Morgunblaðið - 22.06.1984, Blaðsíða 13

M0RGUN8LAÐIÐ, FÖSTUDAGUR 22. JÚNÍ 1984
45
ar skoöunarferðir, máltíöir, gist-
ingar og raunar fjölmargt annaö
eru innifaldar í veröinu, en þaö er
23.900 þýsk mörk, sem jafngildir
um 257 þúsund íslenskum krón-
um.
Airtour-ferdin
Þessi ferö veröur farin heldur
síöar í haust, eöa þann 21. nóv-
ember til 12. desember og veröur
flogiö austur á bóginn í upphafi
feröarinnar. Förin hefst á því aö
flogiö er til Kaíró, og síöan liggur
leiöin þaðan til Mauritius, Sri
Lanka, Bali, Sidney, Fidji, Thaiti,
Acapulco, New York, og svo til
baka til Frankfurt. Einnig í þessari
ferö veröur eingöngu gist á lúxus-
hótelum eöa 5 stjörnu hótelum.
Veröiö er heldur hærra í þessari
heimsreisu, en þeirri sem greint er
frá hér aö framan, eöa nálægt 270
þúsund krónum, og þar eru inni-
faldar allar feröir, skoöunarferöir,
máltíöir og fjölmargt fleira, svo
sem sérstakt kvöldveröarboö hjá
prinsinum Conkorda af Megwi á
Bali.
Grænlend-
ingar fá
hótel í
Jakobshöfn
GRÆNLENSKA landsstjórnin
mun opna 40 herbergja hótel i
Jakobshöfn, á norövestur-
strönd Grænlands í október í
haust í samvinnu viö Flugfélag
Grænlands og SAS. Veröur
opnun hótelsins í tengslum viö
vígslu Jakobshafnarflugvallar,
sem mun gera Flugfélagi
Grænlands kleift aö fljúga
Dash-7 vélum til Disco-flóa, í
staö þyrlna.
40 herbergi veröa f hótelinu
eins og áöur segir, og veröa
þau öll meö baöi og salerni.
Hóteliö verður rekiö af Arctic
Hótelunum.
Við bjóðumupp úfieiraenmatseðiíímri
segirtiCum.
Sjáxtm meðaC cmruxrs um emkasctmkvœrm jyrir
starfsmarmahópa, jeCagasamtök, Errúðkaup,
átthagasamtök, cettarmót o.fC.
Llrn CxeCgar erurrt \nð með Cánar feákixánsceía
griCCveisCur.
Fyrir 6ömin erum \nð með 6áta sem þau geta sigCt á x>atnrnu.
lCíunið að xnð erum ernrág með 6ensín, oCíusöCu og þjónustumiðstöð jyrir
tjaCcCErúa og CtjóEftýsafóEíi. Verið veCfiomin.
Atfu Við vdtum cEvdCarafsíátt
jyrír þá sem vilja dveíja í núðri vifat
Tísfcusýmng
í kvöíd ki 21.00
sýna Módeísamtökui gbesiíegan
uttarfatnað ftú Áíafvssi
0*
HÖTBL YALHÖLL
ÞINGVÖLLUM • SÍMI 99-4080
æskunni og öll list hans á rætur aö
rekja til hennar, trúi ég. Svo þaö er
engin tilviljun aö ég spjalla eitthvaö
um hafiö. Og eyöimörkina, eins og
ég geri í Síngan Rí. Því ég er fædd-
ur á eyöimörk. Alinn upp á sandi
milli Krossavíkur og Hellissands.
Og þarna er mikill himinn. Hann
kemur í nýju bókina mína. Nú, ég
drukknaöi viö þennan sand þegar
ég var sjö ára. Ég má segja aö þá
hafi ég unniö mikinn sigur, aö hafa
ekki fariö úr sambandi, því margir
ná sér aldrei eftir slíka drukknun.
Djúpiö fjallar um þennan þátt úr lífi
mínu, svo sem tvær, þrjár sekúnd-
ur. Hvort ég kom of nálægt ööru
lífi? Ég veit þaö ekki fyrir víst. En ég
veit ekki hvort viö höfum nokkurn
tíma náö saman, ég og sá sem
drukknaöi. Borgarinn Steinar hefur
veriö harla hallærislegur. Hann hef-
ur oft beöiö hinn um hjálp á erfiöum
stundum. En hinn varöar ekkert um
þennan borgara. Hefur hvorki skiln-
íng né áhuga á honum. Og öfugt.
— Þú segir aö Djúpiö sé
sjálfsævísaga. Einhverntíma fékk
ég á tilfinninguna aö þaö sé sama
aöalpersónan í Faröu burt skuggi
og Djúpínu ...
— Já? Nei, nei, ööru nær. Ann-
ars þótti mér dáldiö vænt um þessa
sögu, Farðu burt skuggi, því ég
skrifaöi hana á stuttum tíma, mig
minnir aö þaö hafi gerst á 4—5
dögum, og þaö var í þorpinu Vila
Praia de Ancora í Norður-Portúgal.
Viö vorum þar saman, viö Barbara
blessunin, konan mín. Og þetta var
þaö eina sem ég skrifaöi á tveimur
árum. Svo héldum viö til Þýska-
lands þar sem Barbara fór aö vinna
og ég aöallega aö drekka, því ég
komst ekki á neinn skriö viö neitt
annaö en þaö. Barbara er gædd
frábærri innsæisgáfu, en hún brást
einu sinni. Hún hélt aö ég væri
ofurseldur drykkjusýki og baö mig
margsinnis aö fara til sálfræöíngs
og láta hann koma lagi á mig, en ég
vissi aldeilis aö þaö var lag á mér
og lét aldrei veröa af því.
— Leggurðu mikið uppúr inn-
blæstri? Þarftu aö vera heitur til
að geta skrifaö?
— Ég vil ekki móöga þennan
mikla mátt meö því aö segja aö ég
þekki hann. En ég má þó segja aö
ég hafi notiö þess aö vera i einhvers
konar leiöslu. Nei, þetta er ekki þaö
aö vera heitur. Hugurinn er þvert á
móti kaldur. ískaldur. Jafnvel
ópersónulegur. En hann er óskeik-
ull. Hann velur ávallt réttu orðin, og
þau eru ávallt einfalt mál og foröast
þaö aö drekkja efninu f flúri, sem
hinni fullu meövitund hættir oft til
aö nota. Ég má jafnvel segja að
maöur sé í mikilli fjarlægö viö sjálft
efniö og skrifi einfaldlega vegna
þess aö svona hlýtur allt aö farai
Enda reynist oft erfitt eftir á aö
hnika oröi.
Ég hef ekkert á móti slíkri leiöslu,
jafnvel þótt mér finnist oft sem ég
veröi aö sjálfum djöflinum meöan á
henni stendur, því óg er latur og
kann þar aö auki ekki aö hugsa.
— Nú verður útvarpsþéttur um
þig á sunnudaginn undir titlinum
„Utangarösskáld". Þú sagðir sjálf-
ur aö þú hafir aldrei getað orðið
prúður borgari, og mér hefur skil-
ist að þú hafir lítið stundað normal
líf þegnanna sem slá sér niöur á
ákveðnum bletti, safna fyrir húsi
og stunda fasta vinnu, heldur
mest verið á þvælingi, hingaö og
þangað, oft einn og blankur, jafn-
vel í öðrum heimsálfum?
— Það er ekki til í mér vottur af
nokkurs konar karakter, guöi sé lof.
Karakterinn hafa þeir sem ráöa yfir
heiminum, og jafnvel rithöfundar
hafa hann, svo lángt gengur þaö!
Þessir miklu bolmagnsmenn eiga
allt sitt líf einhvern KR-félaga úr
vesturbænum aö vini og geta aldrei
slitið venslin viö hann, svo aö KR
veröur ávallt gamla góöa KR. Ég
get hins vegar aldrei átt vin, og fari
einhver að gera vel til mín er mér
nóg boöiö og verö einhvern veginn
tilaö slíta allt samband. Þetta er í
alla staöi harla ópraktískt, er manni
sagt, og þaö er ofur skiljanlegt.
Mannlegt eöli lætur ekki aö sér
hæða. Aö vera einhvers konar
herramaöur, vandur aö viröíngu
sinni og meö gott borgaralegt
mannorð, kemur til aö skipta rithöf-
und meira máli en þaö að hann
skrifi vel. Hann selur vel ef hann
gengur aö jafnaöi vel til fara um
bæinn. Og ef hann hefur gáfu til aö
geta nuddaö dáldiö í pólitískum
kerfum annaö veifiö og skrifa svo
aö kjaftur hæfi skel er honum borg-
iö. En ég kæri mig ekki um aö vera
rithöfundur, því óg hef skömm á
því. En aö vera meö þægilegar dill-
ur í kollinum, þaö er annað mál, og
þaö er allt sem ég nenni aö sækjast
eftir.
Aö vera utangarösmaöur, er þaö
ekki þaö að vera lifandi maöur? Ef
viö lítum í söguna megum viö sjá aö
þeir hafa haldiö heiminum nokkurn
veginn meö fullum sönsum; annars
er varla um neitt lag aö ræöa yfir-
leitt.
Gott og vel, svo þaö er fariö aö
kalla mig utangarösmann? Nokkuö
seint! Því ég er löngu búinn að vera
þaö. Já, satt er þaö, ég má segja aö
ég lifi í paradís hérna á Víöinesi, þar
sem ég hef haldiö mig í rúmlega ár.
Ég er bara þannig gerður, aö mér
leiöast vellystingar til lengdar, og
ég hlýt um síöir aö flýja mína para-
dís eins og Adam foröum.
Ég vona bara aö ekki veröi fariö
aö tala vel um mig, því þaö á ég
bágt meö aö þola. Ég hef bariö
mann fyrir þaö, og ég vona aö þaö
þurfi ekki aö endurtaka sig.
Mig lángar aö geta horft á mig i
nokkurri fjarlægö og þurfa ekki aö
taka sjálfan mig of alvarlega, því
þaö er fremur hallærislegt. Reykja-
vík hefur aö vísu reynt aö skikka
mig, en hún hefur ekki lengur efni á
því. Ég mun hins vegar láta hana
gera þaö sem ég vil. Hafi ég þjáöst
var ég ekki of góöur til þess!
— Þú ert hérna með óútgefin
handrit, þar á meðal heila skáld-
sögu sem hvergi hefur birst eöa
verið lesin upp. Hvað geturðu sagt
mér um hana?
— Ég gæti talaö um nýju bókina
mína, og það er einmitt hennar
vegna sem óg tek tali. Hún veröur
aö komast til fólks, og einkanlega
úngs fólks, sem er meö á mínum
nótum. Og um leiö má ég segja aö
ég sé nútímamaður, því ég lét mig
ekki veröa eftir á leiöinni. Ég er allt
um þaö ýngri í dag en ég var um
tvítugt.
Þaö er ekkert til í þessum heimi
sem takandi er mark á né byggj-
andi á nema fólk. Stundum er talaö
um aö Reykjavík sé farin aö spillast.
En ef þaö er satt? Guöi sé lof! Þaö
er kominn tími til aö lífiö hristi af
henni gamla freöna drungann. Þaö
er kraftur og fjör i spillíngunni og
hún má vissulega dansa dáldiö
lengur ef hún hefur þrek til þess. En
ég óttast hins vegar úrkynjunina,
þann blund og þann sljóa sem ég
held aö sjónvarp og vídeó hljóti aö
hafa í för meö sér. Ég held aö ef
fólk les ekki bók mína muni þaö
blundast inní kassagláp og hrein-
lega vankast.
Ég hef aö vísu gefist upp á útgef-
endum, sem Thor sagöi fyrir nokkru
og meö réttu aö kæröu sig ekki um
bækur sem væru lesandi, og ég
ætla aldrei framar aö leita til þeirra.
Hins vegar væri ekki nema sjálfsagt
aö eitthvert flugféiagiö gæfi hana
út! því hún fjallar aö nokkru leyti um
flug; fjórar aöalpersónur hennar
reykvískir flugmenn sem hafa gam-
an af háspekilegum hugleiöingum.
En jafnvel þótt ég viti ekki hvaö aft-
ur er né fram á flugvél er þetta ein-
hver besta bók um flug sem um er
aö ræöa, og mér finnst ekki nema
sjálfsagt aö hún veröi seld á öllum
flugvöllum, þvi hún æsir fólk til
flugs! Og hún mundi engu síöur ná
sínu lagi yröi hún leikin í útvarpi eöa
sjónvarpi, svo ég er aldeilis ekki á
flæöiskeri staddur.
— Jæja Steinar, segðu mér:
„Hvaö var þaö sem réöi því að þú
fórst aö skrifa? Hvað er þaö sem
drífur þig áfram?
— Skáldskapurinn hefur leitt
mig úr tveimur hjónaböndum, og
blessaöur sé hann ævinlega. Já, ég
hef haldiö mér fast viö hann. Ég hef
valiö skáldskap vegna þess ein-
faldlega aö ég er latur. Ég hef valið
skáldskap vegna þess aö í skáld-
skap þarf maöur ekki aö hugsa.
En þar meö er kominn yndisleiki
í efniö: aö skáldskapur lætur ekki
aö sér hæöa. Hann fer ekki endi-
lega til þeirra sem mest gala um
snilli. Hann stendur nefnilega á
núlli. Listin stendur ævinlega á
þessu gamla sínýja núlli og er ávallt
aö byrja. Ég hef enga löngun og
varla nokkra getu til aö vera meö
stæla, og ég fagna því aö þurfa ekki
lengur að draga á eftir mér þunga
pramma af komplexum. Ef líf mitt
hefur einhvern tilgang þá hefur þaö
tilgang aö því leyti sem ég tel aö
mér vegni bærilega. Aö ööru leyti er
þaö tilgángslaust meö öilu. Ég veit
aö mér mun aldrei auönast þaö aö
lifa hamíngjusömu lífi, jafnvel ekki í
einn dag. En eitthvert líf get ég
fengiö af þeirri blekkíngu sem þaö
er aö lifa. Ég tek því meö þökk aö
þoia nokkra raun ef ég verö fallega
blekktur, því mér leiöist hamíngjan.
Því hve ónotalega manni líður þeg-
ar allt leikur í lyndi, hversu tómt er
þaö aö vera sæll. Og þaö, aö hljóta
alsælu, hve innantómt er þaö!
Einar Kárason tók viðtaliö.