Morgunblaðið - 15.09.1972, Síða 16

16
MORGONÐLAÐIÐ, FÖSTUDAGUR 15. SEPTEMBGR 1972
vegna að taka undir skoðun
Padilla Nervos, annars væri
hann vísvitandi að vinna gegn
íslenzkum hagsmunum, og
allir vita, hvaða orð íslenzk
tunga hefur yfir slíka menn.
Fram að þessu hefur eng-
inn íslendingur andmælt
þessari skoðun Padilla Nerv-
os, að málgagni kommúnista
undanskildu, en það hefur
hvort sem er ekki verið þekkt
að því að gæta íslenzks mál-
staðar og skiptir því minnstu,
hvað sá snepill hefur að segja.
EINN STÆRSTI STJÓRN-
MÁLASIGUR
Oítgefandi hif Árvakut', Rfeykijavfk
Framkvaennda stjóri HaraWur Sveinsson.
Riftatíórar Matthías Johannessen,
Eyjólífur Konráð Jónsson.
Aðstoðarritetjó'i Styrmir Gunnarsson.
Rrtstjór.narfull'trúi Þortíjöm Guðnaundsson
Fréttastjóri Bjöm Jóhannsson.
Auglýsingastjöri Árni Garðar Kristinsson.
Rítstjórn og afgreiðsla Aðalstræti 6, sfmi 1Ó-100.
Augiíýsingar Aðafstraeti 6, sími 22-4-80.
Áskriftargja'd 225,00 kr á 'mánuði innan'ands
í teusasofu 15,00 Ikr eintakið
T þessum orðsendingaskipt-
um er því fólgin viður-
kenning á rétti íslands til að
færa fiskveiðilandhelgi sína
út.“
Þessi orð er að finna í for-
sendum dómsorðs Padilla
Nervos, eina dómarans hjá
Alþjóðadómstólnum, sem
fram að þessu hefur fjallað
efnislega um samkomulag Is-
lands við Breta og Þjóðverja
frá 1961. Ennfremur segir
þessi dómari í áliti sínu:
„Samkvæmt orðsendingun-
um frá 11. marz 1961 gerði
samkomulag aðilanna þegar
ráð fyrir þeim möguleika, að
lýðveldið Island mundi færa
út fiskveiðilandhelgi sína um-
fram 12 mílna mörkin.
Ef það er andstætt alþjóða-
lögum að gera ráð fyrir slíkri
útfærslu, hefðu ríkisstjórnir
Bret.lands og V-Þýzkalands
ekki samþykkt að taka slíka
yfirlýsingu með í hinum
formlegu orðsendingaskipt-
um.
Þannig er dómarinn ekki í
nokkrum minnsta vafa um
það, að samkomulagið frá ’61
beri að skoða svo, að Bretar
og V-Þjóðverjar hafi þá þegar
viðurkennt rétt okkar yfir
landgrunninu öllu. Sam-
kvæmt þessum skilningi var
það sízt ofsagt, sem Bjarni
Benediktsson sagði við samn-
ingsgerðina, að hún væri einn
mesti stjórnmálasigur, sem
íslendingar hefðu pnnið.
Nú hlýtur það að vera
frumskylda hvers einasta Is-
lendings að halda til haga
þeim rétti, sem við höfum
áunnið okkur í landhelgis-
málinu, og sérstaklega er
ráðamönnum á hverjum tíma
skylt að gæta hagsmuna þjóð-
arinnar. Hver einasti íslenzk-
ur ráðamaður verður þess
Hins vegar bíða menn eftir
því að fá skýlausar yfirlýs-
ingar ráðherranna, ekki sízt
forsætisráðherra og utanrík-
isráðherra, um það, að þeir
taki undir, að þessi skilning-
ur sé réttur, og ekki bara að
þeir geri það hér innanlands,
heldur að þeir haldi honum
til streitu, hvar sem þeir geta
því við komið.
Nú hefur verið boðað, að
Einar Ágústsson, utanríkis-
ráðherra, muni ávarpa Alls-
herjarþing Sameinuðu þjóð-
anna. Þar ber honum skylda
til að vekja rækilega athygli
á skoðun þessa alþjóðlega
dómara og undirstrika, að ís-
lendingar allir séu sömu skoð-
unar og' hann í þessu máli. Ef
hann gerir það ekki, bregzt
hann þjóðarhagsmunum, og
því trúir Morgunblaðið ekki
að óreyndu. Við höfum nú
fengið í hendurnar það vopn,
sem bítur. Við erum sam-
kvæmt orðum dómarans í
fullum rétti til að helga okk-
ur landgrunnið allt, ekki ein-
ungis 50 mílur, og Bretar í al-
gjörum órétti, er þeir ráðast
inn í fiskveiðilögsögu okkar.
Friðspillar
Af forystugreinum stjórnar-
blaðanna í gær má ráða,
að forsvarsmenn stjórnar-
flokkanna sæta nú vaxandi
gagnrýni í eigin röðum fyrir
síendurteknar tilraunir þeirra
til þess að rjúfa þá þjóðar-
einingu í landhelgismálinu,
sem tekizt hafði að tryggja.
Er raunar tími til kominn
fyrir þá að sjá að sér og taka
upp nýja og betri starfshætti.
Þrír aðilar hafa öðrum
fremur gerzt friðspillar hér
innanlands í landhelgismál-
inu. Þar ber fyrst að nefna
sjálfan forsætisráðherrann,
Ólaf Jóhannesson, sem notaði
útvarpsávarp á örlagastund í
lífi þjóðarinnar til þess að
vega að pólitískum andstæð-
ingum. Sjávarútvegsráðherr-
ann, Lúðvík Jósepsson, hefur
ekki látið sitt eftir liggja og
notað hvert tækifæri, sem
gefizt hefur til þess að rjúfa
eininguna í landhelgismálinu
og er gleggsta dæmið um
það viðtal, sem birtist við ráð-
herrann fyrir skömmu í Þjóð-
viljanum í tilefni af grein eft-
ir Jóhann Hafstein hér í
Morgunblaðinu, en í viðtali
þessu fór Lúðvík Jósepsson
með ósannindi og rangfærsl-
ur í slíkum mæli að með ólík-
indum er.
Þriðji aðilinn, sem gengið
hefur fram fyrir skjöldu að
rjúfa frið milli manna og
flokka um landhelgismálið, er
dagblaðið Þjóðviljinn, sem
vafalaust hefur þar hlýtt fyr-
irmælum sjávarútvegsráð-
herrans. Sá blaðsnepill hefur
verið iðnari við árásir á póli-
tíska andstæðinga undan-
farnar vikur heldur en að
fjalla málefnalega um stöðu
okkar í baráttunni við Breta.
Framferði blaðsins er einn
svartasti bletturinn á með-
ferð landhelgismálsins. Má
ekki á milli sjá, hvor hefur
vinninginn í þeim efnum,
Lúðvík eða blaðið.
Ekki má gleyma garminum
honum Katli, Stefáni nokkr-
um Jónssyni, dagskrárfull-
trúa hjá Ríkisútvarpinu, sem
á grófan og ósvífinn hátt
misnotar stöðu sína hjá út-
varpinu til þess að hafa í
frammi pólitískan áróður og
svikabrigzl í garð andstæð-
inga á stjórnmálasviðinu.
Væntanlega hafa fyrrnefndir
þrír aðilar nú séð að sér og
gera má ráð fyrir, að útvarps-
ráð láti það ekki lengur líð-
ast, að þessi starfsmaður Rík-
isútvarpsins misbeiti svo
herfilega þeim áhrifum, sem
hann hefur í stofnuninni.
Enda er tími til kominn, að
íslendingar snúi sér að því að
takast á við sameiginlegan
andstæðing út á við í stað
þess að eyða tíma og starfs-
orku í endalaust karp inn á
við.
Coca-Cola
ryðst inn
á pólskan
markað
VARSJÁ — Þrír menn sitja á
Frykas Bar í Varsjá, með út-
þembda marga og föl andlit.
Tómar Coca-Cola flöskur
standa fyrir framan þá á
borðinu.
„Finnurðu á þér?“ spyr
einn. „Nei,“ svarar anmar.
„Það hlýtur að vera eitthvað
í þessu,“ segir sá þriðji. „Ann-
ars myndu Ameríkanar ekki
drekka þetta.“
„Prófum að setja vodka út
í það“ leggur sá fyrsti tiil.
Hinir taka illa í þá hugmynd.
„Það eyðileggur það ba.ra.“
Loksins hefur þetta helzta
tákn bandarískrar, kapítal-
ískrar heimsvaldastefnu, Coca
Cola, komið til Póllands —
og ekki aðeins Cooa-Cola.
Daginn áður en fyrirtæ-kið
hóf starfsemi sína í Varsjá,
opnaði Pepsi-Cola átöppunar-
verksmiðju í Cracow.
Það er lítill sem enginn
mumur á innihaldi Pepsi-Cola
og Coca-Cola, sagði Trybuna,
aðalmálgagn pólska komimún-
istaflokksins. „En það er smá-
vegis munur á bragði."
Skríbentar hjá minna alvar-
legum blöðum, skemmta sér
vel yfir inn-leiðingu nýju
drykkjan.na. Sumir hafa rifjað
upp afstöðu strangtrúar
kommúnista á kaldastríðsár-
un-um.
„Vinsældir Coca-Cola stafa
af því að n-eyten-duir þess
verða háðir því,“ upplýsti eitt
blaðanma lesendur sín-a árið
1950. „Þúsundir urnboðs-
manna fyrirtækisin-s starfa á
jafnvel hinum afskekktustu
útkjálkum hinna Coca-colon-
iseruðu landa, og eru jafn-
framt njósnarar fyrir Banda-
ríkin.“
En sjónarspilið á Frykas
Bar, sem var fundið upp af
blaðamanni, kemur við við-
kvæmar hliðar þeirra-r ákvörð
unar að hleypa vestræoum
dry'kkju-m inn í Pólland —
sem er síðasta hindrunin í
Austur-Evrópu.
Ein hliðip var sá möguleiki
að kók kæmi í stað áfengis.
Neyzla vodka hefur verið jafn
mikill fjáx'hagslegur, og fé-
lagslegur harmleikur, eins og
hún hefur verið sterk þjóðar-
hefð.
Tugir þúsunda vinn-ustu-nda
tapast dagle-ga, vegna of-
neyzlu áfengiis. Ofdrykkja,
sem aðai-lega er þekkt m-eð-al
kai'imanna, hefst venjulega á
tán in-gsár unum.
Coca-Cola kostar hér fimm
ziotys, eða um 19 ísl. kr. se-m
er heimingi meira en bjór-
fi-aska. Aðalva-ndamálið er þó
ekki verðið, heldur það að
fyrirtækið ráðleggur fólki að
bera fram drykikinn kældan,
en vegna ísskápaleysis hefur
þjóðin en-gin töik á að kæla
d rykkinm.
„Coca-Cola mun rjúfa þá
pólsku hefð að bera fram
heita drykki á hei'tum dög-
um,“ segir einn hlaðamaður.
„Það lifði af kalda stríðið,
ekki vegnia þess að það er
djöíullegiur drykkur, he-ldur
vegna þess að það er gott en
það krefst góðrar þjónustu.
Það getur verið í hættu í
Póllandi.“
Auflýsimg um markaðsöfl-
Jin þ-essa amieríska di'ykkjar,
sem áður var fordæmd, sem
fylgja „dollara heimsvalda-
stefnunnar“, nýtur nú aðdá-
unar í Póllandi, þar sem
önnur slílk markaðsstarfsemi
er í hönduim opinberra sér-
fræðinga komimúnistaflokks-
ins.
Með því að gefa ríkisrekn-
um di'eifingaraðiluim o-g
skattayfirvöldum hlutdeild í
hagnaðinum er „Coke loksins
komið til Póllands,“ segir
pólskur blaðamaður, „ekiki
sem ávöxtur syndair, heldur
sem ávöxtur friðsam-legr-ar
samibúðar.“
V
Eftir
James
Feron