Morgunblaðið - 21.07.1977, Blaðsíða 18

18
MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 21. júlí 1977
Stjórnarandstaðan um vaxtabreytingar og takmarkanir á þorskveiðum
HÉR birtist álit þriðja talsmanns stjórnarandstöðunnar á vaxtabreytingum Seðla-
bankans og þeim takmörkunum á þorskveiðum, sem sjávarútvegsráðherra hefur
ákveðið. 1 Mbl. í gær birtust skoðanir Gylfa Þ. Gíslasonar og Lúðvíks Jósepssonar á
þessum málum og hér fer á eftir álit Magnúsar Torfa Ólafssonar.
Vaxtabreytingamar rétt ráð-
stöfun og takmarkanirnar
réttlætanlegar í stöðunni
— segir Magnús Torfi Olafsson
„Þegar þess er gaett, að ára-
tugum saman hafa ríkt hér á
landi neikvæðir vextir af spari-
fé og almennum bankareikn-
ingum, sætir furðu hve spari-
fjármyndun hefur þrátt fyrir
allt verið mikil", sagði Magnús
Torfi Ölafsson. „Sá hluti
þjóðarinnar, sem ekki hefur
lagt fyrir róða ráðdeild og fjár-
hagslega ábyrgðartilfinningu
hefur haldið áfram að spara,
þrátt fyrir það að raunveruleg-
ur arður af sparifé þessa fólks
hafi runnið í vasa skuldara sem
fengu fjármuni þess til ráðstöf-
unar.
Þegar verðbólga keyrir svo
úr hófi, sem verið hefur sfðustu
ár, hlaut langlundargeð ráð-
deildarfólksins að þrjóta, nema
hlutur þess væri bættur. Því
mörkuðum við í Samtökunum
þá stefnu fyrir alllöngu, að
lánsfé ætti að sæta verðtrygg-
ingu, svo unnt væri að rétta
hlut sparifjáreigenda. Fyrstu
skrefin í þessa átt voru stigin á
valdaferli vinstri stjórnar. Að
mínum dómi hefði ýmislegt far-
ið betur í efnahagsmálum
þjóðarinnar, ef stærri skref
hefðu verið tekin þá og siðar en
þó hefur miðað í rétta átt. Það
sýnir sparifjármyndunin síð-
ustu ár, þegar verðbólgan hefur
verið örari en nokkru sinni
fyrr. Háir vextir eru afleiðing
verðbólgunnar en ekki orsök og
án þeirra hefðu fylgt henni enn
meiri vandkvæði en við hefur
verið að etja. Meðan lánsfé gef-
ur skuldara allan arð, og hann
er tekinn af sparifjárfestingu
og sukk i rekstri. Það sem gert
hefur Island að láglaunalandi,
er fyrst og fremst offjárfesting,
þjóðhagslega óarðbær ráðstöf-
un fjármuna til að ná verð-
bólgugróða. Akvörðun vaxta I
samræmi við raunverulegan
fjármagnskostnað verður til
þess að draga úr óráðsiunni,
hvetja fyrirtæki til að mynda
eigið rekstrarfé í stað þess að
festa hvern lausan eyri eigin
fjár í óarðbærri steinsteypu eða
óþörfum vélum og tækjum, sem
verðbólgugróðinn af ódýru
lánsfé er látinn borga. Raun-
hæfir vextir gera þvi hvort
tveggja í senn, stuðla að hag-
kvæmni i rekstri og draga úr
óhóflegri fjármagnseftirspurn
ogþenslu.
Þeir sem bölsótast yfir háum
vöxtum við þær aðstæður sem
nú rikja i efnahagsmálum okk-
ar, ættu að leiða hugann að því
hvað gerðist, ef sparifjármynd-
un dytti niður, eins og hún
hefði þegar gert án mótað-
gerða. Þverri innlend sparifjár-
myndun, blasa við tveir kostir,
framkvæmda- og atvinnuhrun
eða stórfelldar erlendar lántök-
ur ofan á þá erlendu skulda-
byrði, sem fyrir er og flestum
hrýs hugur við.
Vaxtastefna snýst um það,
hvort meira skuli meta á láns-
fjármarkaði hagsmuni hinna
mörgu og smáu sem spara, eða
þeirra fáu og stóru sem eyða i
stórum stil. Ég fæ ekki séð
hvernig nokkur maður sem vill
að almannahagsmunir gangi
fyrir i efnahagsmálum getur
tekið afstöðu gegn siðustu
ákvörðunum stjórnar Seðla-
bankans i vaxtamálum.
— 0 —
Ráðstafanir til að hlífa of-
veiddum þorskstofni hafa verið
margvíslegar á undanförnum
árum, og ný reglugerð sjávarút-
vegsráðherra um sérstakar
sóknartakmarkanir fram á
haustið kemur ekki á óvart. Ég
er þeirrar skoðunar, að með
þeim sé komið nærri leiðarenda
I bráðarbirgðaaðgerðum á
þessu sviði, og nú verði vart
lengur undan því vikizt að móta
stefnu til lengri tima með það
markmið fyrir augum að gera
fiskveiðar okkar í heild eins
hagkvæmar og unnt er við rfkj-
andi aðstæður. I því skyni þarf
jöfnum höndum að tryggja
örugga framkvæmd á friðunar-
reglum meðan verið er að rétta
við ofveidda stofna og ýta undir
að sóknin beinist i fiskstofna
sem tvímælalaust eru vannýtt-
ir.
Þetta krefst ekki sizt breyt-
inga á samsetningu fiskiflotans
og aukins sveigjanleika í
vinnslustöðvum i landi. Það
rýrir afkomu atvinnugreinar-
innar og alls þjóðarbúsins að
afla svo til einvörðunga nýrra
vandaðra skipa af þeirri gerð
sem bezt hentar til veiða á
þeirri tegund sem brýnast er að
hlífa, þegar skortur er á skipa-
stóli og vinnslumöguleikum
sem geta á hagkvæman hátt
nýtt flatfiskstofna, sem dóm-
bærum mönnum ber saman um
að veiða mætti í langtum stærri
stil enn nú er gert og gefið geta,
ef rétt er að staðið, einna hæst
verð allra fiskafurða.
A afar miklu veltur að fram-
kvæmd veiðitakmarkana sem
ákveðnar eru sé ákveðin og
undanbragðalaus. ömurlegt er
til þess að hugsa, að fyrir liggur
að reglum um netaf jölda í sjó á
netavertíðinni var ekki sinnt
vegna þess að eftirlit brást. Þar
verður að gera bót á, eigi tak-
mörkun á þorskafla skuttogara-
flotans við 10%, á timabilum,
sem geta verið jafn misjöfn og
togarnir eru margir, að fara
sómasamlega úr hendi.
Eins og komið var gat ekki
hjá þvi farið að sjávarútvegs-
ráðherra gerði ráðstafanir til að
takmarka sóknina i þorskinn á
síðara misseri þessa árs. Úrræð-
in sem hann valdi kunna að
vera umdeilanleg, en úr þessu
er rétt að láta slíkan ágreining
niður falla og beina heldur at-
hygli og kröftum að þvi annars
vegar að tryggja framkvæmd
þeirra en hins vegar leggja
áherzlu á að undirbúnar verði
þær breytingar á fiskiflota,
veiðiaðferðum og vinnsluhátt-
um sem liklegar eru til að
skyndiráðstöfunum af þessu
tagi verði haldið í algjöru lág-
marki, og geri þær helzt óþarf-
ar,“ sagði Magnús Torfi Ólafs-
son.
er
óstöðvandi
SIGURGANGA Viktorsi
Korchnois, landflótta stór- [
meistara i einvigi hans við
landa sinn fyrrverandi, Lev
Polugaevsky, á sér enga hlið-
stæðu í heimsmeistarakeppni
nema þegar Fischer vann þá
Taimanov og Larsen báða 6 — 0
árið 1971. Taflmennska
Korchnois i sjöundu einvígis-
skákinni var svo frábær að hún
hlaut að leiða til fimmta sigurs
hans í einvíginu. Korchnoi hef-
ur því hlotið sex vinninga, ení
keppinautur hans,
Polugaevsky, aðeins einn.
Harry Golombek, yfirdómari
einvígisins og fréttaritari
Morgunbiaðsins i Genf lýsir
skákinni þannig:
„Sjöunda skák þeirra
Korchnois og Poiugaevskys var
ein sú bezta til þessa. Byrjunin
var tefld mjög hratt, enda sú,
sama og I þriðju og fimmtu
skákinni, Meran vörn. I 13. leik
breytti Korchnoi út af er hann
lék 13. Dc2 og eftir 14. leiki
hans, eyddi Polugaevsky 50|
mínútum á næstu fjóra leiki.
Eftir 19. leik hafði Rússneski:
stórmeistarinn notað eina:
klukkustund og 20 mínútur af
umhugsunartíma sínum, en
Korchnoi aðeins tiu;
Korchnoi varð þó eftir
19.. Rg4 að -láta af hendi
biskupaparið og staða svarts
virtist eftir það fullboðleg, en
hinn ógurlegi Korchnoi fanni
leið til sóknar og tveir frábæriri
leikir, 29. Hxd3; og 30. Hd6! í
settu Polugaevsky í mikinn
vanda.
Rússneski stórmeistarinn,
valdf þann kost að fara út i
vonlaust endatafl, en lagði nið-
ur vopnin er skákin skyldi í'
bið."
Hvitt: Viktor Korchnoi
Svart: Lev Polugaevsky
Meran vörn
í. c4 — Rf6, 2. Rc3 — e6, 3. Rf3
— d5, 4. d4 — c6, 5. e3 — Rbd7
(Meran vörnin, vinsælasta
byrjunin í einviginu til þessa)
6. Bd3 — dxc4, 7. Bxc4 — b5, 8.
Bd3 — Bb7,9.0—0
(Enn tekur Korchnoi þennan
Ieik framyfir hið venjulega 9.
e4)
b4,10. Re4 — Be7,11. Rxf6+ —
Rxf6, 12. e4 — 0—0 (Þessi leik-
ur kemur nokkuð á óvart, því
að i fimmtu skákinni fékk.
Polugaevsky ágæta stöðu eftir
12 .. Hc8, 13. Da4 — a5, 14. Hdl
— 0—0. Hann hefur áreiðan-
lega óttast endurbót Korchnois,
enda virðist hann hafa ótak-
markaða vírðingu fyrir and-
stæðingi sinum, a.m.k. skák-
fræðilega séð)
13. Dc2
(1 þriðju skákinni lék
Korchnoi hér 13. e5, en hyggst
nú geyma þann leik til betri,
tíma. Reyndar hótar hann nú
14. e5 — Rd7 15. Bxh7+)
h6,14. Be3
(Eftir 14. e5 — Rd7,15. Bh7+
— Kh8, 16. Be4 kemur upp
sama staða og i þriðju skákinni,
en Korchnoi vill ekki gefa and-
stæðingi sínum kost á að bæta
taflmennsku sína)
Hc8,15. Hfdl
c5!?
(Avöxtur langrar
umhugsunar. Nú tekst svörtum
að létta verulega á stöðu sinni,
en galiinn er aðeins sá hversu
svartreita biskup hans verður
máttlitill eftir flækjurnar)
16. dxc5 — Rg4,17. Bd4
(Hvitur græðir ekkert á 17.
Ba6 — Rxe3,_[ Qg svahur
stendur til vinnings).
e5,18. h3!
Nauósynlegur og sterkur
leikur. Svartur stendur vel að
vigi eftir 18. Rxe5 — Dxd4, 19.
Rxg4 — Hxc5, 20. De2 — h5! og
hann vinnur peðið til baka með
góðri stöðu).
exd4, 19. hxg4 — HxcS, 20. Dd2
— a5, 21. Hacl — Dd7?
(Undirrótin að erfiðleikum
svarts. Mun betra var
21 . . . Hxcl,'22. Hxcl — Dd7,
og staða svarts er f það minsta
Skák
viðunandi. Hartþ stendur t.d.
vel eftir 23. Re5 -í ©d6, 24. Rc4
— Db8, og nú gengur 25. Rxa5?
ekki vegna Bg5)
22. Hxc5 — Bxc5,
(Aðstaða biskups er vægast
sagt hörmuleg. Hann hefur
ekki annan starfa en að valda
eigin peð, en peðin hafa þó
þann hæfileika fram yfir hann
að þau geta færzt beint áfram).
23. g5!
eftir MARGEIR
PÉTURSSON
(Nú er g5 reiturinn óvaldaður
og Korchnoi blæs þvi til sókn-
ar)
hxg5
(Eftir 23 .. h5, 24. Df4; hótar
hvítur 25. g6 allóþægilega.
Svartur gæti reynt 24.. g6, en
J staða hens er mjög erfið eftir
; 25. Re5 — De7, 26. Bc4 og ef nú
26 .. Bd6 þá 27. Rxg6!)
[ 24. DxgS — De7,25. Dh5 — g6
i (Eina leiðin til að. verjast 26.
> Rg5, þvi 25 .. DfSftgefek auðvitað
> ekki vegna 26. Dxc5)
2«.! Dh6 - Dfl, 27.Bc4- d3
(örvæntingarfull tilraun til að
koma svartreitabiskupnum f
leikinn. Eftir 27. ,,.Bxe4? 28.
Rg5 tapar svartur manni)
' 28. eð — Df5, 2». Hxd3 — Be4
(Hér hefur Polugaevsky
áreiðaniega talið sig vera kom-
inn með mótspil, þvi 30. Rg5
gengur auðvitað ekki vegna
Dxf2+. En honum sást yfir
" þrumuna:)
30. Hd6!!
(Staða svarts er nú töpuð.
10... Bxd6 gengur ekki vegna
31. Rg5 og 30... Bxf3 tapar eft-
I ir 31. Hxg6+)
Dg4, 31. Hf6
| (Hótar 32. Hf4)
Bf5, 32. b3
(En alis ekki 32. Rg5 Bxf2+
33. Kxf2 — Dd4+ 34. Kg3 —
De3+ og svartur þráskákar. Nú
hótar hvítur 33. e6, Svartur
grípur því til örþrifaráða.)
Bd4, 33. Rxd4 — Dxd4, 34.
Hxg6+; — Bxg6, 35. Dxg6+ —
Kh8, 36. Dh6+ — Kg8, 37. e6!
— De4, 38. exf7+— Hxf7, 39.
Df6! — Dbl+, 40. Kh2 -
Dh7+, 41. Kg3 — Dd3+, 42. f3
og svartur gafst upp. 42... Dxc4
gengur ekki vegn»43. Dd8+ —
Hf8,44.Dg5+.