Morgunblaðið - 20.01.1993, Blaðsíða 1

56 SIÐUR B/C
15-tbl. 81. árg. MIÐVIKUDAGUR 20. JANÚAR 1993 Prentsmiðja Morgunblaðsins
Franska
stjórnin
fellur?
París. Reuter.
FRANSKIR sósíalistar gjalda af-
hroð í þingkosningunum í 21. og
28. mars ef könnun á fylgi stjórn-
málaflokka sem birtist í blaðinu
Le Figa.ro í gær reynist mark-
tæk. Astæður fylgishrunsins eru
raktar til mikils atvinnuleysis og
fjármálahneyksla.
Samkvæmt könnuninni fá sósíal-
istar einungis 83 menn kjörna en
þeir fengu 270 þingmenn í kosning-
unum 1988. Stjórnarandstaða mið-
og hægriflokkanna fær hins vegar
439 þingsæti miðað við 259 í síð-
ustu kosningum samkvæmt könn-
un. Á þinginu sitja 577 menn.
Kommúnistar bæta við sig
Þá bendir niðurstaða könnunar-
innar til þess að Kommúnistaflokk-
urinn auki við þingmannatölu sína,
úr 25 í 28. Einnig að flokkur um-
hverfissinna fái íjögur sæti og Þjóð-
fylking Jean-Marie Le Pens aðeins
eitt. I könnuninni voru sæti fran-
skra yfirráðasvæða erlendis ekki
talin með en fyrir þau eru 22 frátek-
in sæti á franska þinginu.
Samskipti
viðPLO
leyfileg
Jerúsalem. Reuter.
ÍSRAELSKA þingið sam-
þykkti í gærkvöldi ný lög
sem heimila samskipti við
Frelsissamtök Palestínu-
manna (PLO). Er litið svo á
að þar með hafi verið stigið
fyrsta skrefið í átt til form-
legra viðræðna við PLO.
Þingið afnam bann við sam-
skiptum við PLO með 39 at-
kvæðum gegn 20 og er litið á
úrslitin sem mikinn sigur fyrir
Yitzhak Rabin forsætisráð-
herra og ríkisstjóm hans.
ísraelar hafa talið PLO til
hryðjuverkasamtaka en stjóm-
málaskýrendur sögðu úrslitin í
gær táknræn fyrir breytingar
sem ættu sér stað í ísrael.
Karadzic
vill frið
Pale, Daily Telegraph.
RADOVAN Karadzic, leiðtogi
Bosníu-Serba, hvatti fulltrúa á
þjóðarsamkundu þeirra til þess
í gær að samþykkja áætlun um
frið í Bosníu sem samkomulag
náðist um í viðræðum í Genf í
síðustu viku.
Á miðnætti höfðu umræður á
samkundunni staðið í átta stundir
og óvíst um niðurstöðu en í dag
rennur út frestur sem Bosníu-Serb-
um hafði verið veittur til að sam-
þykkja friðaráætlunina.
Reuter
Clinton biðst fyrir við gröf Kennedys
Forsetaskipti fara fram í Bandaríkjunum í dag en þá tekur Bill Clinton við
af George Bush. Ríkissjónvarpið verður með beina útsendingu frá embætti-
stöku Clintons og hefst hún kl. 16. í gær fór verðandi forseti að gröf Johns
F. Kennedys fymim forseta, lagði hvíta rós að leiðinu og baðst fyrir. Var
myndin tekin við það tækifæri.
Sjá „Bandaríkjamenn jákvæðir í garð Clintons" á bls. 20.
Lagaprofessor gagnrýmr Tamílaskýrslu
Segir Schliiter
of hart dæmdan
Kaupmannahöfn. Frá Sigrúnu Davíðsdóttur fréttaritara Morgxinblaðsins.
DEILUR fóru af stað í gær um álitsgerð Mogens Hornslets hæsta-
réttardómara um Tamílamálið svonefnda og afleiðingar hennar. Pre-
ben Stuer Lauridsen lagaprófessor við Kaupmannahafnarháskóla
hélt því fram í grein í Berlingske Tidende í gær að dómarinn hefði
gengið allt of langt í gagnrýni á Paul Schliiter sem sagði af sér sem
forsætisráðherra þegar skýrslan var birt sl. fimmtudag. Segist Stuer
Lauridsen ekki geta dregið þá ályktun af gögnum málsins að Schliiter
hafi blekkt danska þingið.
Ovissa
umEES
Brussel. Frá Kristófer M. Kristins-
syni, fréttaritara Morgunblaðsins.
ANDSTAÐA Spánveija við
samning Fríverslunarbanda-
lags Evrópu (EFTA) og Evr-
ópubandalagsins (EB) um Evr-
ópska efnahagssvæðið (EES)
mun að mati viðmælenda
Morgunblaðsins í Brussel ekki
auðvelda lausn þess vanda
sem samningurinn rataði í
vegna úrslita þjóðaratkvæðis-
ins í Sviss.
Heimildarmenn Morgunblaðs-
ins telja litlar líkur á því að
Spánveijar muni beita sér af
afli til að koma í veg fyrir að
samningurinn taki gildi en þeir
vilji reyna til þrautar að hafa
af honum sem mestan ávinning.
Bent er á að Spánveijar eigi
ekki mikilla hagsmuna að gæta
í tengslum við hann. Það geti
leitt til þess að þeir muni ekki
leggja í harða baráttu gegn
EES-samningnum. Þá þyki það
ekki sérlega eftirsóknarvert
hlutskipti innan EB að vera einn
í andstöðu við hin aðildarríkin.
Sjá „Spánverjar..." á bls. 21
Lauridsen segir gagnrýni á
Schliiter, H.P. Clausen þingforseta
og ýmsa embættismenn óskiljan-
lega og túlkun dómarans á orðum
og athöfnum þeirra furðulega og
vafasama. Annar lagaprófessor,
Jorgen Gronnegaard Christensen
segir gagnrýnina óréttmæta en
þriðji lagaprófessorinn, Eva Smith,
tekur undir gagnrýni Lauridsens.
Ónógur stuðningur við að
þingið ræði skýrsluna
í gær fór Uffe Ellemann-Jensen
formaður Vesntre fram á að þingið
kæmi saman til að hægt væri að
ræða skýrsluna og gagnrýni á hana.
Henning Dyremose, sem Schliiter
benti á sem eftirmann sinn, tók
undir ósk hans, en síðar í gær til-
kynnti Schliiter að ekki gæti orðið
af þessu þar sem nokkrir í þing-
flokknum væru því andsnúnir. Þar
með næðist ekki tilskilinn V hluti
þingmanna til að styðja hugmynd-
ina. Ef allir þingmenn Venstre,
íhaldsflokksins og Framfaraflokks-
ins hefðu stutt tillöguna hefði málið
náð fram að ganga. Ellemann-Jens-
en sagðist vera vonsvikinn yfir af-
stöðu íhaldsflokksins.
Poul Nyrup Rasmussen leiðtogi
Jafnaðarmannaflokksins hélt áfram
sínu striki í tilraunum sínum til að
mynda nýja ríkisstjórn og sagðist
stefna að því að ljúka þeim fyrir
helgi.
Irakar reyna árangurslaust að friðmælast við Bill Clinton
Merki um sundrung í
röðum Vesturveldanna
Bagdad, Washington, London, Moskvu. Hcuter.
ÍRAKSSTJÓRN lagði í gærkvöldi til að vopna-
hléi yrði lýst yfir í átökunum á loftbannssvæð-
unum í írak frá og með klukkan 5 í morgun
að islenskum tíma. Talsmaður George Bush
Bandaríkjaforseta sagði að væru írakar tilbún-
ir að virða samþykktir Sameinuðu þjóðanna
um lyktir Persaflóastriðsins yrði hernaðarað-
gerðum sjálfhætt. Fjölmiðlafulltrúi Saddams
Husseins Iraksforseta birti í gær opið bréf í
sijórnarmálgagni í Bagdad þar sem hann
hvatti Bill Clinton, er tekur við forsetaemb-
ætti í Bandaríkjunum í dag, til að stöðva árás-
ir á írak og hefja samningaviðræður. Clinton
sagði friðmælingar íraka ekki nógu afdráttar-
lausar, einungis væri hægt að sætta sig við
að þeir færu að öllu leyti eftir samþykktum SÞ.
Andstaða við stefnu Bandaríkjanna í málefnum
Iraka virðist fara vaxandi í arabaheiminum en
einnig á Vesturlöndum. Rússar vilja fund í öryggis-
ráði Sameinuðu þjóðanna um árásirnar.
Stjórnvöld í Bagdad ítreka sem fyrr að Irakar
krefjist þess að fá full ráð yfir öllu loftrými lands-
ins og segja flugbann SÞ í norður- og suðurhluta
landsins ekki hafa verið samþykkt í öryggisráð-
inu, því sé það ólöglegt. Flugvélar bandamanna
gerðu enn árásir á skotmörk í Irak í gær, að þessu
sinni í norðurhlutanum. Páfagarður hefur sam-
þykkt ósk íraka um að miðla málum í deilum
þeirra við Vesturveldin.
Óánægja vegna falls óbreyttra borgara
Að sögn íraka hafa 42 fallið í loftárásum banda-
manna er hófust sl. miðvikudag. Mannfallið í röð-
um óbreyttra borgara veldur vaxandi óánægju í
þeim ríkjum araba sem stutt hafa bandamenn
þótt stjórnvöld í ríkjanna tjái sig yfirleitt lítið um
málið. Fólk sem tekið er tali á götum úti í araba-
löndum, segir að óbreyttir írakar séu drepnir til
að refsa Saddam fyrir að ögra öryggisráðinu. Isra-
elum sé hins vegar leyft að hundsa ályktanir SÞ
og Serbum í Bosníu liðið að myrða múslima án
þess að gripið sé til hemaðar gegn þeim. Stjórn
Saudi-Araba hvetur til þess að „öllum ályktunum
öryggisráðsins" sé fylgt eftir en minnist ekki á
írak sérstaklega í yfírlýsingu er send var út á
mánudagskvöld.
Talsmaður frönsku stjómarinnar lét í það skína
í gær að Frakkar væru ósammála þeirri ákvörðun
Bandaríkjamanna að skjóta stýriflaugum á
Bagdad á sunnudag, þar hefði verið farið offari.
Rússar tjáðu sig sama sinnis. ítalir lýstu áhyggjum
vegna mannfalls í röðum óbreyttra borgara. í
Bretlandi er lýst eftir ákveðinni stefnumörkun til
langs tíma í málefnum iraks, fáir mótmæla sjálf-
um árásunum. „Afmarkaðir hemaðarsigrar.. .
mega ekki koma í staðinn fyrir áætlun sem dugar
til að knésetja Saddam Hussein," sagði í forystu-
grein stórblaðsins The Times. Hollendingar segja
að álit öryggisráðsins sé í hættu verði ekki notuð
sama mælistika á brot íraka og Serba.