afstöðu stéttanna komið, hvað þá yrði teki3 til bragðs Við hverja á að tala? Eggert G. Þorsteinsson: Stjórn- arandstaðan hefur rætt mikið um samskipti verklýðssamtakanna og ríkisstjórnarinnar varðandi þetta efnahagsmálafrumvarp. Hefur verið ráðizt að stjórninni bæði fyrir það að taka ekki tillit til verkalýðssamtakanna og lika fyr- ir það að fela þeim völd, sem að réttu lagi heyra Alþingi til. Það er mín skoðun, að hver ríkisstjórn eigi að hafa sem nánust samráð við samtök, sem hlut eiga að máli hverju sinni, þegar um stórmál er að ræða. Svo var nú og gagn- rýnisefni gæti það eitt verið, að ekki- hafi verið rætt við alla viðkomandi aðila. Ég tel mótmæli verzlunarmanna gegn því, að við þá var ekki rætt, t. d. réttmæt. Stefna A. S. í. Um þetta frumvarp náðist ekki full samstaða innan verklýðs- hreyfingarinnar. Síðasta Alþýðu- sambandsþing kaus 19 manna nefnd, sem skyldi ásamt mið- stjórn sambandsins koma fram „sem fulltrúi verkalýðssamtak- anna gagnvart ríkisstjórninm í samræmi við stefnu Alþýðusam- bandsins, eins og hún er mörkuð í samþykktum þessa þings". Hvernig voru svo samþykktir þingsins? Þar er lýst yfir stuðn- ingi við ríkisstjórnina og síðan sagt m. a.: „Við aðgerðir þær í efnahags- málunum, er nú standa fyrir dyrum er það algert lágmarks- skilyrði verkalýðshreyfingarinn- ar, að ekkert verði gert, er hafi í för með sér skerðingu á kaup- mætti vinnulaunanna og að ekki komi til mála að auknum kröf- um útflutningsframleiðslunnar verði mætt með nýjurn álögum á alþýð'una, svo sem gengislækkun, eða hliðstæðum ráðstöfunum". Ágreiningur um afstöðu Þegar þessi orð eru athuguð, er ljóst að fulltrúum verkalýðs- hreyfingarinnar var vandi á höndum, þegar þeir áttu að segja álit sitt á frumvarpinu, sem hér liggur fyrir. Allir voru sammála um, að í veigamiklum atriðum væ'ri vikið frá fyrri stefnu. Allir voru einnig sammála um gildi breytinga á skattalöggjöfinni, mikilvægi lífeyrissjóðs togara- sjómanna og þýðingu ýmissa félagslegra umbóta. En ágrein- ingur var um, hvort frumvarpið fæli í sér ráðstafanir hliðstæðar gengislækkun. Skoðanamunur- inn kom fram í tveimur aðaltil- lögum um ályktunarorð 19 manna nefndarinnar og miðstjórnar ASÍ. Ég stóð, ásamt þrem öðrum mönnum, að tillögt*, sem endaði á þessa leið: „Efnahagsmálanefnd og mið- stjórn ASÍ vísar því frá sér þeim tillögum um ráðstafanir í efna- hagsmálunum sem nú liggja fyr- ir, þar sem þær eru ekki í sam- ræmi við það, er síðasta Alþýðu- sambandsþing heimilaði þessum aðilum að semja um". 14 menn voru fylgjandi tillögu okkar, en 15 menn ákváðu að ályktun sambandsins skyldi ljúka þannig: „Að þessu athuguðu og jafn- framt vegna annarra mikilvægra mála fyrir afkomu og lífskjör ís- lenzkrar alþýðu í framtíðinni, sem úrlausnar krefjast nú, legg- ur nefndin og stjórn ASÍ *il, að verkalýðshreyfingin vinni ekki á móti eða torveldi fr<>mgang til- lagnanna" Ástæðurnar til ágreiningsins Hver var ástæoaii til þess að örugg samstaða náðist rkki'. í fyrsia lagi kom málið of seint til Alþýðusambandsins og fyrir lá að það fengi ckki komið fram breytingartillögu. í öðru lagi fól frumvarpið í sér allverulega hækkun á byggingarefnum og hráefnum til verksmiðjuiðnaðar- ins, án þess að trygging væri gefin fyrir auknum lánum til þeirra, sem þessar vörur þurfa að kaupa. Því var hér stefnt að minnkandi vinnu í haust eða næsta vetur. Að því er iðnaðinn snertir, var því til svarað, að eriendar vörur myndu hækka me' on hinar innlendu og það mundi verða ís- lenzkum iðnaði til verndar. Hvað stoðar það, ef íslenzk iðjuver verða að loka vegna rekstrarfjár- skorts? íbúðabyggingar munu dragast saman Ýmsir hagfræðingar hafa kom- izt að þeirri niðurstöðu, að verð húsa og húsaleiga sé ein helzta undirstaða verðbólgunnar hér á landi. Það er því nauðsynlegt að fullnægja eftirspurn eftir hús- næði. Byggingar hafa verið miklar s 1. 2 ár, ekki sízt á Faxaflóa- svæðinu. Hinn 1. apríl s. 1. lágu þó fyrir hjá húsnæðismálastjórn 1518 umsóknir um íbúðalán. Til að fullnægja þeim þarf 85 millj. króna. Fyrir hendi munu vera 14 millj., og er það ekki mikil úr- lausn handa þeim 8—10 þúsund- Framh. á bls. 19 i-ooacti' siuiKur Iuku nami við Fóstruskóla Sumargjafar á þessu vori, talið frá vinstri: Þuríður Krístjánsdóttir, ísafirði, Kristín Jónsdóttir, Reykjavík, Elsa Theódórsdóttir, Reykjavík, Margrét Albertsdóttir, Siglufirði, Ingibjörg Vilhjálmsdóttir, Reykjavík, Jóhanna Bjarnadóttir, Reykjavík, Sigríður Geirsdóttir, Hafnarfirði, Ragnheiður Tonsdóttir, Deildartungu í Borgarfirði, Kristín Pálsdóttir, Reykjavík, Erla Böðvarsdóttir, Akur eyri, og Gréta Guðmundsdóttir, Reykjavik. slitin um daginn og færði skólan- um veggkluKKU að gjöf. Fosuu- skólinn te^ur við nemendum annað hvert ár og verða nýir nemendur teknir inn í haust. Skólinn starfar í Grænuborg og skólastýra er Valborg Siguiðar. dóttir. Ný árás á forseta íslands Eins og alkunnugt er hefur Þjóðviljinn margoft ráðizt með níði að forseta íslands og með því reynt að draga hann sem æðsta embættismann ríkisins inn í dægurdeilurnar. 1 Þjóðviljanum í gær birtist sérstaklega rætin árás á forsetann og segir svo í blaðinu: „Einn þeirra, sem mestan á- huga höfðu á stjórnarslitum vai forseti íslands, auðvitað af emb- ættisástæðum einum saman. Hann vildi sem sé að ekki stæði á sér, þegar stjórnin bæðist lausnar. Því leitaði einnig hann til Guðmundar Guðmundssonar, og ráðherrann lofaði því strengi- lega að stjornin skyldi falla s.í. föstudag, nánar tiltekið milli nóns og miðs attans. Því Djó herra forsetinn sig upp á í sjakk- et og beið þess í ofvæni í skrif- stofu sinni í Alþingishúsinu að forsætisráðherra kæmi með lausnarbeiðnina, svo að hann gæti afgreitt embættisstörf sín af flýti og öryggi, þannig að til fyrirmyndar væri". Slíkar árásir sem þessi for- dæma sig yitaskuld sjálfar og þarf ekki um það mörg orð, en rétt er að þjóðin fái að fylgjast með því, hvernig málgagn komm únista hagar sér í þessum efn- um. Arás eins og þessi á forseta islands er eitt dæmi um það, að Þjóðviljinn svífst einskis í sam- bandi við þær deilur, sem nú hafa átt sér stað milli stjórnar- flokkanna. Ellefu fóstrur farautskráðar FÓSTRUSKOUA Sumargjafar var slitið 17. maí sl. Ellefu stúlk- ur voru brautskráðar að þessu sinni. Skólinn var stofnaður 1946 og fyrstu íslenzku fóstrurnar brautskráðar 1948. Fyrsti fostru- hópurinn, sem brautskráðist fyrir tíu árum síðan, mætti við skóla- IHur friður Það á við stjórnarflokkana, sem se^ir í Hávamálum: „Eldi heitari brennur með illum vinum friður fimm daga." 1 stjórnarblöðunum í gær risu deilurnar hátt milli flokkanna. Það er því augljóst, að sá „frið- ur", sem virðist nafa verið sam- inn, þegar stjorninni var bjarg- að frá falli í bili, er illur friður milli illra vina. Þjóðviljinn ræðst t. d. í gær mjög harkalega á Guð. mund í. Guðmundsson utanríkis- ráðherra, og segir m. a. að hann hafi „umfram allt áhuga á því, að þannig yrði haldið á málinu, að ríkisstjórnin félli". Er utan- ríkisráðherra •stjórnarinnar brugð ið um að hafa viljað „svíkja" í landhelgismálinu, eins og Þjóð- viljinn orðar það á hverjum degi, enda er nú sýnilegt að landhelg- ismálið á að vera sá fleki, sem kommúnistar hugsa sér að bjarga sér á til lands. Alþýðublaðið svarar ádeilum Þjóðviljans full- um hálsi á forsíðu í gær og segir að Þjóðviljinn hafi „valið þann kost að segja frá lausn landhelg- ismálsins innan ríkisstjórnarinn- ar á svívirðflega villandi og rang an hátt. Blaðið segir alls ekki trá ýmsum höfuviatriðum þess sam- komulags sem gert var, en bæt- ir inn í frásögn sina alróngum atriðum". Þanmg ganga klögumálin á víxl. JVlalgugn Alpýouflokksins bregður kommúnistum um að þeir blekki þjóðma í þessu mali, en Þjóðviijinn teiur að Alþýðu- flokkurinn og utanríkisráðherra haus hafi setið á svikráðum i landhelgismálinu. Þetta er aðeins eitt dæmi um hvernig friðurinn er milli stjórnarfiokkanna. Tíminn fer nokkru hægara í sakirnar heldur en Alþýðublaðið og Þjóðviljinn, en getur þó ekki stillt sig um iiað, að ráðast sér- staklega að Einari Olgeirssyni, sem er oddviti stærsta stuðnings- blaðs stjórnarinnar, ; forystu- grein í gær. Eyðir blaðið allri forystugreininni til þess að deila á Einar fyrir afstöðu hans gagn- vart bjargráoafrumvarpi stjórn- i arinnai.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.