Morgunblaðið - 12.04.1984, Blaðsíða 45

MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 12. APRÍL 1984
45
58 MORGUNBLAÐID. MIÐVIKUDAGUR 28 MARZ 1984
Um Islendinga, útlend-
ingahatur og ofeóknir
— eftir Þorvald
Friðriksnon
Sinna verka
nýtur hverr
acll er ai, er (ott gerir
(úr Sólarljúðuin)
Af miaþyrmingum, pyntingum
OK fjAldamorðum beraat fregnir
annað veifið utan úr heimi ödaeð-
in eru framin vlðsvegar um heim,
hvort heldur það er ( flóttamanna
búðum Paleatinumanna I Llbanon.
( El Salvador eða Afganiatan.
Fórnarlðmbin eru yfirleitt varn-
arlaust fólk, menn, konur og bórn.
Litlu mili akiptir hvort hlut
ei|ta að máli avokallaðar aið-
menntaðar þjóðir á vestnenan
.VH
„Fjöldamorð á snklau.su
fólki vekja óhug f hug-
um flestra, en fáum
dettur f hug aÓ slfkt geti
gerst vió okkar eigin
bæjardyr hér heima i
íslandi, en þaó hefur nú
reyndar gerst.“
Mefðu þesai nafnalflc verið við
lýði á fyratu ðldum byggðar I
landinu, þá hefðu mflrg manna-
nflfn af keltneskum uppruna ekki
fengið að þrifaat á Islandi, t.d.
Njáll, Kjartan og Brjánn. Hvers
vegna er vietnOmaku bátaflótta-
mðnnunum ekki leyft að halda
hann fvndi ekki þetU guðsútvalda
fólk á falandi.
Það er alkunna að ialenaka þjóð-
in er til orðin við samruna fólka
frá ýmaum Iflndum, eins og verður
við fólksflutninga til littnumdra
landa. Bandarikjamenn eru Ld.
þjóð, sem er uppsprottin úr slikri
deiglu þjóðarbroU og er augljóst
að rikt menningarlif bókmennU
og lísU i Bandarikjunum býr að
þeim fjðlbreytU menningararfi.
sem þjóðin á.
A sama hátt nýtur islenak
menning þesa, að vera ekki ein-
gðngu sprottin úr norskri afdala-
menningu, heldur einnig úr menn-
ingu frá Oðrum Iðndum Ld. Svl-
þjóð, Danmflrk og Bretlandseyjum
og ekki sist úr hinni riku bók-
mennU- og listhefð KelU. ÞetU
ir á valdatimum nasisU ( Þýska
landi var Helgi P. Briem sendi-
ráðsritarí I Berlin Margir gyð-
ingar leituðu til sendiráðs lslands
undan morðingjum sinum og báð-
ust hjálpar, en þeir fóru i geitar-
hús að leiu ullar. Helgi P. Briem
segir svo frá að hann hafi haft
skýr fyrírmdi frá rikisstjórn fa-
lands um að veiU engum gyðing-
um vegabrófsáritun hingað. Ein-
um nauðstflddum manni og fjðl-
skyldu hans gat Helgi P. Briem
þrátt fyrír þetU hjálpað, en allir
hinir voru lokaðir úti til að deyja
drottni sfnum f einum hroða-
legustu fólksmorðum sflgunnar.
Þeasi tengsl Islendinga við útrým-
ingar nasisU eru kannski ekki
mikil, en þau eru dsemi um hvern-
ig menn bregðast við á flrlaga-
gerst við okkar eigin bmjardyr hér
heima á fslandi, en það hefur nú
reyndar gerst
Myrtir skip brotsmenn
Það var aðfaranótt 21. septem-
ber 1615 að þrjú sptensk hvalveiði-
skip fórust úti fyrir Strandasýslu,
i afukaveðri. stórhrið og hafis-
reki
Skipstjórar á þessum skipum
voru Stephan de Tellaria, Pedro de
Argvirre og ungur maður að nafni
Martein de Billa Franca
Flestir skipbroUmanna komust
lifs af til lands, alls voru það 88
menn.
Tvnr skipshafnir héldu til Pat
reksfjarðar. En það átti ekki fyrír
Martein de Billa Franca og skip-
verjum hans að liggja að ná aftur
til heimkynna sinna og ástvina.
Þeir héldu til Isafjarðardjúps og
Dýrafjarðar, alls um 30 skip-
brotamenn, þar voru þeir myrtir
af Islendingum, þar var fremstur i
flokki Arí sýslumaður Magnúsaon
i ögrí.
Margir skipbroUmenn voru
drepnir að nseturþeli i sjóbúð
einni i DýraTirði. Fimm skipbroU-
menn voru myrtir i Æðey, flestir
voru stungnir sofandi i rúmum
sinum og Ifkum þeirra sfðan fleygt
Hugleiðingar jarðfræðings
Þorsteinn Guðjónsson skrifar:
„Halldór Kristjánsson, fyrrum al-
þingismaður, varð eitt sinn fyrir
miklu aðkasti frá ungum rithöfund-
um, sem þóttust ekki fá nóg í sinn
skerf. En þeir höfðu, einhvers staðar
erlendis, lært það, að snjallt bragð í
ritdeilum væri að nefna ekki nafn
þess sem deilt væri á, heldur nota
aðeins „almennar skilgreiningar".
En þá sagði Halldór Kristjánsson í
svari sínu: „Allir hljóta að sjá að hér
er átt við mig.“ Og þá datt allt niður.
Mér flaug þetta í hug þegar ég las
í Mbl. 28.3.'84 grein eftir Þorvald
Priðriksson sem er Jarðfræðingur
að mennt og starfar í Gautaborg",
sex dálka langa grein þar sem tví-
vegis er—vikið að „nafngreindum
mönnum í Árnessýslu og Kópavogi"
„sem vilja blása í glæður útlendinga-
Þessir hringdu . . .
Góður
gamanþáttur
Kona hringdi og hafði eftirfar-
andi að segja:
— Mig langar til að hvetja for-
ráðamenn sjónvarpsins til að taka
upp sýningar á Dallas aftur um
leið og ég þakka fyrir skemmti-
þáttinn „Gætt’að hvað þú gerir,
maður", sem sýndur var eitt laug-
ardagskvöld fyrir skömmu. Það
var prýðisgóður þáttur og væri
gaman að fá fleiri í þeim dúr.
Þakkir
fyrir þátt
um ofnæmi
haturs". Er greinin reyndar öll
byggð utan um það sem haft er eftir
þessum nafngreindu mönnum sem
höfundurinn nafngreinir ekki.
Greinin er reyndar einnig árás á ís-
lenzka löggjöf um það að Islendingar
skuli bera íslenzk nöfn, og segir það
sína sögu um þjóðrækni höfundar-
ins, Þorvalds Friðrikssonar. Grein-
inni fylgja svo hroðalegar ljósmynd-
ir frá tímum síðari heimsstyrjaldar-
innar og af áróðurskveri Marteins
Lúthers siðbótarforingja, „Um júð-
ana og lygar þeirra" (en það munu
hafa verið hinar guðfræðilegu lygar
rabbianna, sem hinn kristni guð-
fræðingur átti við). Ari Magnússon í
Ögri fær sinn skerf fyrir að verjast
árásum baskneskra hryðjuverka-
manna um 1600, og er dæmi hans
talið sanna hvers konar illmenni ís-
lendingar séu inn við beinið, þó að
þeir hafi á sér yfirskin meinleysis-
ins. (Ennþá „verri" hljóta Islend-
ingar þó að hafa verið, samkvæmt
þessu, á þeim öldum sem þeir lutu
engum erlendum yfirráðum, og
héldu hér uppi sjálfstæðu ríki í nær
fjórar aldir, mun skárra ríki, hvað
mannúö snerti, en nokkurt sem þá
þekktist í Evrópu. Ení hvert skipti
sem minnzt er á þann tíma, fara
ýmsir að tala um „grimmd víkinga"
og hafa ekki annað til þeirra mála að
leggja.) Eftir lestur sexdálka grein-
arinnar hlaut ég að hugsa eins og
Halldór Kristjánsson: „Allir sjá að
hér er átt við mig“. En án gamans,
og gaman á víst varla við I þessu
sambandi, þá hefði árás Þorvalds
Friðrikssonar verið mannslegri og
einarðari, ef hann hefði árætt að
nefna nafn mitt í stað þess að dylgja
um það. Og enn betur hefði hann
gert, ef hann hefði reynt að svara
röksemdum þeim sem ég setti fram í
viðtali við Kristlnu Þorsteinsdóttur,
blaðamann á Dagblaðinu/Vísi 20.
sept. 1982, en enginn hefur hingað til
reynt að hnekkja því sem þar stend-
ur.
Helgi Pjeturss, jarðfræðingur,
sem ekki var spámaður, heldur vís-
indalega framsýnn maður, sagði um
1928, að á 21. öldinni mundi hið hvíta
mannkyn „bíða ósigur alls staðar á
jörðinni og verða aldauða" (það eru
nú 16 ár í 21. öldina). Ennfremur
sagöi hann 1918, að kjarnorkan
myndi leysast úr læðingi (hún var þá
nýuppgötvuð í örsmáum mæli) og
setur hann þetta I samband við það,
að „allt lff líður undir lok á slíkum
hnetti, eftir mjög svívirðilega hnign-
unarsögu". Mér finnst það hlægilegt,
þegar fólk er að efna til friðarfunda
og mótmæla kjarnorku án þess að
halda á lofti slíkum forsögnum. Þær
eru ef til vill einsdæmi í vísinda-
bókmenntunum frá þessu skeiöi, og
áreiðanlega einsdæmi hvað skipu-
legt heimspekilegt samhengi varðar.
Forystan gegn kjarnorkuvoðanum er
íslenzk, og barátta í þeim efnum er
marklaus með öllu nema sú forysta
sé viðurkennd.
Það mun vera hræðslan við að
kannast við sig sem Islending, sem
veldur því að menn þora ekki að
minnast á þetta. Og svo held ég líka
að það sé hin sama hræðsla, sem
veldur mestu um það, að málspill-
ingin — með engilsaxneskum feg-
urðarhljómi — er orðin eins gífurleg
og raun ber vitni. Þegar þjóðernis-
kenndin er svívirt, nídd og rægð I
áratugi, án þess að nokkur svari,
hætta menn eölilega að hafa metnað
til að vanda mál sitt.
Sinna verka
nýtur seggja hverr
sæll er sá er gott gerir.
Þessi orð Sólarljóða varðandi
framhald lífsins tekur Þorvaldur
Friðriksson upp í grein sinni og gerir
að einkunnarorðum. Hann telur sig
þá væntanlega hafa unnið til nokk-
urrar umbunar með typtunargrein
sinni um „mennina I Kópavogi og
Árnessýslu".
Ég býst reyndar við í sannleika
talað að undirrótin að skrifum hans
hafi verið einhvers konar réttlætis-
tilfinning. En þegar menn ætla að
ganga fram í þjónustu réttlætisins,
verða þeir einnig að hafa vit við, og
vil ég nú leggja til við Þorvald, að
næst þegar hann skrifar geri hann
nánari grein fyrir lífsskoðunum sín-
um og skilningi á Sólarljóðum. Það
eru lífsskoðanirnar sem móta menn-
ina meira en „kerfin" sem þeir
þjóna. Hvert er það framlíf, sem
hann ætlar sér að njóta samkvæmt
fyrirheiti Sólarljóða? Hvar I alheimi
og hvers eðlis í alheimi?"
Gullkornid
Ég get staðist allt nema freist-
ingu.
- O. Wilde
(1856—1900) var enskt
skáld.
Er ekki
bara ódýrara
aö mála?
Nú kostar hvíta Hörpumálningin aðeins
5.783.40 á 3ja herbergja íbúö miðað við
tvær umferðir.
p •trgiwl U In
s Metsölublad á hverjum degi!
Sigrún Gestsdóttir hringdi og
hafði eftirfarandi að segja:
— Mig langar að koma á fram-
færi þakklæti til sjónvarpsins
fyrir sýningu á þætti um ofnæmi
sem var á dagskránni nú fyrir
skömmu. Ég held að þessi þáttur
hafi opnað augu margra fyrir
þessum sjúkdómi og mér fyndist
rétt að sýna fleiri þætti af þessari
gerð.
Ég hef sjálf fengið penicillin-
ofnæmi og upp úr því umhverfis-
ofnæmi, þannig að bara það að sjá
þennan þátt hefur hjálpað mér.
Það er eindregin ósk mín, að
sjónvarpið sýni fleiri þætti svip-
aða þessum.