Morgunblaðið - 17.09.1966, Blaðsíða 28
28
MORCUNBLAÐIÐ
Laugardagur 17. sept. 1966
FÁLKAFLUG
EFTIR DAPHNE DU MAURIER
Við komum nú að enda torgs-
ins, sem var síðasti flati vegar-
spottinn, og fólkið, sem var að
horfa á hestana á harðaspretti,
rak upp nýtt fagnaðaróp. Nú
voru ópin frá torginu endurtek-
in af mannfjöldanum, sem fyllti
alla glugga, og hér uppi á norð-
urhæðinni, sá ég rétt sem
snöggvatst yfir alla borgina, sem
breiddi sig út fyrir neðan okk-
ur — þök, kirkjur, turna og
lengst burtu, uppi á hinni hteð-
inni, dómkirkjuna og hertoga-
höllina. Svo opnaðist Carlo her-
toga gata fram undan okkur, rétt
eins og gígurinn niður í helvíti,
og eftir því sem vegurinn þrengd
ist og beygði við og fremstu hest
arnir beygðu fyrir taumnum, án
þess að draga neitt úr ofsa-
hraðanum, sem á þeim var og
fæturnir á þeim þrumuðu á
steinunum, þá eins og lokuðust
húsin að okkur og hölluðust frá
brekkunni, rétt eins og spila-
hús, með gapandi opna glugga
og úr hverjum glugga komu
hausar og öskur.
Hér var enginn varðhringur
og engin einkennisbúin lögregla,
við höfðum veginn algjörlega út
af fyrir okkur, og þegar hann
mjókkaði áður en hann kom inn
á Lífstorgið í bænum miðjum,
þá fylltu hestarnir algjörlega út
í breidd götunnar, báðum megin.
Ein stöðvun eða snöggleg fælni
hjá einum fremstu hestanna tólf
hefði getað kollvarpað þeim,
sem á eftir komu og þeir mundu
detta hver ofan á annan í einni
bendu, en vagninn og við sjálf-
ir hefðum malazt undir þvög-
unni.
Enn mjókkaði gatan og varð
hlykkjóttari, svo að fremstu
hestarnir hlutu næstum að
strjúkast við húsaveggina, en
eftir því sem við nálguðumst
af hræðslu og heldur ekki af
uppörvunarópum Aldos til hest-
anna, og heldur ekki af þessum
vaggandi kassa, sem ég stóð í, en
aðeins af skelfdum andlitunum
í gluggunum, öskrunum, sem
færðust í aukana, eftir því, sem
við jukum hraðann, og hrossa-
lyktinni, sem ég hafði í nös-
unum og stönginni, sem ég hélt
mér í og næstum brenndi mig.
Cyprianusarkirkjan var á floti í
sjónhring mínum til vinstri,
með allan stúdentahópinn á
tröppunum, æpandi og öskrandi
og ennfremur voru stúdenta-
hópar í aðliggjandi götum, og
áfram þrumuðum við inn á Lífs-
torgið, og hver gluggi var full-
ur af andlitum, sem æptu og öskr
uðu. Hestarnir, sem nú voru aft-
ur komnir á flatt land, stefndu
inn í Rossinigötu og síðan aftur
upp í mót, áleiðis að hertoga-
höllinni, hvattir áfram af kast-
inu, sem á þeim var, og æstir
upp af hinum óskaplegu fagnað-
arópum.
Þegar ég leit við, sá ég stúd-
entana ryðjast inn á torgið úr
aðliggjandi götum og fólk hverfa
frá gluggunum og þyrlast út á
torgið og þekja það á skömmum
tíma eins og þung flóðalda. En
í staðinn fyrir reiðiöskur og
grjótkast, eins og ég hafði búizt
við, ásamt vopnabraki og öðrum
merkjum heiftar, þegar andstæð-
ir flokkar mættust, þá tóku þeir
nú á sprett upp brekkuna á eftir
okkur og æptu í hrifningu á
hlaupunum: — Donati, Donati,
lifi Donati!
En nú, er við vorum á leiðinni
upp suðurhæðina, upp eftir
Rossinigötu og málaði stríðsvagn
inn okkar vaggaði og slagaði á
eftir hestunum á harðaspretti,
komu stúdentar þjótandi út úr
húsum beggja megin vegarins og
slógust í för með félögum sín-
um. Öskrin þögnuðu, og hræðsla
mín um leið og allur ofsi, sem
þarna var vart, var ofsi spenn-
ings og hrifningar. Öll borgin
æpti og það eina, sem menn
æptu var „Donati .... Donati".
Aldo öskraði í eyra mér: — Eru
þeir farnir að berjast? og ég
öskraði á móti: — >eir ætla
ekkert að berjast, þeir eru að
elta okkur. Heyrirðu ekki, að
þeir eru að kalla nafnið þitt?
Hann var með allan hugann
við hestana, og brosti bara, og
nú þegar vegurinn mjókkaði og
brattinn jókst, reyndu hestarn-
ir að ljúka við brekkuna áður
en kastið væri af þeim og áður
en snarbratta gatan, sem beygði
til hægri, gerði að engu tilraunir
þeirra til að stjórna hreyfing-
um sínum.
-□
80
— Irrriddd! æpti Aldo og
hvatti fremstu hestana til enn
meiri átaka, og alla leið inn á
Meiratorg, fyrir framan hertoga-
höllina, þar sem þeir tóku síð-
ustu brekkuna með miklum
glæsibrag. Þegar þeir stönzuðu,
hlupu stúdentarnir til og gripu
í beizlin á þeim. Sex hesta röðin
næst okkur lauk nú líka við
síðasta hallann og staðnæmdist,
skjálfandi og lafmóð, þar sem
torgið breikkaði frammi fyrir
hallardyrunum.
Enn glumdu við ópin frá
mannfjöldanum, og er ég starði
kring um mig, í hálfgerðum
svima og hélt dauðahaldi í stöng
ina framan á stríðsvagninum og
sá þá að gluggarnir í hertoga-
höllinni voru þéttskipaðir andlit
um, ekki síður en húsin í ná-
grenninu. Fólk stóð á dómkirkju
tröppunum, hengdi sig utan í
gosbrunninn og nú kom stúd-
entahópurinn, sem hafði elt okk-
ur, eins og straumur inn á torg-
ið. Eftir andartak yrðum við um
kringdir, en vopnuðu stúdent-
arnir, sem höfðu beðið við höll-
ina, slógu hring um okkur, og
stúdentar og héldu í beizlin. Nú
var allur hópurinn okkar var-
inn af einfaldri röð stúdenta,
sem voru vopnaðir sverðum og
allir voru klæddir eins og Aldo
1 stutttreyju og hásokkum, og
þarna þekkti ég vini hans, Ces-
are, Giorgio, Federico, Domenico
og Sergio og aðra úr lífverði
hans. Þessi mynd, sem þeir gerðu
ásamt skrautlita stríðsvagninum
og lafmóðu hestunum eftir þessa
sigursælu för, hélt aftur af stúd-
entunum, sem þyrptust að, æp-
andi og öskrandi inn á torgið.
Enn einu sinni heyrðist hrópið:
„Donati .... lifi Donati"! berg-
málandi frá hallargluggunum,
frá húsunum fyrir handan og
frá dómkirkjutröppunum. Ég leit
á Aldo. Hann hélt enn í taum-
ana, og var að horfa á hestana
átján, eins og hann tæki aiis
ekki eftir fagnaðarópunum. Svo
sneri hann sér að mér.
— Qkkur tókst það, sagði
hánn. — Okkur tókst það ....
og svo fór hann að hlæja, keyrði
höfuðið á bak aftur og hló, og
hlátrinum var svarað með nýj-
um fagnaðarópum frá borgarbú-
um og stúdentum. Svo losaði
hann keðjurnar, sem bundu mig
við stríðsvagninn, og sjálfan sig
á eftir, og æpti til stúdentanna,
sem stóðu utan varðhringsins:
— Hér er Fálkinn! Hér er her-
toginn ykkar!
Ég sá ekkert nema sveiflandi
arma og höfuð, og ópin þögnuðu
ekki heldur færðust þau enn 1
aukna. Stúdentarnir, sem gættu
stríðsvagnsins æptu líka, og ég
stóð þarna ringlaður, ósjálf-
bjarga, eins og einhver skrípa-
mynd með gullnu hárkolluna og
í saffrangulu skikkjunni og tók
við fagnaðarópunum, sem voru
alls ekki mér ætluð .
Eitthvað hitti mig á kinnina
og datt niður á gólfið í vagnin-
um. Það var ekki steinn, eins og
ég bjóst við, heldur blóm og
sú, sem kastaði því var Cate-
rina.
— Armino! æpti hún og stóru
augun voru eitt bros og þá tók
ég eftir því að skikkjan mín
hafði aflagazt svo að sá í grænu
skyrtuna og svörtu gallabuxurn-
ar, og svo gall við hláturbylgja
en bara vingjarnlegur hlátur,
frá mannfjöldanum.
Ég sagði við Aldo: — Það er
ekki ég, sem þeir eru að hylla,
heldur þú. En hann svaraði engu
og þegar ég leit við, sá ég, að
hann hafði hlaupið niður úr
vagninum og var nú að stinga
stóðu tveir sér boginn gegn um varðhring-
— Vaknaðu Jón. Þú ert heima núna en ekki á skrifstofunni
inn, og svo hljóp hann áleiðis
að hliðardyrunum á hertoga-
höllinni. Ég æpti: — Giorgio!
Stöðvaðu hann, stöðvaðu hann!
En Giorgio hló bara og hristi
höfuðið.
— Þetta er þáttur í leiknum,
sagði hann. — Það er allt fyrir-
fram ákveðið. Hann ætlar að
sýna sig fólkinu á Markaðstorg-
inu frá höllinni.
Ég reif mig úr skikkjunni og
hárkollunni og fleygði hvoru-
tveggja frá mér, og stökk svo
úr vagninum og á eftir Aldo.
Hláturinn og fagnaðarópin eltu
mig og ýg heyrði þau á hlaup-
unum. Ég reif mig úr hendinni
á Domenico, sem ætlaði að
halda aftur af mér, og hljóp til
hliðardyranna, eftir ganginum
og inn í húsagarðinn á eftir
Aldo. Ég heyrði hann hlaupá upp
á svalirnar fyrir ofan og hélt
enn á eftir honum. Hann þaut
inn um stóru dyrnar að hásætis-
salnum, og var hlæjandi á
hlaupunum. Ég var rétt búinn
að ná í hann, en þá skellti hann
aftur hurðinni og þegar ég kom
inn, var hann þegar komihn
gegn um hásætissalinn og inn í
kerúbasalinn, fyrir handan.
— Aldo! æpti ég. — Aldo!
Þarna var enginn. Kerúbasal-
urinn var mannlaus. Sama var
að segja um svefnsal hertogans,
búningsherbergið og litla bæna
klefann undir hægra turninum.
Ég heyrði raddir og gekk út á
svalirnar milli turnanna, og þar
var frú Butali, ásamt rektorn-
um og bæði störðu þau á torg-
ið, sem var langt fyrir neðan.
Þau sneru sér við, steinhissa,
þegar ég ruddist inn á þau, og
störðu á mig, eins og þau botn-
uðu ekki neitt í neinu, en á
frúnni var hræðslusvipur.
— Hvað hefur gerzt? spurði
hún. — Við heyrðum fagnaðar-
ópin í borginni. Er þetta allt-
saman búið?
— Hvernig ætti það að vera
búið? sagði rektorinn. Donati
sagði okkur sjálfur, að lokaþátt-
urinn kæmi á eftir akstrinum.
Og við höfum enn ekkert séð.
Hann virtist ringlaður og von-
svikinn, og hafa verið prettaður
um þetta stórkostlega, sem hann
hafði ekki orðið sjónarvottur að.
Ég fór af svölunum, gegn um
lestrarstofuna og inn í áheyrn-
arsalinn. Hann var mannlaus,
eins og hinir salirnir. En þá,
þegar ég kallaði á Aldo enn einu
sinni, kom Carla Raspa inn af
svölunum fyrir handan. Hún
rétti hendurnar til mín og bæði
grét og hló.
— Ég sá þig úr glugganum,
sagði hún. —- Það var stórkost-
legt. Ég horfði á ykkur báða
stýra hestunum á MeiratorgL
Hvað er orðið af honum.
í dag voru þarna engir líf-
verðir og engir vegvísar. Mynd-
in af aðalsfrúnni stóð þarna á
sínum stað. Ég hljóp til og
rykkti því frá og leynidyrnar
komu í ljós. Ég opnaði þær og