Morgunblaðið - 29.08.1961, Side 13

Morgunblaðið - 29.08.1961, Side 13
Þriðjudafjur 29. agúst 1961 M ORGUIVBLAÐIÐ 13 Borgarafundur um Þorstein Þorskabít Stykkishóimi 26. ágúst. Stjórn togarafélagsins Þórólfs Mostraskeggs í Stykkishólmi Iboðaði til almenns borgarafund ar í gærkvöldi. Var hann mjög fjölsóttur en tilefnið var að ræða •vandamál útgerðarinnar þar Allir Akrones- bitor komnir heim AKRANESX, 25. ágúst — Fimm dragnótabátar lönduðu hér í dag. Aflahæst var Björg, skipstjóri Ársæll isleifsson, 1 með 4 tonn, 500 kg af kola og A 3,5 tonn af vænum þorskL — Stirndi á belgina í hlöðnum bátnum. — Flosi og Hafþór veiddu hvor um sig 2 tonn. Sæbjörg reif dragnót sína á 27 faðma dýpi uppi á Hrauni. Hér er þýzkt skip í dag, Klaus Horn, sem lestar 300 tn af dýrafóðri. Síðasti síldveiði I báturinn héðan, Heimaskagi, kom hingað í mongun, og eru þá allir síldveiðibátarnir i komnir heim. — Oddur. I sgm togari félagsins hefir verið auglýstur til sö'lu á uppboði 1. september n. k. Voru allir sammála um að gera þyrfti allt til að tryggja það að togarinn megi haldast í Stykkishólmi til atvinnuaukn- ingar, sem mikil þörf er á. Ólafur Guðmundsson sveitar- stjóri, sem jafnframt er formað- ur stjórnar útgerðarfélagsins hélt framsöguræðu og gerði glögga grein fyrir útgerðinni frá byrjun og fram á þennan dag og rakti allar aðgerðir, sem stjórn in hefði gert og eins og þau óhöpp vélbilanir o. fl., sem togarinn varð fyrir á nefndu tímabili. Borgarafundurinn beindi þeim eindregnu tilmælum til ríkis- stjórnarinnar að hún hlutist um að Þorsteinn Þorskabítur verði ekki seldur úr kauptúninu og íbúar Stykkishólms megi áfram verða aðnjótandi þeirrar at- vinnu, sem togarinn hefir veitt þeim undanfarin ár. Atvinnuástandið í hreppnum hefir verið ískyggilegt síðustu þrjá mánuði og litlar líkur að úr rætist næstu mánuði. Þótt rekstur togarans hafi verið erf- iður þáu þrjú ár, sem hann var gerður út leggur hann 1958 og 1959 um 46% á land af öllum þeim afla sem til Stykkishólms barst þau ár. Margir tóku til máls á borgara fundinum og var hann einróma. KONA, SEM ekki vill láta nafns síns getið, lét nýlega afhenda Krabbameinsfélagi Reykjavíkur 100 þúsund króna peningagjöf. Félagið þakkar af alhug þessa höfðinglegu gjöf, sem ekki á sinn líka í sögu félagsins. I Fyrir helgina bættist nýtti skip i ísl. fIotann. Það var i hvalbátur — Hvalur 7 — sem kom frá Noregi. Ljósmyndari Mbl. K.M. tól þessa mynd af skipinu er það sigldi inn á Reykjavíkurhöfn í fyrsta skipti. Ágallanna er að leita í sjálfu ríkiskerfinu — Allir hafa átt þátt í ofvexti þess — Hugmyndasamkeppni um bitling — Of lítil reisn yfir einkarekstri — Væri það synd, ef Þorvaldur Guðmundsson byggði hótel? — Óþolandi pólitískt brask í athafnalífinu — Almenningur á að eignast atvinnutæki — Um þetta m. a. er rætt í Vettvanginum í dag- E Y Ð S LU S E M I, segja menn; hvergi sést gæta sparnaðar í ©pinberum rekstri. Óneitanlega ‘hafa þessar fullyrðingar nokkuð til síns máls, þó að stundum taki menn fullmikið upp í sig. Víst er gott að láta ráðamenn heyra umbúðalaust skoðanirnar á því, sem miður er talið fara. Hitt hlýtur þó að hafa meginþýð- ingu að leitast við að gera sér grein fyrir orsökunum. Slík at- hugun gæti hugsanlega bent á leiðir til úrbóta. Og hvernig víkur því þá við, að ríkisbáknið hefur stöðugt þanizt út og svo skelfilega illa gengur hér að spara? Áreiðan- lega væri það ekki sannleikan- um samkvæmt að halda því fram, að æðstu stjórnarherrar væru yfirleitt menn: sem öðrum fremur hefðu áhuga á að sólunda fé. (Þetta tækifæri má þó gjarnan nota til að bæta því við, að íslenzkir stjórnmálamenn eru heldur ekki almennt sparsamari en gengur og gerist og leiðrétta þann misskilning, að efnaðir at- hafnamenn eyði yfirleitt meiru til eigin þarfa en háttsettir em- hættis- eða stjórnmálamenn.) Frumorsakanna er því annars Btaðar að leita en í upplagi þeirra, sem hverju sinni fara með völd, þó að eðlilega séu þeir misjafnir. Þeirra er með öðrum orðum að leita í sjálfu ríkiskerfinu, sem byggt hefur verið upp síðustu áratugi af öllum stjórnmálaflokk- um — að vísu stundum við há- værar deilur um aukaatriði en furðulitla árekstra í meginmál- um. í stuttu máli hefur þróunin ver- Ið sú, að ríkisvaldið hefur stöðugt eeilzt inn á fleiri svið þjóðlífs- ins. Fleira og fleira hefur verið talið rétt að ríkið tæki sér fyrir hendur. Líklega verður að ganga út frá því, að meginástæðan til ákvarðana um nýjar framkvæmd ir hafi oftast verið sú, að við- komandi ráðamenn hafi talið þær þjóðarheildinni hagkvæmar. Hinu verður þó ekki neitað, að margar ákvarðanir hafa verið teknar á öðrum forsendum. □ Þingmanni ,,Suðvestur“- eða „Suðaustur- lands kjördæmis" hitnar venjulega ekki verulega í hamsi fyrr en farið er að ræða um sérhagsmuni einhvers byggð- arlagsins í kjördæminu hans. — Heiðursmaður er kosinn | ráð eða nefnd. Hann má vera sterkur á svellinu, ef langt líður áðu'r en hann hefur „bætt aðstöðu stofn- unarinnar", keypt henni hús eða lóð, ráðið hæfa starfsmenn og komið auga á það, að þetta ágæta fyrirtæki „hans“ ætti nú eiginlega að láta ýmislegt fleira til sín taka — Fjölmennur borg- arafundur í X-vík samþykkir einróma, að beina því til ríkis- stjórnarinnar að hún sjái um að nokkrir bátar verði keyptir til kauptúnsins. Sendinefnd frá þessu ágæta sjávarþorpi kemur suður og væntanlega hafa íbú- arnir ekki dregizt svo aftur úr þróuninni í átt til hámenningar, að þeir sjái sendinefndarmönn- um ekki fyrir sæmilegum farar- eyri og dagpeningum. — Fulltrú- inn i framfararáðuneytinu stend- ur í byggingarstússi. Honum hef- ur auk þess bætzt erfingi. Efnt er til hugmyndasamkeppni með- al félaga hans og flokksbræðra um bitling, því að alkunna er, að „enginn getur lifað af laun- unum sínum“, a.m.k. ekki undir slíkum kringumstæðum. — Ný stjórn er mynduð; blóm vantar í hnappagatið Samþykkt er á staðnum að kaupa 12 nýja 700 tonna togara, 175 feta langa með 1200 ha. gufuvél. Nefnd fer utan og greinir frá þeim ánægjulegu tíðindum við heimkomuna, að henni hafi tekizt að framfylgja sáttmálanum nákvæmlega, því að skipasmíðastöðvarnar hafi lagt á hilluna smiði nýtízku skuttogara með dieselvél til að geta strax orðið við óskum okkar. — Frétzt hefur að kaupmaður hafi orðið ríkur af því að hann gerði hag- kvæmari innkaup en keppinaut- ur hans. Víðtækt verðlagseftirlit er stofnsett til að fyrirbyggja slíka ósvinnu. — Togaraútgerð græðir eitt árið. Ákveðið er að hún skuli búa við lakara gengi en annar útflutningur. Afgangur hagnaðarins er hirtur í sköttum. Þegar harðnar í ári taka bæjar- útgerðir við, því að „einkafram- takið brást“. — Gengið er fellt og verð innflutningsvara hækk- ar um 20%. Kaupmönnum er fyrirskipað að selja birgðir sín- ar á ■ gamla verðinu. Fyrir and- virði 10 eininga geta þeir keypt 8 á nýja verðinu. Rekstrarfé þeirra hefur verið skert um ca. fimmtung. — Við gengisbreyting- una er ákveðið, að þeir, sem fé skulda erlendis skuli sjálfir bera gengistapið. Aftur á móti er ,,gengishagnaðurinn“ af óseldum birgðum útflutningsvara gerður upptækur. Nokkrir tugir milljóna hafa verið færðir frá einkafram- takinu til ríkisins. □ Þetta eru nokkrar svipmyndir af því, hvernig sú ókind hefur skapazt, sem erfitt reynist nú að höggva af skankana. í raun- inni hefur þetta ekki orðið vegna fyrirfram gerðrar áætlunar. Þvert á móti hafa einstakar ákvarðanir, sem einangraðar gátu virzt ákjósanlegar — eða a.m.k. skaðlitlar — valdið þess- ari þróun. Kommúnistar hlakka yfir því, að íslenzkir atvinnurekendur séu aumingjar, sem ekki geti tryggt launþegum svipaðar kjarabætur og atvinnuvegir erlendis. Því miður er það rétt, að alltof lítil reisn er yfir íslenzkum vinnu- veitendum, og einkarekstri al- mennt. Eðlileg skilyrði til at- hafna hafa hér verið heft með þeim aðferðum sósíalismans, sem allir lýðræðisflokkar erlendis af- neita nú. Og sannarlega er það hörmulegt, ef tekst að kenna einkaframtakinu um að hafa vanrækt það, sem því var þó meinað að gera. □ Öfund er meðal hinna leiðustu lasta. Getur verið að fslending- ar séu að því leyti lítilmótlegri en aðrir, að þeir vilji í rauninni fremur búa við kyrrstöðu en þær geysiframfarir, sem einka- framtakið knýr áfram í nágrenn- inu, vegna þess eins að þá kynnu einhverjir að verða ríkari? Mundi það hafa verið himinhrópandi ranglæti, ef Þorvaldur í Síld og fiski hefði byggt og átt hag- kvæmt hótel í stað „bænda“-hall arinnar? Væri það syndsamlegt, að Silli og Valdi eða flugfélögin byggðu stórhýsi í Miðbænum á undan einhverjum bankanum? Myndu menn telja það glæp, ef einstaklingum hefði verið gert kleift að byggja og reka betur sementsverksmiðj una? Ef svör við þessum spurning- um væru almennt jákvæð, væri líklega eins gott að hraða sér strax yfir í kommúnisma. Leiðin mundi hvort sem er liggja þang- að innan skamms. En sem betur fer verður sú ferð ekki farin — af þeirri einföldu ástæðu, að ís- lenzkur almenningur er orðinn dauðuppgefinn á hinu pólitíska braski í athafnalífinu. Þótt menn taki þátt í dauðateygjum þess til að fá sinn skerf af þrotabúinu, þá er það ekki vottur þess, að þeir vilji blása í braskið nýju lífi. Vonandi tekst núverandi stjóm að fylgja straumnum og leiða hann, því að svo margt er vel um hana, að illt yrði það að teljast, ef hún dagaði uppi. f því efni ríður á mestu breyting skatta- laga, svo að almenningur geti tekið virkan þátt í athafnalífinu í smærri og stærri fyrirtækjum. Hvarvetna í lýðræðisríkjum sæk ir nú í það horf, að allur fjöldi þegnanna eignast hluti í almenn- ingshlutafélögum. Hagkvæmni stórrekstrar er nýtt til fullnustu, án þess að óhæfilegt fjármála- vald safnist á fáar hendur. Þvert á móti er hagnaðurinn greiddur út til þúsundanna, sem að fyrir- tækinu standa. Áðan var minnzt á bankana. Mönnum finnst bygging Seðla- bankans geta beðið og fasteigna- kaup Framkvæmdabankans óeðli leg. En ef Seðlabankinn hefst handa um byggingu húsnæðis fyr ir almennan verðbréfamarkað, sem hann hefur nú heimild í lögum til að reka, þá skal engri framkvæmd fremur fagnað. Og þegar því marki verður náð, að allur fjöldi landsmanna á veru- legar eignir í almenningshluta- félögum þá þarf heldur ekki að hafa áhyggjur af ríkisbákninu. Menn munu þá afþakka þá tvinnakeflaþjónustu, sem nú er talin heppilegust til atkvæða- veiða. Ey. Kon.

x

Morgunblaðið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.