Morgunblaðið - 05.01.1973, Page 23

MORGUNBLAÐIÐ, FÖSTUDAGUR 5. JANÚAR 1973
23
Minning:
Herbert Pedersen
yfirmatreiðslumaður
I deg verður til moldar bor-
inm vinur miinn og samstarfsmað
ur um áratuga skeið, Herbert
Pedersen. Vinaskilnaðarsitjund
er alltaf viðkvæm og mig lamg-
ar að minnast hans hér með fá-
einum orðum og þeirrar þakkar-
skuidar, sem ég á honum að
gjalda.
Herbert fæddist í Kaupmanna
höfn 21. apríl árið 1913. For-
eldrar hans voru hjónin Ida og
Marenius Pedersen. Móðir hans
er enn á lífi og 4 bræður af 6.
Fjöiskyldan var þvi stór oig
drengirnir urðu að fara að
vinna fyrir sér strax og þeir
gátu. Herbert vann ýmis störf
til sjós og lands. En árið 1930
kom hann hingað sem létta
drengur á Botníu. Hótel Borg
var þá að hefja starfsemi sína,
og við réðumst þangað báðir, ég
sem þjónm, en hann l'ærlingur í
eldhúsi. Menn veittu þvi at-
hygli, hvað þessi ungi Dani náði
fljótt góðu valdi á íslenzkunni
og varð fljótt mjög vel fær í
sínu starfi.
Leiðir okkar skildu uim sinn,
er hann réðst sem matsveimn á
Hótel Island, en eftir brunann
þar réðst hann til mín að Hótel
Skjaldbreið. Var hann hjá mér
þar og á Hótel Garði um nokk-
urra ára skeið, en var einnig
með eigin verzlun um tirna. Að
Hótel Borg komurn við svo báð
ir aftur jafnsnemma eða 1. janú-
ar 1960. Siðan hefur samvinna
okkar verið mjög náin og þann-
ig frá hans hendi, að ég gat
ekki kosið mér betri mann,
sem hlaut stöðu sinnar vegna að
vera mín önnur hönd.
Verkahringur yfirmatsveins-
ins á Hótel Borg er mjög stór,
því að hann nær langt út fyrir
veggi hótelteins, þar sem ævin-
lega þarf að sjá um fjölda af
veizlum bæði fyrir einkaaðila
og hið opinbera. Það reyndi þvi
oft á hæfmi og dugnað Herberts,
en hann var al'ltaf hinn öruggi
maður, sem aldrei brást. Fyrir
hans ágætu störf hefur hótelið
oft hlotið mikið þakklæti, enda
var hann einn af færustu mönn-
um i sinni grein hérlendis.
Ég fann vel, að ég gat allt-
af treyst Herbert. Hann virtist
lika alltaf geta bætt á sig störf-
um. Ósérhlífni og kapp áttu
hjá hornum samleið með mikilli
samvizkusemi og húsbóndaholl-
ustu. Hvað, sem í hans hendur
var komið, vissi ég, að það var
öruiggt, og fóikið sem vann tmd
ir hans stjórn, leit upp til hans
og þótti vænt um hann. Stíkur
maður er hverjum atvinnurek-
anda ómetanlegur.
Og Herbert Pedersen var
eklki aðeins minn góði starfsmað
ur, heldur einnig ágætur vinur.
Ég fann vel hlýhug hans til
mín og stofnunarinnar. Og hann
unni íslandi og öllu því, sem is-
lenzkt er og gladdist yfir ðdlu
því, sem var íslandi til fram-
fara.
Hinn 23. júní árið 1934
krvæntur Amhieiði Guðfinns-
dóttur, hinni ágætustu konu.
Þau hjón voru mjög samhent,
og hún bjó þeirn indælt heimili,
sem nú síðustu árin hefur stað-
ið við Ægisgrund 5 í Garða-
hreppi. Matthea vann einnig
mikið við hlið manns síns á hót
elinu og kom sér þar vel mynd
arskapur hennar og dugnaður.
Þeim hjónum varð fjögurra
bama auðið. Þau eignuðust tví-
bura, sem dóu nýfæddir, en
tveir synir Vifa föður sinn: Jón
kvæntur Arnheiði Guðfinns-
dóittur, og Páll, kvæntur Mörtu
Mariu Hálfdánardóttur.
Þeim er nú ölium búinn mik-
ill harmur, en minningarnar
eru góðar og fagrar og eru dýr-
mæt eign á hinum erfiðu dög-
um.
Stjórn Hótel Borgar og ég
vottum þeim okkar iinnilegustu
hluttekningu og þakka ég ágæt
störf míns trausta samstarfs-
roanns og vinar og bið honum
blessunar Guðs.
Pjetur Danielsson.
Nokkur kveðjuorð frá stéttar-
félögum.
Herbert Pedersen yfirmat-
reiðslumaður veiktist við vinnu
sína að Hótel Borg þann 7. des-
ember s.l., var þá þegar lagð-
ur inn á sjúkrahús, og þaðan
áitti hann ekki afturkveamt,
hann lézt á jóladag. Herbert var
danskur maður, fæddist í Kaup
mannahöfn 21. apríl 1913. For-
eldrar hans voru Ida Pedersen
sem er á lífi, orðin 81 árs, bú-
sett i Kaupmannahöfn og Maríus
Pedersen sem er látinn. Herbert
var næstelztur sex bræðra er
aHir ólust upp í Danmörku, og
eru nú fjórir þeirra á Mfi, bú-
settir í Danmörku. Til íslands
kom Herbert árið 1930, og hóf
störf vdð matreiðslu við opnun
Hótel Borgar það ár. Siðar vann
hann á Hótel Island og Hótel
Skjaldbreið, auk þess sem hainn
vann við matreiðslustörf á e.s.
Esju hinni fyrstu, er þá var í
sighngum til Skotlands. Herbert
ásamt Lúðviki heitnum Peder-
sen matreiðslumanni ráku um
skeið í Reykjavik kjötverzliun
undir nafninu „Hofsvallabúðin“.
Siðan hóf hann störf að nýju á
Hótel Borg, þegar núverandi
eigendur tóku þar við rekstri.
Á lönguim ferli sinum við mat
reiðslustörf hefur Herbert Ped-
ersen átt þess kost að vera læri
meistari margra ungra sveina i
iðn sinni, ekki veit ég tölu
þeirra, en ég veit að þeir skipta
tugum ef ekki hundruðum, og
ailir bera þeir honum sem læri-
imeistara söguna á einn veg, allir
lofa þeir meistarann. Herbert
mun hafa haft gott lag á læri-
sveinum sinum, þannig að hann
uppskar lofsamlegan árangur.
Það má þvi vera öllum ljóst að
með Herbert Pedensen hefur mat
reiðslumannastéttin misst einn
þeirra manna sem ruddu stétt
inni braut á hennar bernskudög
um sem iðngreinar hér á landi,
og allt til hans dauðadags. Fyr-
ir allt hans fórnfúsa starf vilja
stéttárfélög bryta og matreiðslu
manna færa beztu þakkir á þess
ari kveðjustund.
1 eðl'i sínu var Herbert Ped-
ersen hlédrægur maður, margir
okkar eldri manna í þessari
stétt kynntumst honum varla
nokkuð sem næmi, en þeir sem
bezt kynntust honum bera hon-
um allt hið bezta í öllum sam-
skiptum. Hann var drengur góð
ur i beztu merkingu þess orðs.
Þvi verður skarð hans vand-
fyllt.
Herbert giftist árið 1934 eftir
lifandi konu sinni Mattheu Jóns
dóttur ættaðri úr Arnarfirði.
Þau eignuðust fjögur börn, tví-
bura er báðir létust skömmu eft
ir fæðingu, og tvo syni sem báð-
ir eru á lífi og uppkomnir. Jón
sem er kvæntur Arnheiði Guð-
finnsdóttur frá Patreksfirði og
Páll sem er kvæntur Mörtu M.
Hálfdánardóttur úr Mosfells-
sveit. Barnabörnin eru þrjú.
Öllum ástvinum hins látna
vilja stéttarfélagar hans og vin
ir votta innilega samúð við frá-
fall hins mikilhæfa drengskap
armanns.
Minningin um Herbert Peder
sen mun lifa um ókoimin ár, þótt
hann hafi kvatt okkur um sinn.
Hvíli hann í friði.
Böðvar Steinþórsson.
Guðbjörg Oddsdóttir
— Minningarorð —
HINN 29. desember sl. lézt að
Hrafniistu Guðbjörg Oddsdóttir.
Þar með lauk langri vegferð og
margbreytilegri. Sú vegferð
hófst að Gamla-Hliði á Álftanesi
30. júná 1879. Hún iá um Múia
í Biskupstunigum —- Reykjavik
— Seattle og siíðan aftur tii
Reykjiavikur. Þar var Guðbjörg
borin tii hinztu hviidar í gær frá
Dómkirkjunni.
Ung að árum var Guðibjörg
gefin Geir Egillsisynii, bónda í
Múla í Biskupstunigum. Þar
settu þau saman bú sitt. Þar
áttu þau börn sifei, þau, Önnu,
Oddgerði, Kristínu og Egil, nú
bónda i Múia. 1 Múiia gerðiist
saga þeirra, saga ástar og
stairfs, gleði og siorgar. Siaga sem
endurtekur siig með hverri kyn-
slóð, öld eftir öld, eirus marg-
Aldrei er maður viðbúinn, þó
lífsins saga sé altaf að endur-
itaka sig.
Ekki datt mér það i hug þann
3. oiktðber s.l., er þú komst til
min á miðjum degi og óskaðir
eftir að fá leyfi til heimferðar
vegna lasleika að þetta væri síð
asti vinnudagur þinn og að eftir
tæpa 3 mánuði værir þú búinn
að ljúka lífsgöngu þinni. Helgi
var sérstaklega góður starfsmað
ur og svo var s&mvizkuisemin
mikil, að heldur kom hann hálf-
um tíima of fljótt til vinnustaðar
og beið þar, þangað tiá vinna
hófst, en eiga það á hættu að
koma noikkrum mínútum »f seint
til viinnunnar. Það er ómetan-
breytileg og iífið sjáltft og þvi
er hún aldirei ailiveg einis.
1 Múia búnaðist þeim hjón-
um vel. Bóndinn fansæll, starfs-
samur og virtur af sínum sveit-
ungum. Húsfreyjiain vinisæl og
lét vel umgenigni við og stjórn
á því rraargia viraraufólki, sem
jaifnan var í Múla á þessum ár-
um. Vair til þess tekið, hvíáikt
raurasnar- og menninigairiheimiái
Múlinn var undir þeirra stjórn.
Segir það siraa sögu um þetta,
að við koraunigskomuna 1907, var
Múlinn valinn sem gististaður
fyriir föruneyti konuings, er
hamn ferðaðist um landið. Sagði
Guðbjörg mér frá því í hárri
eáái, hvíiík viðhöfn og mann-
fagntaiður þá hafi átt sér stað i
Múla. Það var atburðuir, sem
aádnei féll henni úir mánni, enda
hefi ég fáair mianneskjur þekkt á
legt fyrár hvern vinnuveitanda
sem hefur slika menn í þjón-
ustu sinni.
Hann var traustur og góður
heimilisfaðir og alveg sérstab-
lega barngóður, og hvaða traust
og hug þau báru til haras, verð-
ur bezt lýst með þeirra eigin
orðum en þau köiluðu hann öil
„nafna“ þó aðeins eitt þeirra
bæri nafn hans. Er hans því
sárt saknað af littá frænd'fólk-
irau hans, sem og öðrum ættingj-
um og viraum.
Helgi var fæddur í Reykja-
vík 23. júlí 1917, hann var elzt-
-ur þriggja sona þeirra hjóna,
Helga Snjóáfssonar og Guðrún-
ar Helgadóttur, föðurforeldrar
lífsá'eiðinni, er höfðu sMkt yndi
af mannifundum eins og Guð-
björg Oddsdóttir. Að blanda geði
við annað fólk — það var henn-
ar hálfa iif. Einverunni kunni
hún iila. Þvi var það hennd mik-
11 og þurag raun, er ailt í einu
var klippt á þennan streng í Lifi
henraar og eðli með hinum svip-
lega sóttdauða manns henraar ár-
ið 1916. Það áfiadá leiddi tiá þess,
að hún varð að bregða búi, enda
þótt jörðin væri eigi seiid, held-
ur byggð um áraM. Við þessi
umskipti hygg ég, að mjög hafi
verið höggvið nærri hamingju-
streragn’um í li.fi henmar, erada
þótt líftaugin ætti enn eftár að
reynast henni býsraa seig.
Nokkru eftir iát Geirs fluttist
Guðbjörg með börnin tiá Reykja-
víkur, þair sem hún óá önn fyrir
þeim, m.a. með matsölu og i
Reykjavík dvaádist hún eftir
þetta mestan háuta ævinnair til
dauðadags.
Guðbjörg gáftiist aftur árið
1921 Zophoraiaisi Baádvinissyni,
bifreiiðaeftirlitsmanni. Eignuðust
þau eina dóttur bairraa, Geiru,
raú giifta og búsetta'í Seattle í
Bandarxkjunum. Þau Guðbjörg
hans voru Snjólfur Jónsson,
bóndi og formaður í Þorláiks-
höfn og kona hans Guðrún Jóns
dóttir, Árnasonar, hreppstj. og
dbr.m. í Þorlákshöfn, móðurfór-
eldrar Helgi Helgason bóndi í
Stóru-Sandvik síðar Vesturkotí
og Zophonáas áttu ekki skap
saman og skiidu samviistir.
Guðbjörg Oddsdóttir var mjög
hnigin á efrl ár, er ég kynntist
hetnrai. Hún var þó enn prýði-
á Skeiðum og konu hans Sól-
veigar Magnúsdóttur frá Reykj
um á Skeiðum.
Þrettán ára gamall missir
hann föður sinn, og eins og tím-
um var þá hátt&ð, má ímynda
sér, að það hefur verið erfitt
fyrir ekkju með þrjá komuraga
syni að sjá heimidi farborða.
Helgl varð því strax að fara
að vinna, ef einhverja vinnu
var að fá, og 15 ára gamalá fer
hiann á sjóinn, efttr það á sjór-
inn hug hans allan, eins og svo
margra annarra, er sjónum hafa
kynnzt, og starfar hanin við sjó-
mannsstörf þar tíl árið 1954, að
hann ræöst til Sölumiðstöðvar
hraðfrystihúsanna og starfaði
þar adla tíð síðan.
Helgi giftist þann 17. júní
1950 eftirlifandi konu sinni Ósk
Jónsdóttur frá Lækjartungu á
Þingeyri og var heimilið þeim
saninur sæLureitur.
Er ég nú lýk þessum fáu
kveðjuorðuim mínum, vil ég fyr
ir hönd okkar starfisféiaga
lega vel ern, miranug og fróð.
Þeirn eigindeikum hélt hún tU
dauðadaigs. Hún kunnd frá
mörgu að segja af laragri ævi,
möranum, atvinnudiáttum og aild-
arfari. Hafði hún yndi af að
segja frá, enda gerði hún það
vel og var einstaklega umtads-
góð um síraa samferðameran.
Dýrustu minraingair hennar voru
j'afraan tengdar Múia í Bisikups-
tunigum og þar dvaldi hugur
hennar löngum. Á þeim stað
skeði undur lifs hennar og þar
varð hamiingja hennar miest. Þar
var ástin hennar uiraga, bömin,
jörðin hennar iðjagræna, vinnu-
hjúin og vinirnir, fólkið hennar
alit, sem hún haifði siíka lifs-
nautn af að blainda geði við.
Ég heimsóttí Guðbjörgu síð-
ast á aðfaragaidag jóla og ræddi
við hana góða stund. Hún var
þá enn andlega ern, en það mátt-
farin likamdega, að önd heranar
blakti á skari. Fáeinum dögum
síðan tók Drottinn af skarið.
Með þvi laiuk heraraar löngu veg-
ferð í þessum heimi og hún
lagði upp í aðra — enn Lengri.
Ble.ssuð sé henraar minnirag.
Magnús Thoroddsen.
þinna þakka þér allar samveru-
stundirnar, og þér kæra systir
svo og aldraðri móður hans og
öðrum ættingjum og vinum
votta ég mína innilegustu sam-
úð og bið Guð að styrkja ykkur
í sorg ykkar.
Gísli Jónsson.
Boeing
fórst
Edmonton, Alberta,
2. janúar. AP.
SEX menn biðu bana í morg-
un þegar flutningaflugvél af
gerðinni Boeing 707 steyptist
til jarðar í lendingu á flug-
vellinum í Edmonton, Spreng
ing kom upp í þotunni og hún
brann.
Flugvélin var í eigu flug-
félagsins Pacific Western Air-
lines
Helgi Helgason
— Kveðja —