Morgunblaðið - 26.05.1963, Qupperneq 9

Morgunblaðið - 26.05.1963, Qupperneq 9
Sunnudagur 26. maí 1963 MORC t’ \ B f. iÐlÐ 9 Vélskdlanum slitiö í 48. sinn Jóns Sólmundssonar sem verið hefur frá vegna veikinda. Þakk- aði skólastjóri kennurum fyrir góða samvinnu og nemendum fyrir skólaveruna. Að lokinni ræðu skólastjóra og afhendingu prófskírteina tók til máls Egill Hjörvar og talaði fyr- ir hönd 10 ára nemenda. Ræddi hann m.a. um hve margt hefði gerzt í málum skólans á þessum s.l. 10 árum. Minntist hann á véiasalinn og hinar miklu stökkbreytingar sem hefðu orð- ið á allri starfseminni. Sagði hann ennfremur að gæta yrði að Frábær árangur c ingsnáms i HINN 30. apríl sJ. var Vélskól- anum í Reykjavík sagt upp í 48. sinn. Alls gengu 26 nemend- ur undir vélstjórapróf og stóð- ust það allir nema einn, 15 vél- stjórar luku prófi úr rafmagns- deild vélstjóra. Sýndu þessir nem endur mjög góðan námsárangur, 10 nemendur hlutu I: einkunn og 4 vélstjórar hlutu ágætiseink- unn, þeir Örn Aanes, Guðberg- ur I. Guðbergsson, Sigurvin Hannibalsson og Pétur Trausti Borgarsson. Við rafmagnsdeild- arpróf hlutu 3 nemendur mjög háa ágætiseinkunn, Björgvin Þór Jóhannsson, Magnús Gústafsson og Adolf Tómasson. Telst eink- unn þessara manna til afreka en þeir hlutu frá 114 til 115 af 120 mögulegum stigum. 3 nemendur úr rafmagnsdeild hlutu I. eink. Þá var starfrækt í vetur und- írbúningsdeild undir tækninám við Vélskólann í vetur 1 henni voru alls 29 nemendur. í samráði við erlenda prófdómara, sem hingað komu, var ákveðin lágmarksmeðaleink- unn til að veita inngöngu í danska og norska tækniskóla og þá einkunn hlutu 20 nemendur og hafa þeir því aðgang að hin- um erlendu skólum. Af þeim 9 sem ekki fengu þessa tilskildu einkunn var aðeins einn sem ekki stóðst prófið skv. venju- legum reglum skólans og eiga hinir 8 rétt á að setjast í 2. bekk þessarar deildar næsta vet- ur. f sfarfi undirbún- tæknideild deildin gerð starfshæf og falið þýðingarmikið verkefhi í þágu íslenzkrar tæknimenntunar, og eins og áður segir var aðsókn að deildinni geysimikil og mjög góður árangur náðist. Sagðist skólastjóri vonast til að samstaða mætti nást um þetta mál og öll önnur hagsmunamál skólans og hann mætti halda á- fram að vera óskabarn vélstjóra- stéttarinnar. Kennslulið skólans var í vetur það sama og -s.l. vetur, nema hvað Helgi Gunnarsson tækni- fræðingur hefur kennt í stað Skólastjórinn, Gunnar Bjarna- son, afhenti útskrifuðum nemend um prófskírteini og í ræðu sinni minntist hann nokkuð á væntan- lega breytingu á iðnfræðslulög- unum. — Kvað hann aðsókn ekki hafa verið sem skyldi að skólanum þrátt fyrir að mjög vantaði menntaða vélstjóra í þjóð félaginu. En eins og nú er þarf nemandi að hafa lokið við 4 ára veru á vélaverkstæði við iðn- nám og oft erfitt að komast á námssamning. Þessu til úrbóta, sagði skólastjóri, að reynt hefði verið að koma því í framkvæmd að skólinn ræki verkstæðisskóla, en ekki hefur náðst samkomulag um þetta mikilvæga atriði. Einn- ig drap skólastjórinn á aðra leið til úrbótar en hún er að stytta skólaveruna en lengja kennslu- tímann, með því að skólinn starf- aði allt árið með aðeins 1 mán- aðar sumarleyfi. Myndi þetta stytta skólaveruna um tæpt ár en auka kennslutímann um meir en 50%. Þá minntist skólastjórinn á þá nýbreytni sem tekin hefði ver- ið upp á s.l. hausti, en þá var námsefni 1. bekkjar rafvirkja- deildar breytt í samræmi við inn- tökuskilyrði í danska og norska tækniskóla. Komu hingað skóla- menn, norskur og danskur, til þess að fylgjast með prófunum og dæma úrlausnir o.s.frv. Öll þessi framkvæmd tókst mjög vel ©g má telja stórmerkan áfanga é leið til aukinnar tæknimennt- unar hér á landi. — En deild þessi hefur mætt nokkurri and- úð af hálfu fyrri nemenda skólans. En I rauninni hefur þessi rafvirkjadeild sem hefur verið til í 27 ár ekki verið starf- rækt sem skyldi. Hún var upp- haflega stofnuð til þess að gefa fleiri en vélstjórum kost á að stunda nám við skólann, og var þá nafni skólans breytt úr Vél- stjóraskólinn í Vélskólinn, en að- sókn að deildinni var mjög dræm fyrst í stað og starfsemi hennar lá að verulegu leyti niðri um árabil, þar til nú á síðari ár- um að hún hefur verið starfrækt með höppum og glöppum. Nú hefur hins vegar námsefni henn- ar verið breytt í nútímahorf og Nemendur hinnar nýstofnuðu undirbúningsdeildar. Fremst standa frá hægri, Axel Kristjánsson prófdómari, Stork Danmörku, prófdómari, Finnbogi R. Þorvaldsson, prófdómari, Gunnar Bjarnason skólastjóri og Egil Einarsen, Noregi, prófdómari 3,5 millj. úthlutað úr Raunvísindasjóði LOKIÐ er úthlutun styrkja árs- ins 1963 úr Raunvísindadeild Vísindasjóðs. Þetta er sjötta út- hlutun frá stofnun sjóðsins. — Deildarstjórn annast úthlutun og er skipuð til fjögurra ára í senn. Þessir menn skipa nú stjórn Raunvísindadeildar: Dr. Sigurður Þórarinsson, for- maður, Sigurkarl Stefánsson, yf- irkennari, varaformaður, pró- fessor Davíð Davíðsson, dr. Gunnar Böðvarsson, prófessor Leifur Ásgeirsson og dr. Sturla Friðriksson. Sigurður Þórarinsson er í fyrir lestraför um Bandaríkin og gat því eigi tekið þátt í störfum að þessu sinni, en Sigurkarl Stefáns son skipaði sæti hans. Árlegt framlag til Vísindasjóðs var við stofnun hans 800 þús. kr. en var aukið mjög með lögum um Seðlabankann og er nú rúm lega 3.5 milij. kr. Eftirspurn eft- ir vísindastyrkjum hefur einnig vaxið mjög ört og er sýnilegt, að sjóðurinn þarf að vaxa jafnt og þétt, ef hann á að fylgjast með vaxandi vísindaáhuga og vísindaþörf landsmanna. Að þessu sinni bárust deildarstjórn 56 umsóknir, sumar margþættar, og var beðið um rúmlega 4 millj. kr. til vísindarannsókna. Veittir voru 44 styrkir að upphæð sam- tals 2.2 millj. kr. Styrkjunum má skipta í 3 að- alflokka. Styrkjunum má skipta í 3 að- alflokka. Stærsti flokkurinn er dvalar- styrkir til vísindalegs sérnáms og rannsókna. Þessir styrkir eru ætlaðir ungum vísindamönnum, er lokið hafa háskólaprófi. Að þessu sinni voru veittir 18 slíkir styrkir, að upphæð 30—100 þús. kr. hver, samtals 935 þús. kr. Níu voru veittir í læknisfræði, 4 í stærðfræði og eðlisfræði, 2 í jarðskjálftafræði, 2 í náttúru- fræði og 1 í búvísindum. Allir þessir styrkir eru notaðir er- lendis. Annar flokkurinn er styrkir til félaga og stofnana. Eru styrkir þessir ætlaðir til einstakra rann- sóknarverkefna og tækjakaupa í sambandi við starfsemi, er sjóð- urinn styrkir. Veittir voru 13 slíkir styrkir 822 þúsund krónur. Þriðji flokkurinn er styrkir til til einstaklinga, til einstakra rannsóknarverkefna, sem unnið er að hérlendis eða erlendis. í þessum flokki voru einnig veitt- ir 13 styrkir, 516 þús. kr. sam- tals. Tveir útlendingar eru í hópi styrkþega að þessu sinni: Brezk- ur jarðfræðingur, dr. Georg Walker, er nú hlýtur styrk í þriðja sinn til rannsókna sinna á Austfjarðablágrýtmu, og júgó- slafneskur náttúrufræðingur, dr. Ivka Munda, sem ætlar að at- huga þörunga við suðurströnd íslands. Seytján styrkir voru veittir í læknisfræði og er það mesti fjöldi styrkja til einnar visinda- greinar. Hæsti styrkur að þessu sinni nam 250 þús. kr. og er það jafnframt hæsti styrkur, er veitt- ur hefur verið úr sjóðnum frá upphafi. Þessi styrkur er veittur til norðurljósarannsókna undir stjórn dr. Þorsteins Sæmundsson- ar, stjörnufræðings. Norðurljósa rannsóknirnar eru hugsaðar sem þáttur í alþjóðarannsóknum, en um næstu áramót hefst alþjóð- legt rannsóknatímabil, svonefnt sólkyrrðarár, og er eitt af viðfangsefnunum einmitt norð- urljósarannsóknir. Heildarkoetn- aður íslenzku norðurljósarann- sóknanna er áætlaður um 1 millj. kr., en gert ráð fyrir að fá stuðn- ing til þeirra annars staðar að, m.a. tæki fyrir um 0.5 millj. kr. erlendis frá. Hér fer á eftir skrá um veitta styrki við sjöttu úthlutun Raun- vísindadeildar. 1. DVALARSTYRKIR til vísindalegs sérnams og rannsókna. Eitt hundrað þúsund krónur hlutu tveir umsækjendur: 1. Baldur Elíasson, verkfræð- ingur, til sérnáms og rannsókna á útbreiðslu rafsegulaldna, eink- um hátíðnisaldna, og hagnýtri ’notkun þeirra (í Sviss). 2. Haukur Kristinsson, efna- verkfræðingur, til sérnáms og rannsókna í eðlisfræðilegri efna- fræði (í Þýzkalandi). Sextíu þúsund krónur hlutu fimm umsækjendur: > 3. Einar Vigfússon, fil. lic., til framhalds rannsókna sinna á frjóvgun æðri plantna og dýra (í Svíþjóð). 4. Guðm. Guðmundsson, verk- fræðingur, til náms í stókatísk- um prócessum (í Englandi). 5. Gunnar Ólafsson, búfræðing- ur, til rannsókna á meltanleika fóðurs (í Englandi). 6. Ragnar Stefánsson, fil. kand. til náms í jarðskjálftafræði (í Svíþjóð). hvert stefnt væri og varhugavert gæti verið fyrir skólann að teygja sig yfir á aðrar greinar svo sem tæknifræðinám, þótt þeir vélstjórar væru alls ekki á móti tæknifræðinámi sem slíku. Gáfu 10 ára nemendur síðan skólanum peningagjöf sem varið skyldi til aukinnar kynningar á starfsemi skólans í samráði við skrúfuráð. Óskaði hann skólan- um síðan alls góðs í framtíðinni. Þá tók til máls einn af nem- endum úr undirbúningsdeildinni Magnús Ólafsson Stephensen. Þakkaði hann skólastjóra inni- lega fyrir að hafa komið þessari undirbúningsdeild á fót og fór einnig hlýjum orðum um ágæti kennaranna. Gat hann þess að þessi mikla aðsókn sem verið hefði fyrir hana. Gladdist hann yfir þeim góða árangri sem náðst hafði. Skólastjóri þakkaði þessi hlýju orð og sagði síðan skól- anum slitið. . 7. Valdimar K. Jónasson, verk- fræðingur, til þess að ljúka námi sínu í eðlisfræði og hagnýtri stærðfræði (í Bandaríkjunum). Fjörutíu og fimm þús. kr. hlutu sjö umsækjendur: 8. Hrafn Tulinius, læknir, til rannsókna í meinafræði (í Banda ríkjunum). 9. Jónas Hallgrímsson, læknir, til rannsókna á kalkmyndun í hjartalokum (í Bandaríkjunum). 10. Júlíus Sólnes, verkfræð- ingur, vegna dvalar í Japan við nám í byggingatækni á jarð- skj álf tas væðum. 11. Ólafur Hallgrímsson, lækn ir, til rannsókna á Meniéres sjúk dómi (í Þýzkalandi). ' 11. Sigrún Guðjónsdóttir, fil. kand. til náms og rannsókna í lífeðlisfræði plantna (í Svíþjóð). 13. Sigurður Þ. Guðmundsson, læknir, til rannsókna á kalkefna skiptum líkamans (í Bandaríkj- unum). 14. Sæmundur Kjartansson, læknir, til rannsókna á eggja- hvítuefnum í blóði í sambandi við húðsjúkdóma (í Bandaríkj- unum). Þrjátíu þúsund krónur hlutu fjórir umsækjendur: 15. Guðmundur Georgsson, læknir, til náms og rannsókna í meinafræði (í Þýzkalandi). 16. Guðmundur Pétursson, læknir, til meinfrumurannsókna (í Bandaríkjunum). 17. Þorgeir Þorgeirsson, lækn- ir, til náms og rannsókna í meina fræði (í ísrael). 18. Þorkell Jóhannesson, lækn ir, til framhaldsrannsókna í farmakologi (í Danmörku). 18. Þorkell Jóhannesson, lækn ir, til framhaldsrannsókna í farmakologi (í Danmörku). II. STYRKIR TIL STOFNANA OG FÉLAGA Til tækjakaupa og rannsóknarefna. 19. Atvinnudeild Háskólans, Búnaðardeild 64 þús. kr. Hálft andvirði tækis til frærannsókna (Laboratory Cleaning Plant). 20. Sama stofnun 50 þús. kr. til framhalds grundvallarathug- ana á nytjagróðri og ræktunar- skilyrðum á hálendi íslands. 21. Atvinnudeild Háskólans, Iðnaðardeild (í samvinnu við Náttúrugripasafn) 50 þús. kr. til jarðfræðirannsókna í Dyngju- fjöllum vegna síðasta Öskugoss. 22. Bændaskólinn á Hvanneyri 50 þús. kr. til fóðurrannsókna. 23. Eðlisfræðistofnun Háskól- ans 100 þús. kr. til undirbún- ings nýrrar mælingaaðferðar til aldursákvarðana á íslenzku bergi. 24. Sama stofnun 250 þús. kr. til norðurljósarannsókna undir stjórn dr. Þorsteins Sæmunds- sonar. 25. íslenzka stærðfræðafélagið 40 þús. kr. vegna kostnaðar við að senda sérfræðing utan til að kynna sér viðhald og smíði raf- reikna. 26. Jöklarannsóknafélag fs- Framh. af bls. 16.

x

Morgunblaðið

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.