Morgunblaðið - 16.08.1979, Síða 16

16
MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 16. ÁGÚST 1979
„Ætlum að veiða eins lengi
og nokkra loðnu er að hafa”
— segir Ingvart Kristoffersen skipstjóri á Nortreff
Bodö, 15. ágúst, frá Jóhannesi
Tómaasyni blm. MorgunblaÓsins.
— VEÐRIÐ við Jan Mayen
hefur verið alveg sæmilegt
undanfarið, en loðnan hins vegar
erfiðari viðureignar en hún var
fyrst og því hefur aflinn dregist
saman, sagði Ingvart Kristoffer-
sen skipstjóri á loðnubátnum
Nortreff í samtali við Mbl. í
Bodö í gær. Nortreff er nokkuð
jrfir 1000 lestir og ber svipað og
Sigurður RE. Ingvart var spurð-
ur hversu lengi hann ætlaði að
stunda veiðarnar við Jan Mayen.
— Við ætlum að veiða þar
eins lengi og þar verður nokkra
loðnu að fá, segir Ingvart. —
Okkur er úthlutaður ákveðinn
kvóti í Barentshafinu og við
eðlilegar aðstæður náum við
honum í þremur túrum. Þess
vegna viljum við ekki byrja þar
fyrr en við erum hættir að fá
ugga úr sjó við Jan Mayen.
— En hvað gerist ef veiðarn-
ar við Jan Mayen verða stöðvað-
ar?
— Ég trúi því bara ekki, að
yfirvöld séu svo fávís að stöðva
veiðar okkar þar. Núna eru öll
stærstu skipin við veiðar þarna
úti og verði veiðarnar stöðvaðar
nú verður ekki meiri loðnu að
hafa þar eftir nokkurra daga eða
vikna veiðibann. Loðnan er nú á
leið norður og hún verður næst á
Grænlandsmiðum eða Danmerk-
ur ef menn vilja kalla það svo.
— Við erum ákveðnir í því að
sigla með aflann til annars lands
ef tilkynnt verður um veiðibann.
Við getum alveg eins selt aflann
í Danmörku eða Englandi. Það
væri mátulegt á yfirvöld hér að
missa nokkra farma í vinnslu
eitthvert annað.
— En telur þú að hægt sé að
semja um veiðirétt milli íslend-
inga og Norðmanna?
— Það má áreiðanlega semja
um veiðirétt til handa íslending-
um til jafns við þann afla, sem
okkur yrði skammtaður. Ég held
að norsk yfirvöld geti sjálfum
sér um kennt, að ekki skuli enn
hafa verið samið við íslendinga.
Okkur er ekki minni nauðsyn á
samningi og 200 mílna lögsögu
því verði það ekki gert strax
munu fleiri þjóðir reyna að tefla
fram flota sínum til veiða við
Jan Mayen og það viljum við
Norðmenn ekki.
— Er nóg loðna handa báð-
um þjóðunum?
— Sennilega veit það enginn,
en við trúum því þó og teljum að
fiskifræðingar okkar viti ekkert
meira um það en við sjálfir. Við
höldum því jafnvel fram, að
íslenzkir fiskifræðingar hafi
ekki sagt þeim norsku rétt til um
stærð stofnsins við Jan Mayen.
— Staðreyndin er sú, að loðn-
an heldur sig enn við Jan Mayen
og virðist frekar halda norðar
eins og ég sagði áðan. Nær væri
að halda áfram að leita á því
svæði, þar sem loðnan hefur
fengist að undanförnu, sagði
Ingvart.
Hann benti á, að loðnan, sem
hefði veiðst við Jan Mayen í
fyrra hefði verið feitari en í ár
og ekki eins mikil áta í henni. Þá
hefðu veiðarnar byrjað nokkru
seinna og væri það kannski helzt
skýringin á ástandi loðnunnar
nú. Loðnuna af Jan Mayen-svæð-
inu sagði hann betri en þá sem
fengist í Barentshafi og því væri
brýnt að fá að halda áfram eins
lengi og hægt væri. Bátarnir
þyrftu að fá verulegan afla til að
hafa upp í kostnað og tæki allt
frá 10—12 klukkustundum upp í
10 daga að fylla skipin. Þegar
aflinn við Jan Mayen væri fljót-
tekinn borguðu veiðarnar þar sig
mun betur en í Barentshafi þó
svo að siglingaleiðin til Jan
Mayen væri lengri.
Landað úr Nortreff hjá loðnubræðslunni í Bodö, en sfðan sfldin hvarf hafa verksmiðjur meðfram allri
Noregsströnd ekki haft annað hráefni en loðnu úr Barentshafi og af Jan Mayen-miðum.
(Simamynd frá Jóhannesi Tómassyni)
„Sumarloðnan bjarg-
vættur bræðslnanna
eftir að síldin hvarf ”
— Segir Johannes Torrissen verksmiðjustjóri í Bodö
Frá Jóhannesi TómawHyni blaðamanni
Morgunblaðsins, Bodö 15. ág.
BODÖ Sildoljefabrik heitir
bræðsla sú hér í Bodö, sem tekur
á móti aflanum frá loðnubátun-
um, og er hún eina verksmiðjan
hér. Verksmiðjustjóri er Jo-
hannes Torrissen og ræddi
biaðamaður stuttlega við hann,
þar sem hann fylgdist með lönd-
un úr Nortreff.
— Þessar loðnuveiðar við Jan
Mayen eru mjög þýðingarmiklar
fyrir alla starfsemi hér og raun-
ar fyrir allt atvinnulíf í N-Nor-
egi, því loðnan er eina hráefnið,
sem við getum unnið, sagði
Torrissen. — í ár eru á milli 20
og 30 verksmiðjur, sem taka á
móti loðnu, og það er augljóst að
aflinn frá Jan Mayen gerir út
um það, hvort hægt er að starf-
rækja þessar verksmiðjur eða
ekki.
— Síðan síldin hvarf algjör-
lega er sumarloðnan frá Jan
Mayen hreinn bjargrvættur fyrir
okkur. í þessum verksmiðjum
meðfram allri ströndinni starfa
kannski 700 manns og því er
óhætt að segja, að það hefði
veruleg áhrif á allt atvinnulíf ef
þessi vinna minnkaði.
— Eins og tslendingar
kannski vita, þá er okkur aðeins
leyft að veiða ákveðið magn í
Barentshafi og er samið um það
við Rússa. Mjög margir eru
óánægðir með okkar hlut þar og
telja að hann eigi að vera mun
meiri. Skiptingin var 85% veið-
innar til Norðmanna, en 15% til
Rússa. Nú eru hlutföllin 60 á
móti 40 og næst eiga menn allt
eins von á því, að skiptingin
verði jöfn. Þar sem aflinn frá
Barentshafi fer sífellt minnk-
andi er ekki svo mikið fyrir
verksmiðjurnar að gera ef ekki
kæmi til Jan Mayen-loðnan.
— Það sem gerir öll þessi mál
flóknari en ella er, að fiskifræð-
ingar vita ekki svo gjörla hversu
mikið er af loðnu við Jan Mayen.
Sjómennirnir okkar vita það
sennilega miklu betur. Ef menn
finna það út að loðnan er á 1/3 á
norsku yfirráðasvæði, em 2/3 á
íslenzku væri ekki fráleitt að
samþykkja slíka skiptingu á
veiðunum. Norskir sjómenn fara
ekki fram á nein sérréttindi,
heldur aðeins að fá að veiða í
friði það sem þeir mega og sjá
ekki eftir því, sem kæmi í hlut
íslendinga, sagði Johannes
Torrissen.
Greenpeace-menn:
Undirbúa aðgerðir
á hvalamiðunum
„VARÐSKIPSMENN komu um
borð í Rainbow Warrior klukkan
10.30 í morgun og eru hér enn.
Þeir sögðust vera á venjulegri
eftirlitsferð, þ.e. að kanna skjöl
skipsins o.þ.h., er þeir komu um
borð, en þar sem þeir hafa verið
svo lengi þykir okkur vera þeirra
hér nokkuð dularfull. Það er líka
að sjá sem þeim sé ekki Ijóst
hvers vegna þeir eru látnir híma
um borð.“ Svo mælti Mike Wil-
kins, talsmaður skipverja á Rain-
bow Warrior, skipi Greenpeace-
samtakanna, í spjalli við Mbl. um
klukkan 17 í gær, en þá var
skipið statt um 10 sjómflur í
vesturátt frá Reykjavík og hafði
verið þar allan daginn, þar sem
skipverjar af varðskipinu Tý
voru um borð við eftirlitsstörf.
Wilkins sagði, að þeir Green-
peace-menn hefðu komið á slóðir
íslenzkra hvalveiðiskipa fyrir
tveimur dögum, kannað ferðir
skipanna og væru að undirbúa
aðgerðir, en tilgangur þeirra nú
sem fyrr í sumar væri að hindra
veiðar íslenzku hvalveiðiskipanna.
„Við komum hingað fyrst og
fremst til að vekja athygli þjóðar-
innar og stjórnvalda á nauðsyn
hvalverndar. Afstaða íslendinga
til þessara mála er næsta óbreytt
frá því sem var fyrir fund Ál-
þjóðahvalveiðiráðsins í síðasta
mánuði," sagði Wilkins.
Wilkins lagði á það áherzlu, að
grænfriðungar hefðu farið með
friði, og því sæi hann ekki að
varðskipsmenn hefðu ástæðu til
að færa Rainbow Warrior til
hafnar. Hann sagði ennfremur, að
koma yrði í Ijós hvort þeir yrðu
færðir til hafnar er þeir hæfu
aðgerðir sínar á miðunum. Sagði
Wilkins óljóst hversu lengi Rain-
bow Warrior yrði hér við land að
sinni, þar sem tiltölulega stutt
væri eftir af hvalveiðitímanum.
Skip Greenpeacesamtakanna, Rainbow Warrior, um tíu mflur úti af Hvalfirði í gær eftir að varðskipsmenn
höfðu farið frá borði. Eitt hvalveiðiskipa Hvals h.f. skammt frá. Ljósm.: Rax.