Morgunblaðið - 24.07.1988, Qupperneq 17

MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 24. JÚLÍ 1988
B 17
Hjá skála Björgunarsveitar Eyfellinga á Fimmvöröuhálsi.
Riöiö upp Fosstorfuna.Skógasandur ifjarska ogMelrakkadalur i
Skógarnúpi er lengst til hœgri. MorgunblaöiÖ: Halldór Gunnarsson.
G/uggafoss.
Hjá Króksfossi eöa Hrifandi eins og hann er einnig kallaður.
Skammt fyrir ofan Skógafoss eru
Hólmarnir, sáeyjar í árfarveginum
og í þeim leifar af gömlum skógi
sem staðurinn dregur nafn sitt af.
Þar er Hestavaðsfoss, breiður og
fallegur foss sem er aðallega á þver-
veginn, en býr yfir kitlandi flúðum.
Skógáin hefur sorfið hlíðina í sund-
ur eins og listamaður, því ýmist eru
gilin smágerð eins og eftir heklunál
eða mikilúðleg úr höndum afls sem
enginn fær mælt. Fossarnir taka á
móti manni eins og ljóð af Ijóði,
hver með sinn svip en allir með
reisn. Fyrir ofan Hestavaðsfoss er
Fosstorfufoss, þá Steinbogafoss,
Rollutorfufoss, Skálabrekkufoss
neðri, Kæfufoss, Skálabrekkufoss
efri, Króksfoss sem sumir kalla
Hrífandi, Gluggafoss og Landnorð-
urstungufossar en þeir eru þrír tals-
ins.
Klæddur úðaslæðu
Hjá Steinbogafossi er steinbogi
sem unnt er að ganga á yfir ána,
þar er mjög grýtt gil og djúpt, en
árniðurinn er með ólíkindum fjöl-
breytilegur, því aðstæður árinnar á
ferðinni til sjávar er svo misjafnar,
eins og ótal strengir í ótrúlegu nátt-
úruhljóðfæri. Oft verða menn orð-
lausir á þessari leið og það á við
um Króksfoss, eða Hrífandi, sem
er slíkt djásn að ógleymanlegt er.
Þar er grasbali á brún frammi sem
sífellt er klæddur úðaslæðu af
undraheimi.
Þegar fer að nálgast jökulræt-
urnar harðnar jörð undir fæti, grös-
ugar hlíðar fjara út og melar heíja
leikinn, en hvarvetna er lyng á leið
og harðbýlir skúfar. Rjúpa er gjarn-
an í gönguferð með unga sína. Við
efsta fossinn í Landnorðurstungum
er vaðið yfir Skógána og fyrir
nokkrum árum setti Ferðafélag ís-
lands göngubrú yfir ána þar. Er
það mikið og þarft öryggismál, enda
sífellt íjölfamari leið. Upp undir
jökulrótum Lágjökulsins milli Eyja-
fjallajökuls og -Mýrdalsjökuls er
skálinn á Fimmvörðuhálsi sem Ey-
fellingar reistu. Þar er mikilvægt
skjól fyrir ferðamenn, því snemma
sumars og síðsumars sérstaklega
geta orðið mjög snörp veðrabrigi á
þessari leið og margur hefur þakk-
að fyrir að komast í skálann á
Fimmvörðuhálsi.
„Hefurðu ekki séð Hófí?“
Við áðum í skálanum og veiting-
ar vom fram bornar, jafnmargar
tegundir af meðlæti og fossamir í
Skógánni. Síðan er þægileg leið á
allt að því sléttlendi yfir jökultung-
ur Eyjaijallajökuls.Það tók um 45
mínútur að ríða yfir sléttan jökulinn
og við Þrívörðusker var stigið af
hestbaki, þeim snúið við með fylgd-
armönnum, en ferðinni haldið áfram
gangandi niður í Þórsmörk. Birtu-
spilið var slíkt og ijallasýn að menn
setti hljóða þótt flestir hefðu notið
þess að spjalla saman á hægri ferð
í Eyjafjallareiðinni. Eftir stundar-
þögn segir séra Halldór Gunnarsson
í Holti upp úr eins manns hljóði:
„Það mun satt sem sagt er að
hvergi á jarðríki sé að líta aðra eins
fegurð og hér á einu andartaki."
„Hefurðu ekki séð Hófí?“,spurði
Ragnar Axelsson ljósmyndari
Morgunblaðsins um hæl, og þannig
gekk ferðin fyrir sig.sínum augum
leit hver silfrið en allir voru sam-
mála um fegurðina.
„Það er engin spurning
hvar dilkakjötið er best“
Farið var í rólegheitum niður
Bröttufönn um Heljarkamb sem er
skemmtilegur en auðfarinn þrösk-
uldur á leiðinni niður hlíðina, þá tók
við Morinsheiði, Heiðarhorn og
hvert örnefnið á fætur öðru en
sjálfsgt er að hafa gott kort með
sér á þessari leið og helst afrit af
Þórsmerkurpistlinum í árbók Ferða-
félags íslands. Mýrdalsjökull, með
öllum sínum skriðjöklum, blasir við
handan gilja, Rjúpnafell, Hattfell,
Útigönguhöfði, Almenningar, Tind-
fjöll, Einhyrningur og hver laut,
hóll, fjall eða fell á sér stað og stund
í sögunni ef að er gáð. Gangan nið-
ur með Heiðarhorni, þar sem fýllinn
býr lengst frá sjó í heiminum og
þarf að fljúga 70 kílómetra leið í
hádegismatinn, var eins konar for-
réttur að aðalréttinum sem er
Strákagilið. Gangan með brúnum
Strákagils er eftir göngustíg sem
enginn nema Guð hefði getað valið,
svo óaðfinnanleg er fegurðin á þess-
ari leið. Við stöldruðum oft við á
leiðinni niður og ósjaldan báru
menn lófa að munni sé fylltan berj-
um. í einni slíkri áningu hafði talið
borist að því að þessi náttúru-
paradís væri friðuð fyrir sauðkind-
inni og væri það við hæfi þótt
lambakjötið væri mikilvægt. Séra
Halldór í Holti, sem er hrifnæmur
maður, stóð fyrstur upp þegar áð
hafði verið góða stund. Kvöldsólin
sló roðabirtu á jökul og hlíð og
hvanngrænt kjarrið andaði ilmi
sínum. „Mikil er dýrð Drottins,"
sagði presturinn og bandaði hægri
hendinni eins og í stólnum, en í
sömu andrá skaust rolla undan
kjarrinu á bannsvæðinu og bóndinn
í prestinum hélt áfram óhikað af
enn meiri sannfæringu: „Það er
engin spurning hvar dilkakjötið er
best.“
Menn ætla aftur
Ósjálfrátt hægðu menn ferðina á
endasprettinum. Ekki vegna þess
að þreyta settist að eftir 7 tíma
ferð, heldur vegna þess að menn
vildu ekki láta þennan draum taka
enda. En allt fram streymir enda-
laust og bíll Austurleiðar beið í
Básum og flutti ferðalangana í
skála Austurleiðar. Þar beið kaffi
og meðlæti, gufubað og hlý hús.
Þægileg þreyta úr faðmi ijallanna
titraði eilítið í hveijum og einum,
en eitt er víst að sá sem fer þessa
leið einu sinni ætlar aftur.
TEXTI:Ámi Johnsen
UOSMYNDIR:
Ragnar Axelsson