Morgunblaðið - 13.08.1975, Qupperneq 11

MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 13. AGUST 1975
11
Byltíiigarmenn heimta
sjálfstæði á Timor
Lissabon er sagt að ótryggt ástand Canberra er sagt að UDT virðist
ríki f Dili og portúgalskir her- ekki hafa mikil áhrif utan lítilla
menn séu á verði á götunum, og í Framhald á bls. 23
Sjosta-
kovits
látinn
SOVÉZKA tónskáldið
Dimitri Sjostakovits lézt
sfðastliðinn laugardag.
— Hér fer á eftir umsögn
Jðns Asgeirssonar tón-
skáids og tónlistargagn-
rýnanda Morgunblaðsins
um tónskáldið:
Dimitri Sjostakovits fæddist
1906 f Leníngrad. Hann er af
mörgum talinn eitt af mestu
tónskáldum samtímans, með
Bartok og Stravinskí, þó nokk-
uð hafi hann verið sakaður um
íhaldssemi og hugleysi.
1. sinfónían, er hann samdi,
þá hann var á 19. ári, er talin
með merkari verkum hans og
vakti frumflutningur hennar
feikna athygli. 1936 er Sjosta-
kovits gagnrýndur fyrir smá-
borgaraskap og sem svar við
þessum ásökunum semur hann
5. sinfóníu sfna. í umsátrinu
um Leningrad, milli þess sem
Sjostakovits starfaði í loftvarn-
arliði borgarinnar, samdi hann
7. sinfóníuna og tileinkar hana
sovézkri alþýðu. Sinfónían var
flutt árið 1942 með stuttu milli-
bili í Rússlandi, Bretlandi og
Bandaríkjunum, við feikna
hrifningu áheyrenda. Raddskrá
verksins var tekin á smáfilmu
og þannig flutt til Vestur-
Evrópu. Þessar sinfónfur,
ásamt þeirri níundu, sem
Sjostakovits var harðlega gagn-
rýndur fyrir, hafa vakið hvað
mesta athygli á Vesturlöndum.
Af öðrum sinfónfum sem
þykja skara fram úr mætti
nefna þá 12., 14. og 15. Sjosta-
DANSKUR listmálari, Lauritz
Rendboe, sýnir þessa dagana 35
olfumálverk, 5 vatnslitamyndir
og 3 pastelmyndir á sinni fyrstu
málverkasýningu I vistlegum
húsakynnum Edens f Hveragerði.
Lauritz Rendboe er 45 ára að
aldri, danskur ríkisborgari, sem
hefur dvalizt hérlendis 18 ár.
Hann kennir tungumál og efna-
fræði við Vélskóla Islands og hef-
ur jafnframt stundað kennslu-
störf við Myndlistarskólann.
Hann hefur og starfað á vegum
1 TILEFNI fréttar í Mbl. I gær
varðandi veiði og löndun á loðnu f
Siglufirði hafði Jón Reynir
Magnússon framkvæmdastjóri
hjá Sfldarverksmiðjum rfkisins
samband við Mbl. og bað að eftir-
farandi yrði komið á framfæri:
„Hinn 1. ágúst sl. lagði Haf-
rannsóknarstofnunin til við Sjáv-
arútvegsráðuneytið að bannaðar
yrðu veiðar loðnu sem væri minni
Dimitri Sjostakovits.
kovits samdi einnig mörg verk
fyrir píanó, m.a. 24 Prelúdíur
og fúgur, í tilefni 200 ára
dánarafmælis J.S. Bach. Þá
liggur eftir hann fjöldi
kammertónverka og ber þar
hæst strengjakvartett nr. 1, 8.
og 11. Þrátt fyrir gagnrýni, sem
Sjostakovits hefur mátt þola af
sovézkum aðilum og vestræn-
um menningarvitum, stendur
hani\ í hópi samtfma tónskálda
sem klettur.
Þegar listamaðurinn er allur
og karakter hans og umsvif til-
heyra fortfðinni, fellur gagn-
rýnin i gleymsku, það er ekki
lengur við neinn að sakast, en í
brimróti tímans mun klettur-
inn annaðhvort molna niður
eða standa uppi gljásorfinn og
reisugur, af sandinum að sjá.
votta Jehova. Hann hefur stundað
list sína frá unga aldri og selt
verk sín vfða, en þetta er hans
fyrsta opinbera sýning. Myndefni
hans eru öll íslenzk, sótt i náttúru
landsins, og hestamyndir hans
vöktu sérstaka athygli.
Sýning hans stendur út þessa
viku. Það vekur efalítið forvitni
margra að sjá þessa sýningu list-
málara, sem ættaður er frá Fjóni,
en heldur sfna fyrstu listsýningu
á Fróni, með yrkisefnum úr fs-
lenzkri náttúru.
en 12 sm. Ráðuneytið tilkynnti
samdægurs um þessa tillögu til
Landssambands íslenzkra útvegs-
manna og Sfldarverksmiðja rfkis-
ins, en endanlega ákvörðun í mál-
inu hefur ráðuneytið ekki enn
tekið, þar sem beðið er umsagnar
Fiskifélags Islands.
2. ágúst komu bátarnir tveir,
sem loðnuveiðar stunda og frá er
greint í frásögn blaðsins í dag,
Lissabon, 12. ágúst. Reuter.
HÆGFARA stjórnmálaflokkur á
þeim hluta eyjarinnar Timor
norður af Ástralfu sem Portúgal-
ar ráða, UDT, krafðist þess f dag
að nýlendan fengi tafarlaust sjálf
stæði. UDT krafðist þess jafn-
framt að allir félagar vinstrisinn-
aðs stjórnmálaflokks, Fretelin,
yrðu fangelsaðir.
Stjórn Portúgala á Timor sagði
að krafa UDT væri óaðgengileg
og að ekkert væri hæft f því að
UDT hefði gert byltingu eins og
flokkurinn hélt fram í gær. Frétt-
ir sem hafa borizt frá Timor
herma að flugvöllurinn, fjar-
skiptamiðstöð og aðallögreglu-
stöðin í höfuðborginni, Dili, séu á
valdi UDT.
UDT hefur hingað til viljað
áframhaldandi tengsl við Portú-
gal, Fretelin hefur viljað tafar-
laust sjálfstæði og þriðji stjórn-
málaflokkurinn, Apodeti, vill
sameiningu við Indónesíu. I
Um langan aldur hefur Hólahá-
tíð verið haldin f 17. viku sumars
ár hvert. Má leita uppruna henn-
ar allt til daga Jóns biskups ög-
mundarsonar, en frá þeim tíma
hafa Norðlendingar tekið sér í
munn orðin „að fara heim að Hól-
um“. Svo er enn vfðast hvar í
byggðum norðanlands og víðar, og
fjölmenna menn heim að Hólum
til hátíðarhalda ár hvert. Hefur
jafnan verið fjölmennt á staðnum
þennan dag. Með því vilja þeir,
sem vilja veg Hólastaðar sem
mestan, leggja áherzlu á sameig-
inlegar minningar úr fortfð og
sameiginlegar hugsjónir í fram-
tíð. Hin árlega Hólahátfð verður
haldin á Hólum f Hjaltadal n.k.
sunnudag 17. ágúst og hefst kl. 14
með klukknahringingu, er prest-
ar gangatil dómkirkjunnar. Sfðan
hefst hátíðarguðsþjónusta, séra
Emil Björnsson prédikar, en
séra Birgir Ásgeirsson á Siglu-
firði og séra Pétur Sigurgeirsson,
vfgslubiskup, þjóna fyrir altari.
Kvintett frá Akureyri annast
kirkjusöng. Organisti er Hörður
Askelsson.
Kl. 16.30 hefst samkoma í dóm-
kirkjunni, séra Árni Sigurðsson
formaður Hólafélagsins flytur
ávarp. Hörður Ágústsson, skóla-
NORRÆNA, kristilega stúdenta-
mótinu lauk f gærkvöldi og hefj-
ast nú ferðalög þátttakenda um
landið. Skiptast ferðalögin f tvo
flokka. Annars vegar munu 5 hóp-
ar ferðast til 5 kauptúna til sam-
komuhalds, en aðrir þátttakendur
fara f skoðunarferðir. Flestir út-
lendinganna verða farnir af landi
brott 19. ágúst.
Boðunarferðir: Þær verða frá
14.—17. ágúst. Markmið boðunar-
ferðanna er að halda samkomur
fyrir almenning og boða sama
boðskap og fluttur var á stúdenta-
mótinu, gleðifréttina um Jesúm
Krist. Einnig mun verða farið f
heimsóknir á elliheimili, sjúkra-
hús og aðrar stofnanir. Það eru
um 50 ungmenni, sem fara munu
Eldborg og Arni Sigurður, með
afla til Siglufjarðar, sem að mestu
var undir 12 sm mörkunum. Tóku
Síldarverksmiðjur rfkisins við afl-
anum, en jafnframt var skipstjór-
um bátanna tilkynnt að ekki yrði
framar tekið við loðnu sem væri
undir stærðarmörkunum, enda
þótt áfram yrði keypt stærri
loðna.
Það er því ekki rétt hermt að
skipstjórar Eldborgar og Árna
Framhald á bls. 23
Anker
hótað
Strangar öryggisráðstafanir
hafa verið gerðar vegna heim-
sóknar Anker Jörgensens for-
sætisráðherra Dana til
Portúgals, að sögn Kaupmanna-
hafnarblaðsins Aktuelt.
Dönskumælandi útlendingur
hringdi f blaðið og sagði að fjöl-
skylda forsætisráðherra kæmist f
lífshættu ef hann færi til
Portúgals. „Anker Jörgensen
Framhald á bls. 23
stjóri, flytur erindi um Hóladóm-
kirkjur hinar fornu. Kvintett frá
Akureyri syngur. Sfðar leikur
Inga Rós Ingólfsdóttir einleik á
selló með undirleik Harðar Ás-
kelssonar. Auk þess verður al-
mennur söngur.
I sambandi við Hólahátíðina
verður aðalfundur Hólafélagsins
f þessar ferðir, um 10 í hóp. Með
þeim verður auk þess einn stjórn-
andi, gjarnan skóla- eða stúdenta-
prestur, og Islendingar, til að
stjórna samkomunum og til túlk-
unar. Af þessum fimm hópum eru
tveir frá Svfþjóð en þrfr frá Nor-
egi. Flestir þessara útlendinga
hafa áður tekið þátt f svipuðum
boðunarferðum. Hóparnir fara á
eftirfarandi staði og svæði:
Keflavík: Haldnar verða samkom-
ur í Keflavíkurkrikju hvert kvöld
14.—17. ágúst. Auk þess verður
farið á stofnanir, til samkomu-
halds. Stjórnandi er Johan öster-
hus, stúdentaprestur frá Þránd-
heimi. Með honum verður 10
manna hópur frá sama stað. Auk
þess mun 15 manna hópur íslend-
inga frá Keflavík aðstoða við sam-
komuhaldið.
Akranes: Samkomur .verða f
Akraneskirkiu frá fimmtudags-
kvöldi 14. ágúst. Þær hefjast
klukkan 20:30. Heimsótt verða
fyrirtæki, sjúkrahúsið og elli-
heimilið. Stjórnandi er Olaf Garc-
ia de Presno, skólaprestur frá
Bergen. 10 ungmenni frá Bergen
verða með honum við samkomu-
haldið.
Akureyri: Samkomur verða í
Akureyrarkirkju frá kvöldi 14.
ágúst. Farið verður f heimsókn-
ir.svo sem á hinum stöðunum, á
sjúkrahús og stofnanir. Stjórn-
andi er Bertil Handberger,
stúdentaprestur. Með honum er 9
manna hópur frá Lundi í Svíþjóð.
Stykkishólmur: Um 11 Oslóbúar
verða I þeim hópi er til Stykkis-
Anker Jörgensen og frú heima
hjá sér
haldinn á Hóium og hefst hann kl.
10.30 fyrir hádegi. Veitingar
verða seldar á staðnum f kaffihléi
svo og merki félagsins og fjórða
hefti tíðinda prestafélags hins
forna Hólastiftis. Prestar eru
minntir á að hafa hempur sfnar
með sér.
hólms fer. Stjórnandi er Rolf
Næss, stúdentaprestur. Samkom-
ur verða f kirkjunni, fimmtudag
og föstudag kl. 20:30, auk þátt-
töku í guðsþjónustu, og farið á
kaþólska sjúkrahúsið. Ef til vill
verða einnig Grundarfjörður og
Ölafsvík heimsótt.
Selfoss—Hveragerði—Eyrar-
bakki: Heilsuhæli, elliheimili,
Litla-Hraun og sjúkrahúsið verða
heimsótt. Kvöldsamkomur: 1
Hveragerðiskirkju miðvikudag
kl. 20:30. 1 Selfosskirkju 15. ág-
úst, fimmtudag, kl. 20:30 í Eyrar-
bakkakirkju 16. ágúst, föstudag,
kl. 20:30. Sunnudaginn, 17. ágúst
verður farið f messu í Skálholts-
kirkju á „stóra kirkjudegi".
Stjórnandi er Stefan Homström
stud. theol. Með honum verður 8
manna hópur frá Uppsölum f Sví-
þjóð.
Allar þessar ferðir eru settar
upp f samvinnu við kirkjuyfirvöld
á viðkomandi stöðum.
Aðrar ferðir:
Um 410 útlendingar munu fara
í ferðir, lengri en eins dags. Yfir
Sprengisand og norður til Mý-
vatnssvæðisins fara um 140
manns. Ferðin tekur 6 daga. 1
Þórsmörk verða um 140 manns í 4
daga. Þá fara um 35 manns í
Hvanngil og munu ganga yfir til
Þórsmerkur. Ferðin stendur í 4
daga. I Skaftafelli verða um
25—30 f tvo daga. Einnig mun
verða dvalizt í Kerlingafjöllum-
Hveravöllum í tvo daga. 1 þeim
Framhald ábls.23
Frá Fjóni — Sýnir á Fróni:
Málverkasýning í Eden
Frá málverkasýningu Lauritz Rendboe 1 Eden f Hveragerði.
Tilkynnt um stöðvun á
móttöku smáloðnu 2. ágúst
segir SR vegna ummæla skipstjóra
Hólahátíðin haldin á sunnudag
Frá Hólafélaginu.
Dómkirkjan á Hólum.
Mótinu lokið en boðunarferðir að hefjast