Morgunblaðið - 20.01.1993, Síða 21

MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 20. JANÚAR 1993
21
Spánverjar andvígir
EES án aðildar Sviss
SPÆNSKA dagblaðið E1 País skýrði frá því um helgina að Felipe
Gonzalez, forsætisráðherra Spánar, væri þeirrar skoðunar að samning-
urinn um Evrópska efnahagssvæðið (EES) hafi misst gildi sitt þar sem
Svisslendingar hafa hafnað honum í þjóðaratkvæðagreiðslu. Hann telji
að það sé „ekki þess virði“ að hefja samningaviðræður að nýju um
breytingar á sanmingnum og ráðlegra sé að leggja allan reglugerða-
pakka innri markaðar Evrópubandalagsins (EB) til grundvallar í fyrir-
huguðum viðræðum við Austurrikismenn, Finna og Svía, sem hefjast
í febrúar, og hugsanlegum viðræðum við Norðmenn í mars um inn-
göngu þessara þjóða í bandalagið.
E1 País segir að með því að hafna
samningnum um Evrópska efna-
hagssvæðið hafi Svisslendingar
skapað álíka lagaflækju og Danir
þegar þeir höfnuðu Maastricht-sátt-
málanum um aukinn samruna EB-
ríkjanna. Pólitískt vægi EES-samn-
ingsins sé hins vegar minna og því
hafi hann ekki skapað jafn miklar
deilur innan EB. Blaðið segir að laga-
flækjan felist meðal annars í því að
eitt af aðildarríkjum Fríverslunar-
bandalags Evrópu (EFTA),
Liechtenstein, hafi staðfest EES-
samninginn en Sviss, sem það sé í
tollabandalagi með, hafi hins vegar
hafnað honum.
E1 País segir að framkvæmda-
stjóm EB vilji að samið verði um
viðauka þess efnis að Sviss sé ekki
aðili að samningnum og að fyrirhug-
aðar stofnanir EES verði látnar um
að leysa lagaflækjurnar eftir að hann
hefur verið staðfestur.
Spænska stjórnin er hins vegar
andvíg staðfestingu samningsins í
núverandi mynd, ekki aðeins vegna
lögfræðilegu vandamálanna, heldur
einnig vegna þess að hún telur brott-
hvarf Svisslendinga hafa raskað því
„pólitíska og efnahagslega jafnvægi"
sem samið hafí verið um. Samningur-
inn hafí meðal annars átt að bæta
lagalega stöðu 90.000 Spánveija,
sem starfa í Sviss, auk þess sem
fella átti niður tolla á ávexti og græn-
meti, sem flutt er til landsins. Enn-
fremur hafí Spánverjar átt að fá
hluta framlags Svisslendinga í þró-
unarsjóð Evrópubandalagsins. Fram-
lag Sviss átti að vera 27% af heildar-
framlagi EFTA-ríkjanna.
Gildistaka samningsins gæti
hæglega tafist frekar
E1 País segir að spænsk sendi-
nefnd hafí nýlega rætt við ráðamenn
í Sviss um möguleikann á því að
gerður verði tvíhliða samningur milli
EB og Svisslendinga til að leysa ein-
hver af þeim vandamálum, sem sköp-
uðust vegna brotthvarfs Sviss úr
EES. Blaðið segir niðurstöðuna þá
að framkvæmdastjórn EB telji stað-
festingu EES-samningsins aðeins
tæknilegt vandamál en spænska
stjómin líti svo á að hér sé um grun-
vallarspurningu um framtíðarupp-
byggingu Evrópu að ræða. Gonzalez
sé þeirrar skoðunar að fljótfæmisleg
staðfesting EES-samningsins yrði
slæm byrjun á viðræðum um stækk-
un Evrópubandalagsins. Miðjarðar-
hafsþjóðirnar óttist að skandinavísku
þjóðirnar myndi ríkjablokk innan
Evrópubandalagsins og að innganga
Austurríkismanna styrki „ger-
manska svæðið“.
E1 País segir að gildistaka EES-
samningsins geti hæglega tafíst
frekar þar sem öll þjóðþing aðildar-
ríkjanna verði að leggja blessun sína
yfír viðaukann. Fulltrúadeild
spænska þingsins hefur samþykkt
EES-samninginn þar sem gengið er
út frá aðild Svisslendinga. Óldunga-
deildin hefur hins vegar frestað því
að staðfesta samninginn til að geta
kannað hvernig staðfestingu viðauk-
ans verður háttað og þá án aðildar
Svisslendinga.
Formaður utanríkismálanefndar Alþingis
Spánverjai1 komast ekki
upp með að skemma EES
BJÖRN Bjarnason, formaður utanrikismálanefndar Alþingis, sagði,
þegar Morgunblaðið bar frétt E1 Pais undir hann, að hann teldi ólík-
legt að Spánveijar kæmust upp með það innan EB, að eyðileggja
EES-samninginn. Að hans mati væri hér um vandamál innan Evrópu-
bandalagsins að ræða.
Masako Owada.
Fylltist hugarang-
ist eftir bónorðið
Tókýó. Reuter.
MASAKO Owada, unnusta Naruhitos, krónprins í Japan, lýsti því
fyrir fréttamönnum í gær hvernig hugarangist hefði gagntekið
hana er prinsinn bað hennar nú í haust.
Naruhito fékk í gær opinbert
samþykki fyrir ráðahagnum. Kiichi
Miyazawa, forsætisráðherra Jap-
ans, tilkynnti þá að konunglegur
hirðfundur hefði komist samhljóða
að þeirri niðurstöðu að heimila trú-
lofunina. Hjónaefnin komu síðan
saman fram á fréttamannafundi.
„Ég fékk ábyrgðarmikil verkefni
hjá utanríkisráðuneytinu og hugar-
angist mín var mikil þegar ég þurfti
að ákveða hvort ég ætti að hætta
starfi mínu,“ sagði Owada. Hún
sagðist hafa haft áhyggjur af því
að lífið í keisarahöllinni yrði erfítt.
„En hans hátign, sem vissi um
áhyggjur mínar, hét mér því að
hann myndi vernda mig af öllum
mætti." Masako sagðist hafa tekið
bónorðinu í desember síðastliðnum
eftir að Naruhito trúði henni fyrir
því að hann hefði líka áhyggjur af
því hvort hún gæti orðið hamingju-
söm í keisarahöllinni.
„í fréttinni er sagt frá því að þeir
Jacques Delors, forseti fram-
kvæmdastjórnar EB, og Felipe Gonz-
alez, forsætisráðherra Spánar, hittist
á flokkspólitískum fundi sósíalista í
Frakklandi laugardaginn 16. janúar
sl. og þar ætli Gonzales að ítreka
mótbárur Spánveija gegn EES á
þeim forsendum, að þeir tapi mestu
við brottfall Svisslendinga.
Ég er þeirrar skoðunar að hér sé
um vandamál innan Evrópubanda-
lagsins að ræða. Er augljóst, að
Spánveijar hafa sífellt leitast við að
nota EES-samninginn sjálfum sér til
framdráttar innan EB; þeir hafa áður
haft í hótunum um að spilla fyrir
framgangi EES. Staðreynd er, að
spænska þingið getur eyðilagt samn-
inginn, þar hefur þó neðri deildin
samþykkt hann en öldungadeildin
bíður með afgreiðslu sína eftir niður-
stöðunni vegna brottfalls Sviss,“
sagði Bjöm Bjarnason.
Hann bætti við að afstaða Spán-
veija og tilraunir þeirra til að spilla
enn fyrir EES nú á lokastiginu voru
kunnar eftir utanríkisráðherrafund
EB-landanna hinn 21. desember sl.
„Engu að síður samþykkti neðri deild
belgíska þingsins EES-samninginn
með 130 atkvæðum gegn 27 hinn
7. janúar. Hinn 12. janúar sam-
þykkti framkvæmdastjórn EB síðan
samningsumboð, er miðar að því að
leysa öll vandkvæði varðandi EES,
sem tengjast brottfalli Sviss. Þar var
meðal annars ákveðið að krefjast
þess ekki af EFTA-ríkjum í ESS, að
þau greiði hlut Svisslendinga í þróun-
arsjóði til styrktar bágstöddum EB-
ríkjum.
Mér fínnst ólíklegt að Spánveijar
komist upp með það innan EB að
eyðileggja EES-samninginn. Hlytu
að hafa komið fréttir um það, ef
Delors hefði fallist á sjónarmið Gonz-
alez á kratafundinum á laugardag-
inn,“ sagði Björn.
Wijk aan Zee
Anatólíj Karpov
tapaði í 12 leilgum
ANATÓLÍJ Karpov fyrrverandi heimsmeistari í skák tapaði í tólf leikj-
um fyrir bandaríska stórmeistaranum Larry Christiansen í annarri
umferð Hoogovens-skákmótsins í W(jk aan Zee. f fyrsta sinn er útslátt-
arfyrirkomulag á mótinu þannig að Karpov er nú úr leik.
Karpov sem var með svart lék af
sér manni í 11. leik og kaus þá að
gefast upp. Höfðu keppendur þá ein-
ungis notað 41 mínútu af umhugsun-
artíma sínum sem var samtals fjórir
tímar á fjörutíu leiki. Margeir Péturs-
son skákskýrandi Morgunblaðsins
minnist ekki jafnstuttrar tapskákar
Karpovs í kappskákmóti. Frægt varð
er Karpov tapaði fyrir Viktor
Kortsnoj í nítján leikjum í einvígi
þeirra árið 1974.
Hér á eftir fer þessi stutta tapskák
Karpovs:
Hvítt: Larry Christiansen
Svart: Anatólíj Karpov
1. d4 Rf6 2. c4 e6 3. Rf3 b6 4 a3
Ba6 5. Dc2 Bb7 6. Rc3 c5 7. e4
cxd4 8. Rxd4 Rc6 9. Rxc6 Bxc6
10. Bf4 Rh5 11. Be3 Bd6??
12. Ddl og svartur gafst upp enda
getur hann ekki bjargað báðum léttu
mönnunum, sem eru í uppnámi, ridd-
aranum á h5 og biskupnum á d6.
Þú pantar eina og
færð aðra á hálfvirði
Pizzupar
l izza llut kynmr
frábæra nýjung. Þú kaupir eina
pizzu, miðstærð, stóra eða júmbó,
með því sem þér þykir best. Síðan
kaupir þú aðra, annaðhvort með
því sama eða velur álegg sem
öðrum í fjölskyldunni þykir best
og færð 50% afslátt af þeirri pizzu
Með Pizzupari eykur þú
fjölbreytnina og allir fá
eitthvað við sitt hæfi.
Ókeypis heiinsendingarþjónusta.