Morgunblaðið - 18.10.1958, Blaðsíða 8

8
MORGVHBL401»
Laugardagur 18. okt. 193t
Utg.: H.f. Arvakur, Reykjavlk.
Framk væmdastióri: Sigfús Jónsson.
ASairitstjórar: Valtýr Stefánsson (ábm.)
Bjarni Benediktsson.
Ritstjórar: Sigurður Bjarnason frá Vigur
Einar Asmundsson.
Lesbók: Arni Öla, sími ?.J045
Auglýsingar: Arni Garðar Kristinsson.
Ritstjórn: Aðalstræti 6.
Auglýsingar og afgreiðsla: Aðalstræti 6 Sími 22480
Askriftargjald kr 35.00 á mánuði innaniands.
1 lausasölu kr. 2.00 eintakið.
//
EG ER EKKI UNGVERJI
//

UTAN UR HEIMI
EGYPTA*
LAND
L 01 HIFRAMLEI05LA
-19? 7
1 Mli I l 1 N
KUWAIT
- furstadæmið, sem flýt-
ur á olíu og þakið er
peningum
EINN af framámönnum
komfnúnista hefur ný-
lega skrifað nokkrar
greinar í Þjóðviljann til að rugla
fyrir mönnum um, hvert sam-
band sé á milli landhelgismáls-
ins og aðildar íslendinga að At-
lantshafsbandalaginu. í einni
greininni vitnar hann til frétta-
skeytis sem birt var í Morgun-
blaðinu 5. sept. sl. og hófst á
þessa leið:
„Fréttamaður Reuters í Reykja
vík átti í dag samtal við Lúðvík
Jósefsson og spurði hann m. a.
hvort íslendingar mundu fara úr
NATO vegna landhelgisdeilunn-
ar. Ráðherrann svaraði því til,
að það væri heimskulegt að
blanda saman landhelgisdeilunni
og aðild íslands að Atlantshafs-
bandalaginu“.
Hinn kommúníski áróðursmað-
ur segir af þessu tilefni:
„Ég beið lengi vel eftir leið-
réttingu ráðherrans á þessari
frétt, þar sem ég átti bágt með
að trúa að allskostar rétt væri
með orð hans farið. En sú leið-
rétting lét á sér standa.“
Síðar segir hann:
„Það varð mér því mikið gleði-
efni, þegar viðtal við ráðherrann
birtist í Þjóðviljanum fyrir
skömmu, þar sem hann greindi
frá ferð sinni norður og austur
um land og tók undir kröfur
fólksins þar um að----------að-
ildin að NATO „(skyldi)“ endur-
skoðuð".
Af þessum orðum er ljóst að
það eru fleiri en andstæðingar
kommúnista, sem þykir tvísögli
sjávarútvegsmálaráðherra ís-
lands færandi í frásögur. Enda
er undantekning, að hann komi
svo við mál, að hann sé ekki
staðinn að beinum ósannindum,
gefi yfirlýsingar, sem með öllu
eru ósamrýmanlegar, eða lýsi
sjálfan sig reiðubúinn til að
hlaupa frá eigin orðum, hvenær
sem honum þykir henta.
Þetta eru þau kynni sem lands
lýðurinn hefur fengið af Lúðvík
Jósefssyni. Flestum þykja þau
býsna dapurleg. Hinn kommún-
íski hugsunarháttur lýsir sér vel
í því, að einum af framámönn-
um þeirra skuli þykja það „mik-
ið gleðiefni“, þegar hann stendur
átrúnaðargoð sitt að ósamrým-
anlegri tvísögli.
Framferði Lúðvíks og gleðióp
aðdáandans, hvort tveggja er
sprottið ai somu rót. Þessir menn
eru sennilega ekki verri menn
en aðrir, en þeir hafa gerzt
fangar hinna kommúnísku kenn-
inga og hugsunarháttar. Þar
þykir sjálfsagt, ef það þjóni mál-
staðnum, að nota orðin ekki til
að skýra mál eða binda sjálfan
sig, þó að sauðsvartur almúginn
ætli svo, heldur til að villa um
fyrir honum og blekkja eftir
flokksins þörfum.
Dæmi þessa hugsunarháttar
sést í annarri grein hins um-
getna framámanns kommúnista.
Hann telur andstæðinga sína
munu mótmæla sér og segja:
„Hann níðist á ungverjum!
hann vill reka íslendinga í þræla-
búðir!“
Þessu svarar hann sjálfur:
„En nú vill svo til, að ég er
íslendingur en ekki ungverji og
hlýt í þessu falli að miða við
það.“
Þó þykist hann sízt mundi
verða öðrum „auðmjúkari",
„færu rússar hins vegar að sýna
sig í því að kaupa upp landið okk
ar undir setulið eða senda bryn-
dreka sína cil verndar veiðiþjóf-
um á hafinu í kringum það.“
„Það er tilgangslaust að metast
á um það, hvort verra sé austur
eða vestur“.
Sjaldan hefur kaldranalegri
né fávíslegri yfirlýsing sézt í ís-
lenzku blaði en þessi.
Athæfi Breta gegn íslending-
um nú verður ekki nógsamlega
fordæmt enda er það í senn of-
beldi og heimska. En engum
óbrengluðum manni getur komið
til hugar að líkja því við fram-
ferði Rússa gegn Ungverjum. Ef
ísland væri austan járntjalds og
hefði lent í slíkri deilu við
höfuðríki þar og við höfum nú
lent við Breta, hefði hvorki þurft
að spyrja að leik né leikslokum.
Það er eingöngu af því, að við
þurfum ekki að óttast örlög Ung-
verja að við höfum von um sig-
ur að lokum. I rauninni setjum
við alla okkar von á þá stað-
reynd, að við erum staddir þar
á heimskringlunni, sem réttur-
inn er talinn mættinum æðri.
Ef við værum í sporum Ung-
verja, mundi hugdirfð hinnar
kommúnísku kempu skipta litlu
máli. Gengi hann ekki ásamt
flokksbræðrum sínum í þjónustu
kúgara eigin þjóðar, mundi hann
eiga fótum fjör að launa, enda
hið skjótasta reyna að flýja í
skjól þeirra, sem hann nú burð-
ast við að atyrða með ýmiss kon-
ar kringilyrðum.
En reisn hugsunarháttar hans
má marka af því, að hann fær
ekki af sér eins og aðrir að skrifa
nafn eigin þjóðar — hvað þá
annarra — með stórum staf. Allt
á að vera sem auvirðilegast og
þess vegna skrifa „íslendingar".
★
Sem betur fer hugsar megin
þorri íslendinga á allt annan veg.
Eðlilegt er að gremja ríki nú í
hugum manna vegna afskipta-
leysis Atlantshafsbandalagsins af
herhlaupi Breta hingað til lands.
En þá gæta menn þess ekki sem
skyldi, að það var einmitt fyrir
tilverknað kommúnista, að kom-
ið var í veg fyrir, að fylgt yrði
tillögu Sjálfstæðismanna um
raunhæfar ráðstafanir til að
stöðva herhlaupið, með því í
tíma að kæra Breta fyrir At-
lantshafsráðinu og heimta ráð-
herrafund um málið. Þá sagði
Lúðvík Jósefsson: — Atlants-
hafsbandalagið kemur hér alls
ekki við sögu.
Allir skyni bornir menn máttu
sjá þá þegar, að þessi yfirlýs-
ing var gefin gegn betri vitund.
En hún réði úrslitum um gerð-
ir ríkisstjórnarinnar. Með á-
kvörðun sinni þá lék Guðmund-
ur í. Guðmundsson hrapallegar
af sér í hendur kommúnista en
nokkurn hefði getað órað fyrir.
Ekki tjáir að sakast um orðinn
hlut. Kommúnistar gerast og
vafalaust sekir um oftrú á skiln-
ingsleysi almennings, þegar þeir
hvetja menn til andvaraleysis í
utanríkismálum undir kjörorð-
inu: Ég er ekki Ungverji.
Á engan hátt geta þeir betur
en með því að taka sér þau orð
í munn, rifjað upp fyrir mönn-
um hættuna, sem fylgir því að
trúa fagurgala þeirra, sem ekki
svífast að svíkja orð og eiða,
hvenær sem þeir telja sér henta.
ÞETTA er saga um lítið land,
sem margir girnrast, Nasser ein-
ræöisherra þó mest, enda hefur
hann gilda ástæðu til þess.
Furstadæmið Kuwait er ævin-
týralega auðugt land. Þar er um
f jórðungur allra olíulinda heims-
ins. Það er þriðja mesta olíu
framieiðslulandið utan- járn-
tjaldsins, aðeins Barrdaríkin
og Venezúela eru því fremri.
Oliuframleiðsla hlutlausu svæð-
anna sem Kuwait ræður á-
samt Saudi-Arabíu er ekkj talin
með framleiðslu Kuwait.
Kuwait mætti kalla drauma-
land olíukónganna. Olían gýs úr
iðrum jarðar án þess að svo mik-
ið sem ein dæla sé í gangi. Og
þarna er grunnt á olíunni, óveniu
grunnt. Látlaust streymir olian
í víðum leiðslum til hafnar —
og svo hefur móðir náttúra búið
um hnútana, að óvíða í þessum
heimshluta er jafndjúpt og ein-
mitt við Kuwait. Þar geta stærstu
olíuflutningaskip heims athafnað
sig. Allur þessi olíustraumur er
Vesturveldunum mjög mikiivæg
ur, sérstaklega Bretlandi.
-¥■
Segja má, að olían í Kuwait
sé Bretlandi lífsnauðsyn, eins og
nú standa sakir. Meira en hslm-
ingur olíunnar, sem notuð er
á Bretlandseyjum, kemur frá
þessu litla furstadæmi. Og Bret-
ar geta hér greitt með sterlings-
pundum í stað dollara, sem alls
staðar er nú krafizt og enginn á
of mikið af. Þannig spara Bret-
ar sér 1 billjón dollara árlega.
Jafnframt er það ekki svo lítil
búbót fyrir Breta, að meira en
þriðjungur olíutekna auðugri
manna í Kuwait er lagður í banka
í Bretlandi. Og tekjur olíufélags-
ins, sem Bretar og Bandarikja-
menn eiga í sameiningu, eru eng-
ar smáupphæðir.
Þetta skýrir vel vegna hvers
Bretar vilja ógjarnan missa olí-
una frá Kuwait, sem þe:r eru
bundnir til þess að verja samkv.
samningi við furstadæmið.
-¥-
En hvað um þessar 200,000
hræður, sem byggja furstadæm-
ið? Hvað fá þær?
Fyrir átta árum var olían í
Kuwait aðeins draumur fátækra
og illa klæddra Araba. Landið
var hrjóstrugt, einstaka vinjar
hér og þar, íbúarnir lifðu við sult
og seyru og áttu lítið annað en
úlfalda sína og lítil hreysi. Þá
komu brezku og bandarísku olíu
félögin til sögunnar og eftir
skamma olíuleit kom í Ijós, að
furstadæmið flaut svo að segja
á olíu. Og nú er öðru vísi umhorfs
í Kuwait, landið hefur tekið mikl
um stakkaskiptum — þökk sé
olíugróðanum, sem streyrmr stríð
um straumum inn í landið, mill-
jón dollara á dag.
*
Nýtízku byggingar hafa hvar-
venta risið, götur eru malbikaðar
og umferðarkliðurinn sem í stór
borgum. Nú er 1 bifreið á hverja
níu ibúa furstadæmisins og þeim
fer sífellt fjölgandi (aðallega bil-
unum), verzlanagluggar eru full-
ir af alls kyns munaðarvarningi,
sem prýðir verzlanir stórþorga á
Vesiurlöndum.
★
Atvinnuleysi er líka óþekkt
fyrirbrigði í Kuwait nú orðið. Og
betlrarar, sem eru f jöln.ennir í j
öilum Arabaríkjunum, sjást nú
ekki lengur í furstadæminu. —
Fólkið græðir á tá og fingri, skatt
arnir íþyngja ekki íbúunum, því
að þeir eru engir. Skipulag
heilbrigðismála og alls kyns opin
ber þjónusta er hin fremsta sem
um getur. Sjúkrahúsin í Kuwait
eru þau fullkomnustu og beztu í
heimi og öll læknishjálp er þar
ókeypis. Þú getur fengið falskar
tennur eða legið í sjúkarhúsi í
heilt ár án þess að greiða eyri
fyrir.
★
Sama er að segja um skólana.
Þeir eru búnir hinum fullkomn-
ustu kennslutækjum, sem völ <*r
á Skólagjöld eru engin, meira
að segja er nemendum greidd
þóknun í ýmsum myndum fyrir
að vera í skólanum, en þeir verða
líka að læra. Vegna hinnar mikiu
atvinnu og auðfenginna stór-
tekna, freistast margir strákling-
ar til þess að fara úr skóia straí
og þeir teljast fullgildir verka-
menn. Ríkið launar þeim þess
vegna vel, sem leggja stund á
framhaldsnám og sérmenntun.
Hundruð ungra manna eru send
til Vesturlanda til frekan
menntunar og aðstandendur
þeirra þurfa ekki einu sinni að
kaupa þeim tannbrusta hvað þá
meira. Olían borgar brúsann.
Atvinnuleysi er ekkert, eins og
fyrr segir. íbúarnir hafa flestir
gefið upp alla forna atvinnuvegi.
Perlukafarar eru nú t- d. orðnir
sárafáir. Þeir vinna annaðhvort
við olíuiðnaðinn, eru í lögregl-
unni eða í sjálfboðaliðahernum,
þar sem launin eru töluvert hærri
en t. d. í Bandaríkjaher. Eins og
nærri má geta er Kuwait hið fyi-
irheitna land atvinnuleysingja úr
fjölmörgum löndum. íbúar fursta
dæmisins ganga að vonum fyrir
allri vinnu, en stöðugt fleiri út-
lendingar setjast þar nú að og
vinna sér inn mikla peninga.
-¥-
Stjórnin hefur gert mikið til
þess að ýta undir íbúðabygging-
ar. Fólk, sem hingað til hefur
búið í hálfgerðum hreisum, er
verðlaunað fyrir að jafna þau
við jörðu og styrkt til að reisa
nýtízku íbúðarhús. í borgunum
hafa lóðirnar stigið mjög í verði.
í höfuðborginni Kuwait er fer-
fetið við aðalgöturnar nú selt á
sem svarar 100 dollurum. Maður
nokkur, sem keypti landskika þar
fyrir 200 dollara árið 1953, seldi
hann fyrir skemmstu á 200.000
dollara.
¥
Ríkisstjórnin eyðir fé í gríð og
erg og átti framan af fullt í fangi
með að eyða olíugróðanum jafn
óðum. Nú er unnið að hafnar-
mannvirkjum, sem kosta eiga 80
milljónir dollara. Stækkun hafn-
arinnar í höfuðborginm er nauð-
synleg, því olíuskipunum fjölgar
stöðugt og þau stækka. Á næsta
árj á að hefja byggmgu breiðvegs
sem tengja á írak og Kuwait. Og
árið 1960 verður hafizt hand'. um
byggingu alþjóðaflughafnar, sem
verður ein hin fullkomnasta i
heimi.
-¥-
Nú er peningaflóðið til Kuwait
slíkt, að stjórnendur eru ekkert
hræddir við að leggja í slík fyr-
irtæki. Því er treyst, að tekj-
urnar verði hinar sömu um aidur
og ævi. Ríkisstjórnin ákveður ein
faldlega hvað gera þurfi og fé
er samstundis veitt til fram
kvæmdanna. Fjárhagsáætlun rík
isins eða fjárlög eru óþekkt fyr-
irbrigði í Kuwait. Þrátt fyrir hálf
heimskulega eyðslu á mörgum
sviðum vegnar Kuwait sífellt bet-
ur. En margt þykir nú benda til
þess, að lakari tímar séu fram-
Framh. á bls. 9