Morgunblaðið - 24.07.1988, Blaðsíða 10

10 B
MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 24. JÚLÍ 1988
Frá fréttaritara Morgunblaðsins í Flórens, Bergljótu Leifsdóttur.
í blaðinu „Gente“, sem kemur út
vikulega, var viðtal við Katia Ric-
ciarelli, sem er ein af þekktustu
óperusöngkonum á Italíu. I viðtali
þessu minnist hún á nemanda sinn,
Guðjón Óskarsson. Viðtal þetta er
tekið í fæðingarbæ Katia, Rovigo,
þar sem hún hélt tónleika ásamt
nemendum sínum.
Katia segir: „Ég er svo spennt.
Ekki vegna þess að ég á að syngja,
heldur fyrir þeirra hönd. Sum eru
að koma fram í fyrsta skipti og eru
kvíðin. Ég hef tekið miklu ástfóstri
við þetta unga fólk. Fyrir mig eru
þau meira börnin mín heldur en nem-
endur.“
í eitt ár hefur Katia Ricciarelli
verið söngkennari auk þess að syngja
í óperum út um allan heim. Hún er
listrænn forstöðumaður Söngskólans
í Osimo í nágrenni Ancona, sem er
einn af virtustu söngskólum í heimin-
um. Hún ber ábyrgð á fræðilegri
stefnu skólans, vali á kennurum og
á öllu því, sem á einhvem hátt snert-
ir listræna sköpun nemendanna.
Katia segir að þetta sé viðkvæmt og
mjög erfitt starf, sem er yfirleitt leyst
af hendi af gömlum og virtum hljóm-
listarmönnum. Og kannski er það í
fyrsta skipti, sem söngkonu, sem enn
er á besta aldri og er ennþá í sviðs-
ljósinu, er falið þetta starf.
Á tónleikunum í leikhúsinu í Rov-
igo komu fram 16 nemendur og koma
þeir alls staðar að úr heiminum. Á
meðal ítalanna er tenórinn Fabio
Macchini, sem er lögfræðingur, sópr-
ansöngkonan Adriana Giunta, sem
er 5. árs nemi í læknisfræði, einn
íslendingur, bassinn Guðjón Óskars-
son, einn Grikki, Nicolas Fagounis,
ein japönsk, Yoriko Komiya, auk
Kóreubúa.
Katia segir: „Söngnám er bæði
langt og erfítt nám. Það þarf að
horfast í augu við alls konar fómir,
vonbrigði og vonleysi. Listina „að
syngja vel“ lærir maður ekki af bók-
um. Bestu kennaramir eru frægir
söngvarar, sem eru hættir að koma
fram. Ég tel að það sé mikilvægt
að kenna líka þegar maður er ennþá
í sviðsljósinu. Það sem maður getur
þá gefið nemendunum er eitthvað
lifandi, eitthvað sem er tiltækt. Þar
að auki elska ég „að lifa“ með nem-
endunum mínum, taka þátt í vand-
ræðum og vandamálum þeirra eins
og móðir mundi gera. Þessir nemend-
ur eru orðnir fjölskylda mín. Mörg
þeirra eru fjarri heimalandi sínu og
ættingjum og em stundum leið. Ég
hef „ættleitt þá“.“
Nemendur hennar eru um
fímmtíu. Þeir eru allir brautskráðir
frá öðrum skólum og koma í þennan
skóla til að sérmennta sig. Umsækj-
endumir eru teknir inn eftir mjög
strangt val. Námskeiðið tekur tvö
ár og byijar í janúar og endar í júlí.
Það eru 6 kennslustundir á dag og
er mætingarskylda.
Katia er spurð hvort þessir tónleik-
ar séu hluti af áætlun skólans. „Regl-
ur skólans gera ráð fyrir verklegum
áefíngum og er hápunkturinn Hátí-
ðin, sem fer fram í lok hvers skóla-
árs. Ég tel það vera undirstöðuatriði
að hinir ungu nemendur syngi eins
mikið opinberlega og þeim gefst
tækifæri til. Einungis með því að
komast í samband við fólkið, með
því að koma fram á raunverulegu
sviði, lærir maður að syngja og að
hafa stjórn á röddinni og tilfínning-
unum. Þess vegna hef ég farið lengra
í hinum verklegu æfingum skólans
með þessum tónleikum. Með því að
notfæra mér frægð mína og vináttu
hefur mér tekist að sannfæra leik-
húsin um að hýsa okkur. Fólkið
myndi ekki koma í leikhúsið til að
hlusta á þá sem eru að koma fram
Katia Ricciarelli i hlutverki Desdemonu í Othello.
í fyrsta skipti á leiksviði, en ég syng
með nemendunum mínum og fólkið
kemur til að hlusta á mig og þá einn-
Söngkonan ásamt nemendum sínum. Guðjón Óskarsson er fremst til vinstri.
ig á nemenduma. Eftir Rovigo förum
við til Adria og síðan til Ancona. I
ágúst munu nokkrir af nemendunum
syngja í Ariccia á mikilvægum tón-
leikum, sem vérður sjónvarpað. Aric-
cia-borg veitir á hveiju ári verðlaun-
in „Lauri-Volpi“ óperusöngvurum
sem bera sérstaklega af öðrum.
Verðlaunaafhendingin fer fram í
mikilli veislu. í ár voru mér veitt þau
og einnig bandaríska tenórnum Chris
Merritt. Ég hugsaði strax til krak-
kanna minna við verðlaunaafhend-
inguna og ég spurði skipuleggjand-
ann, sem er Teddy Reno, hvort ég
fengi að syngja og varð hann við ósk
minni. Ég er í skýjunum yfír að hafa
unnið til þessara verðlauna og þá
sérstaklega vegna þess að mér gefst
tækifæri til að láta stóran áhorfenda-
hóp hlusta á nemendurna mína.“
Tónleikarnir sem Katia Ricciarelli
heldur með nemendunum sínum eru
stórkostlegir. Katia skipuleggur þá
eins og sýningu. Auk þess að koma
fram með þeim er hún kynnir og
skemmtikraftur. Hún gengur um
sviðið, kynnir nemenduma, hún hvet-
ur þá og segir brandara til að draga
úr spennunni. Hún er fyndin og
skemmtileg og áhorfendurnir heillast
af henni.
Katia Ricciarelli óperu-
söngkona og nemandi
hennar Guðjón Oskarsson
í þimgavigt
Myndlist
Bragi Ásgeirsson
Ætti maður að flokka verk lista-
manna eftir þyngd þeirra og fyrir-
ferð þá eru myndir sænska mót-
listamannsins Claes Hake ótvírætt
í þungavigt.
Þetta munu og þyngstu og fyrir-
ferðarmestu myndverk, sem
nokkru sinni hafa ratað inn í vest-
ursal Kjarvalsstaða, sem hýsir þau
til loka mánaðarins. Verkin koma
frá Svíþjóð og mun það óneitanlega
hafa verið nokkur fyrirhöfn sam-
fara því að flytja þau hingað til
íslands.
í Svíaríki eru miklar og merkar
gijótnámur, enda landið óvenju ríkt
af hvers konar málmum og gijót-
tegundum, svo sem við höfum áður
fengið að sjá t.d. í höggmyndum
Sigurðar Guðmundssonar í Amst-
erdam — sænska stálið þekkja svo
allir.
Það hlýtur að vera mjög spenn-
andi fyrir myndlistarmenn að vinna
í sænskum gijótnámum og mögu-
leikamir ótæmandi svo sem fram
kemur að nokkru á þessari sýn-
ingu. Láta t.d. risastórar sögunar-
vélar saga út grjótið og fagmenn
slípa, ef vill.
En Claes Hake er myndhöggvari
í eðli sínu, sem víða hefur komið
við og sem hefur mjög gott vald á
handverkinu, og myndir hans em
minna hugmyndafræðilegs eðlis en
meira hrein og klár mótlistaverk.
Það er til að mynda mjög sterkur
tjákraftur í hinum sex grænu lág-
myndum „Nótt og dagur“, er getur
minnt á Rodin, en em þó mjög
persónulegar í óhlutlægum fmm-
krafti sínum, en þær myndir skera
sig úr á sýningunni, enda elstar.
Þær myndir em alltaf jafn sterk-
ar á sýningunni hvaða tíma dags
sem er, en hins vegar hjóta hin
verkin sín ekki sem best á parkett-
gólfí salarins, en þó sýnu skást við
gerviljós á kvöldin. Eiga vísast
best heima úti við, þar sem einfald-
leiki þeirra skæri sig úr í fjölþættu
umhverfí.
Þá líkaði mér sýnu betur við
verkin við aðra skoðun en fyrstu,
en einfaldleikinn er einmitt iðulega
nokkuð seintækur.
Öll verkin fóm þá að höfða til
mín, hvert á sinn sérstaka hátt,
þannig að ég á erfitt að gera upp
á milli þeirra, en líkar þau hins
vegar prýðilega.
I þeim er einatt einhver sérstök
undirstöðuhugsun, sem getur verið
í senn skondin sem hátignarleg,
allt eftir því hvaða skilning maður
leggur á hana. Ég nefni hér sem
dæmi myndimar „Prinsessurnar
tvær“ og „Prinsinn“. Þá er „Sverð-
ið“ sterk mynd og formið óvægið
svo sem vera ber, og sömuleiðis
er kraftur í „Nautinu“. „Hjálmur-
inn“ hittir í mark með sínu slípaða
yfirborði og „Skógurinn" rís upp,
kröftugur og ógnvekjandi eins og
rammur galdur eða bæn, sem
stígur til himins.
Það er þannig, að þegar hugar-
flugið er komið af stað í sambandi
við slíkar myndir, öðlast þær nýja
dýpt og óræðar víddir eins og öll
sönn list á að gera.
Claes Hake er maður, sem vill
segja hlutina með verkum sínum
og tekur afstöðu gegn öllum há-
timbruðum lýsingarorðavaðli og
segir m.a. að fuglafræði sé það
fyrir fuglana, sem listvísindi eru
fyrir listamennina. Hann virðist
mjög sjálfstæður persónuleiki, sem
dreymir stórar dáðir og það er ein-
mitt nokkur dáð í sjálfu sér að
koma þessari sýningu hingað til
íslands. Hann er verkamannssonur
og sem slíkur með lífið í lúkunum
og ríka tilfínningu fyrir staðreynd-
um lífsins. Flókinn persónuleiki,
svo sem sjá má af lýsingu vinar
hans: „Sá sem í raun og veru vill
þekkja Claes Hake, ætti að festa
sér bók í hundasálarfræði."
Claes Hake telst ungur listamað-
ur, fæddur 1945 og því aðeins 43
ára að aldri, en er fyrir það merki-
lega þroskaður og sjálfstæður.
í stuttu máli, sérstæð sýning
sem verð er allrar athygli og ágæt
sending frá frændum vorum
Svíum, sem þakka ber fyrir með
virktum...