Morgunblaðið - 21.11.1963, Blaðsíða 6

Morgunblaðið - 21.11.1963, Blaðsíða 6
6 MOkCUNBLAÐIÐ Fimmtudagur 21. nðv. 1963 Forsetinn í boði borgarstjorans í London: Fleira skylt með þjoöum vorum en vér gerum oss daglega grein fyrir Forsetinn í boði borg........66 BORGARSTJÓRINN í London, James Harman, hélt íslenzku for- setahjónunum veizlu á þriðju- dagskvöldið í Guildhall. Voru þar samankomnir 400—500 gest- ír, og var veizlan hin virðuleg- asta. Forsetafrú Dóra Þórhallsdóttir var skautbúin og bar stórkross Fálkaorðunnar. Borgarstjórinn tók á móti forsetahjónunum og leiddi forsetafrúna til borðs, en forsetinn borgarstjórafrúna. Voru síðan leiknir þjóðsöngvar beggja landanna. Meðal gesta í hófinu voru ýms- ir ráðherrar, fylgdarlið forsetans og nokkrir aðrir íslendingar, sendiherrar, þingmenn, fulltrúar hers, flota og flughers, borgar- stjórnarfulltrúar, listamenn, menntamenn og fjármálamenn. Fimmréttað var og snætt við kertaljós og tónlist, en á undan máltíð beðin borðbæn. Matseð- ill var fagurlega skreyttur mynd- um frá íslandi. Á undan borðhaldi heilsuðu borgarstjóri og forsetahjónin öll- um gestum með handabandi. Síð- an færði borgarstjóri forseta gjaf ir. Var það bókagjöf og áritaður silfurbakki. Forseti þakkaði og sæmdi borgarstjóra íslenzku Fálkaorðunni. Var veizlan öll hin konunglegasta og stóð til kl. 22,15. Forsetinn flutti ræðu í veizl- unni, og sagði m.a.: „ÍSLENDINOAR hafa að vísu heimsótt þessa miklu borg um aldir. Og sá var tíminn, fyrir níu öldum, að Engil-Saxar og íslend- ingar skildu hvors annars tungu að mestu. Hálfur titill sjálfs borg arstjórans, Lord, er bæði engil- saxneska og íslenzka, þó síðari hlutinn, Mayor, sé frá Normandy. Og mér er sagt, að austurendi þessa gildaskála heiti enn „Hust- ings," sem er enn þann dag í dag góð og gild íslenzka, „hús- þing," eða sú samkoma, sem hald in er undir þaki, en ekki berum himni. Og sú enska finnst mér, sem fslendingi að sjálfsógðu bezt og stílfegurst, sem notar mest af hinum fornu, stuttu og lag- góðu engilsaxnesku orðum. Það er fleira skylt með þjóð- um vorum en vér gerum oss dag- lega grein fyrir. Vér höfum staf- rófið, og sjálft nafnið á því, frá engilsöxum, og mörg kirkjuleg orð, sem falla vel við vorn eigin málblæ, enda á íslenzk kristni mikið af fyrsta þroska sínum að þakka heimsóknum enskra trú- boðsbiskupa. En þó er það mest um vert, hve líkt er á komið um stjórn- skipun og stjórnarfar í löndum vorum. Hið íslenzka Alþingi og hið brezka Parlament eru bæði af sömu rót runnin. Brezkur full- trúi lét svo um mælt á þúsuad ára Alþingishátíð fslands, að þó hið brezka Parlament væri móð- ir annarra Parlamenta, þá væri Alþingi íslendinga samt amma þeirra. Þróunin hér á Bretlandi hefir leitt til þess stjórnskipulags, sem nú heitir þingræði, og eftir þeirri fyrirmynd höfum vér á síðustu hundrað árum lagað vora þing- stjórn. Frá Bretlandi hefir svo það skipulag borizt um heim all- an til lýðfrjálsra þjóða, og. unnið þeim ómetanlegt gagn. Það köll- um vér nú hinn frjálsa heim. Land vort liggur í miðju hafi, en Norður-Atlantshafið er nú nokkurs konar Miðjarðarhaf hinna elztu og öruggustu lýð- ræðisþjóða. Þetta er góð lega, og oss vel ijóst, að fámenn þjóð er ekki örugg, nema hún búi við gott nágrenni. Atvinnuvegir vor- ir eru fábreyttir, og vér greið- um með fiski og sjávarafurðum mestan hluta þess innflutnings, sem nauðsynlegur er nútíma menningarþjóð. Alþjóðaálit um fiskveiðaland- helgi hefir breytzt á síðari árum, og íslendingum lífsnauðsyn áð stækka landhelgi sína. Þessi hags munaárekstur leiddi til alvar- legra átaka, sem hvorki Bfetar né íslendingar óskuðu eftir. En í þorskastríðinu, sem sumir hafa kallað svo, voru sáttfúsir stjórn- málamenn við völd, og skipherr- ar á hafinu, sem skiptust meir á heilræðum úr ritningunni en skotum. Vísast hefði brezkum og íslenzkum víkingum fyrri alda þótt það lélegt stríð! Viðureign þessari lauk, án slysa með sátt og samkomulagi. Vér hittumst nú sem gamlir vinir og góðir ná- grannar, meir til að muna allt betur, sem vel hefir verið um sambúð vora. Ef allt ætti að muna og engu að gleyma, sem þjóðum og ættum hefir borið á milli, þá væri allri vináttu og velvild útrýmt af jörðinni, og fjandskapurinn einvaldur. Herra borgarstjóri! Ég flyt yð- ur beztu þakkir fyrir virðulegt boð á þessum fornhelga stað, og hinni brezku þjóð vinarkveðju frá íslendingum." Ræða forsetans.............. Var gerður góður rómur að ræðu forsetans og mikið klappað. Þá kvaddi borgarstjóri sér hljóðs. Hann bauð gesti velkomna til þessarar veizlu, sem hann sagði að væri sú fyrsta, er hann héldi erlendum þjóðhöfðingja. Ræddi hann nokkuð um sögu íslands og tengsl landsins við Bretland. fs- lendingar kaupa vörur í Bret- landi fyrir að meðaltali 30 sterl- ingspund á mann, eða meira en nokkur þjóð utan samveldisins. ísland er nokkurskonar Aþena norðursins, sagði borgarstjórinn, og eru Bretar hreyknir af að kalla íslendinga frændur. Enskukunn- átta íslendinga er mikil, og ís- lenzkar bókmenntir hafa mikil áhrif haft á mörg ensk skáld. Þá nefndi borgarstjórinn sjálfstjórn á lýðræðisgrundvelli, og löggjaf- arþing, sem hvorttveggja væru rótgróin brezk fyrirbæri. Þó væri hvorttveggja eldra á íslandi. Hann nefndi landafundi Leifs heppna, og kvað hafið gera þjóð- ir okkar að nágrönnum. Land- helgisdeilan væri góðu heilli Jumes Harman borgarstjóri í London i embættisskrúða sínum leyst fyrir tveimur árum, og öll sárindi í því sambandi úr sög- unni. ísland nútímans er á eins hraðri framfarabraut og nokkuð annað Evrópuland, sagði borgar- stjórinn, en íslendingseðlið ó- breytt. Las hann upp snjalla lýs- ingu á því eðli eftir sir Richard Burton. — Vinátta þjóða okkar er byggð á gagnkvæmri virðingu og samvinnu í alþjóðamálum. Við erum ákveðnir baráttumenn fyr- ir frelsi, lýðræði og einstaklings- frelsi, og heimskunnir fyrir að vilja verja þær hugsjónir. Vin- áttusamband þjóða okkar hefur aldrei verið traustara en nú og nærvera forseta íslands í kvöld er tákn ensk-íslenzkrar vináttu og hið ánægjulegasta merki í sögu þeirrar vináttu milli þjóða okk- ar, sagði Harman borgarstjóri a8 lokum. í veizlunni var forsetafrú Dóra Þórhallsdóttir skautbúin með sjal úr hvítri blúndu. Kaupmannahöfn, 12. nóv. ÞJÓÐBANKINN danski lækk ar forvexti frá og með morg- undeginum um y2% niður i 5]/4%. Fyrir þremur mánuð- um voru vextirnir Iækkaðir úr 6%% í 6%. • Vilja Jamaicu- svertingjar flytjast hingað? Velvakanda hefur borizt grein, sem birtist í dagblaðinu „Daily Gleaner", en það er gef ið út í borginni Kingston á eynni Jamaicu í Vestur-Indí- um. Höfundur hennar heitir F. W. Brideswater. Hefur hún vakið talsverða athygli á Norð urlöndum, m. a. birzt í hinu góðkunna norska tímariti „Far mand". í greininni er uppá- stunga um að svertingjar, sem eiga við mikil landþrengsli að búa, flytjist til Norðurlanda, og þá einkum íslands. Greinin ber heitið: • Tala Norðurlanda- búar af heilum hug? „Herra rítstjóri. Ég hef fylgzt með þeim fjöldafundum og samþykktum, sem nýlega hafa átt sér stað á Norðurlöndum til stuðnings blökkumönnum í Suður- Afríku og Bandaríkjunum. Dönsk veitingahús köstuðu matvörum frá Suður-Afríku, og danskir hafnarverkamenn neituðu að lesta skip með vör- ur frá Suður-Afríku. í Svíþjóð voru haldnir fjöldafundir gegn kynþáttastefnunni . í Suður- Afríku og Bandaríkjunum, og í kjölfar þeirra fylgdu mótmæla göngur til sendiráða þessara landa. Þessi lönd eru 100% „hvít" lönd. Þar er atvinna næg og lífskjörin jafngóð eða betri en í Englandi eða Bandaríkjunum. Og nú kem ég að kjarna málsins. Þegar skip þessara þjóða koma hingað, eiga þá svartir sjómenn á Jamaica þess nokkurn kost að fá vinnu á þeim? Nei. Jamica skortir þar að auki möguleika til út- flutnings mikils fjölda manna (auðvitað eru þeir flestir svartir) svo að þeir geti bætt lífskjör sín. En alls staðar hafa þeir komið að lokuðum dyr- um. Nú þegar Jamicabúar eru húsbændur á sínu eigin heim i il— og þeir eru þekktir fyrir skort sinn á kynþáttafordóm- um, hvaða litarhátt, sem þeir svo hafa — ættum við þá ekki að sannreyna, hve ósvikin um hyggja Norðurlandabúa er fyr- ir lituðum kynþáttum. Eg skora á ríkisstjórnina að snúa sér til Danmerkur, Svíþjóðar og Noregs í því skyni að fá þessi lönd til að taka við janfmörg- um útflytjendum frá landi okk ar og England hefur gert. Til- lagan er sett fram í fullri al- vöru. Norðurlöndin hafa tekið fyrsta skrefið, fylgjum því fast eftir. Einhver framkvæmdasöm ferðaskrifstofa ætti án tafar að leigja skip til þess að sigla til Norðurlanda. í Svíþjóð einni eru óbyggð landssvæði svo fer- \\\\\Vvi-,/ Q^> mílum skiptir. f Noregi gætu fiskimenn okkar sezt að i hundraðatali og veitt þann sama þorsk, sem síðan er flutt ur inn hingað. Og enn get ég haldið áfram. ísland er einnig raunverulega óbyggt land. Þar er óhemja al heitum uppsprettum og þar eru ótæmandi möguleikar. ViS höfum keypt saltfisk frá ís- landi, og íslendingar hafa látiS í ljós samúð sína með öJlu lit- uðu fólki. Ég hef sjálfur verið hvattur til þess af Dönum ojjj íslendingum að senda til þeirra hvern sem er frá Jamaica, hvm nær sem er. Þeir myndu meí gleði taka á móti Jamaicabú- um sem gestum inn á heimill sín. Ef ég væri útflytjenda-rá8- herra (eða hvað embættið nú heitir) myndi ég tafarlaust taka málið upp við þessar fjórar umræddar þjóðir og biðja þær að taka á móti 100.000 atvinnuj leysingjum, og minna á þær óskir, sem þær hafa látið í ljóa í blöðum sínum um að hjálpa okkur. Er.gar aðrar þjóðir hafa lát- ið slíkar óskir í ljós. Jafnvel Afríka óskar ekki eftir neinum héðan, nema þeir séu læknar, verkfræðingar eða þ.u.l. Og hvaða verkfræðing eða háskóla mann myndi láta sig dreyma um að yfirgefa blessaða eyj- una okkar? Það er afar mik- ilvægt í efnahagslegu tilliti aS tæma göturnar hér af atvinnu- leysingjum og hjálpa þeim a8 nota þetta ækifæri, sem býðst frá Svíþjóð, Danmörku og Noregi og íslandi. Sem sjálf- stæð þjóð geta Jamaicabúar farið til þessara þjóða, fengið skipin til að beina för sinni þangað og gefið okkur, sem lifum í örbirgð nýja von. F. W- Brideswater, Kingston, Jamaica.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.