Morgunblaðið - 04.02.1999, Side 8

8 C FIMMTUDAGUR 4. FEBRÚAR 1999
MORGUNBLAÐIÐ
VIÐSKIPTI
ATM-gagnaflutningsþjónusta Landssímans
Fjarmennt-
un og fjar-
lækningar í
fyrirrúmi
Landssíminn ætlar að hefja ATM-gagna-
flutningsþjónustu í mars, sem margfaldar
flutningsgetu og gerir kleift að flytja
mynd, hljóð og tölvugögn um ljósleiðara.
Þór Jes Þórisson, framkvæmdastjóri
markaðs- og þróunarsviðs, og Sæmundur
Þorsteinsson, forstöðumaður rannsóknar-
deildar, segja tæknina nýtast fyrirtækjum
og stofnunum, ekki síst mennta- og heil-
brigðisstofnunum.
ATM-Rannsóknarverkefnið
(Asynchronous Transfer
Mode) er íslenskt verkefni
sem felst í að skoða kosti
bandvíðra fjarskipta, einkum fyrir
fjarmenntun og fjarlækningar.
Verkefnið má upphaflega rekja til
samevrópska Amuse-verkefnisins
sem Landssíminn vann að um fjög-
urra ára skeið. í Amuse-verkefninu
voru gerðar tilraunir með gagnvirka
dreifða margmiðlunarþjónustu við
heimili í Belgíu, Þýskalandi, Sviss,
Ítalíu, Portúgal og hér á landi. Not-
ast var við ATM-fjarskiptatækni til
þess að senda fjölbreytt efni til not-
enda. I boði var kvikmyndaveita,
fréttaveita, tónlistarveita og að-
gangur að Netinu. Tilraunin var
gerð síðastliðið sumar hjá 21 íbúa á
Seltjamarnesi.
Margföldun flutningsgetu
Þór Jes Þórisson, framkvæmda-
stjóri markaðs- og þróunarsviðs
Landssímans, segir að í Amuse-
verkefninu hafí ADSL-tækni
(Asymmetric Digital Subscriber
Line) verið notuð til að bera
háhraða ATM-merki til heimila.
ADSL er tækni sem margfaldar
flutningsgetu til heimila á venjuleg-
um símalínum. .AJmennt voru við-
brögðin við Amuse-verkefninu góð,
en í ljós kom að fólk þarf að læra að
nota einstaka þætti þjónustunnar.
Ennþá er tæknin of dýr til þess að
hægt sé að bjóða þessa þjónustu á
almennum markaði en það mun
breytast á næstu árum,“ segir Þór.
„Sæmundur Þorsteinsson, for-
stöðumaður rannsóknardeildar
Landssímans, tekur undir orð Þórs
og bendir jafnframt á að þrátt fyrir
að Amuse-verkefnið hafi gefíð góða
raun sé enn talsvert í land að ATM-
netið verði notað fyrir afþreyingu,
þrátt fyrir að lausnin sé handan við
homið. „I raun má segja að fjar-
skiptafyrirtæki í Evrópu séu að
reyna að ýta undir að slík tækni
verði notuð því almennt veit fólk
ekki af henni. Því er mikilvægt að
keyra sýniverkefni eins og gert var
í Amuse verkefninu til að fólk átti
sig á notkunarmöguleikum. Þá hef-
ur Evrópusambandið komið á sam-
keppni á fjarskiptamarkaði til þess
að tryggja að framtíðar fjarskipta-
kerfí verði byggð upp til þess að
auka samkeppnishæfni í saman-
burði við Japan og Bandaríkin.
ESB hefur hvatt til uppbyggingar
breiðbandskerfa á borð við það, sem
Landssíminn er byrjaður að leggja,
enda fer eftirspurn fyrirtækja,
stofnana og heimila eftir band-
breidd sífellt vaxandi,“ segir Sæ-
mundur.
Tæknin krefst mikillar band-
breiddar
Frá því að Amuse-verkefninu
lauk hefur þróun ATM-tækninnar
haldið áfram í tengslum við ís-
lenska ATM-rannsóknarnetið, sem
er samstarf Landssímans og skóla-
og heilbrigðisstofnana um flutning á
efni sem krefst mikillar band-
breiddar. Hefur Landssíminn í sam-
Islensk fyrirtæki 1999
IJT ER komiiui 29. árgangur
bókarinnar Islensk fyrirtæki. Hef-
ur fyrirtækjum fjölgað um 10%
sem kaupa skráningu í bókina,
miðað við síðasta ár. I bókinni birt-
ast enn ítarlegri upplýsingar en
áður um íjölda fyrirtækja. Má þar
nefna að í fyrirtækjaskránni birt-
ast nú í fyrsta sinn tölur um af-
komu og útflutningshlutfall hjá
þeim fyrirtækjum sem látið hafa
slíkar upplýsingar í té, að því er
fram kemur í fréttatilkynningu.
Bókinni Islensk fyrirtæki er eins
og undanfarin ár skipt 1 tvö bindi.
Annars vegar er fyrirtækjaskrá,
með upplýsingum um velflest fyr-
irtæki, félög og stofnanir á land-
inu, svo sem um nöfn, kennitölur,
heimilisföng og póstnúmer, síma-
og faxnúmer, stofnár og íjölda
starfsmanna. Mörg fyrirtæki og
stofnanir kjósa auk þess að birta í
bókinni mun ítarlegri upplýsingar
um starfsemi sína, svo sem um net-
föng, vefföng, framkvæmdasljóra,
stjórnarmenn og viðskiptabanka.
Hins vegar er vöru- og þjónustu-
skrá, uppsláttarrit sem nýtist þeim
sem eru að leita að ákveðinni vöru
eða þjónustu, hvar sem er á land-
inu.
Upplýsingarnar í bókinni eru
flokkaðar í um 3.000 flokka vöru
og þjónustu. Heiti þessara flokka
eru þýdd yfír á dönsku, ensku og
þýsku, bæði til að koma til móts
við erlenda notendur bókarinnar
og til að auðvelda viðskiptavinum
sívaxandi samskipti við erlenda
aðila.
Frá því í ágúst sl. hefur gagna-
banki Islenskra fyrirtælqa verið
aðgengilegur á Veraldarvefnum,

Morgunblaðið/Ásdís
ÞÓR Jes Þórisson og Sæmundur Þorsteinsson hjá Landssímanum segja að ATM-tæknin komi til með að
nýtast rnennta- og heilbrigðisstofnunum í verulegum mæli.
ATM rannsóknarnet
vinnu við Háskóla íslands, Háskól-
ann á Akureyri, Landsspítalann,
Sjúkrahús Suðurlands og Fjórð-
ungssjúkrahúsið á Akureyri tekið
þátt í þróun og rannsóknum á fjar-
menntun og -lækningum. Rann-
sóknir á fjarmenntun hafa verið
framkvæmdar þannig að fyrirlestr-
ar frá Háskóla Islands enj fluttir til
Háskólans á Akureyri eða öfugt.
Nemendur og kennarar eru tengdir
saman með fjarfundarbúnaði og fá
hinir fjarlægu nemendur fullan að-
gang að kennara með fyrirspurnir.
Sæmundur segir að í verkefninu
hafi verið leitast við að fínna ódýran
en öflugan búnað sem gæfí færi á
góðri mynd og hljóði. Flutningsgeta
símalínu er um 64 kílóbitar en flutn-
ingsgeta mynda með ATM-tækni er
margfalt meiri. „I rannsóknum í
fjarlækningum mun Landsspítalinn
í Reykjavík tengjast Sjúkrahúsi
Suðurlands á Selfossi og Fjórð-
ungssjúkrahúsinu á Akureyri.
Hreyfimynd úr ómskoðun á
meðgöngu [sónarmynd] verður
send frá Selfossi yfir ATM netið og
munu sérfræðingar á Landsspítala
aðstoða við greiningu og skoðun.
ATM-netið verður jafnframt notað
fyrir rauntímasendingar á margvís-
legu myndefni milli röntgendeilda
og Fjórðungssjúkrahússins á Akur-
eyri,“ segir Sæmundur.
Fjarlægðin skiptir
minna máli
Sæmundur segir að sérhæfíng og
kröfur innan heilbrigðiskerfisins
séu sífellt að aukast. „Með tilkomu
ATM-tækni er hægt að senda
myndir, gögn og hljóð milli fjar-
lægra staða og kemur slíkt í veg
fyrir að sérfræðingar þuifí að ferð-
ast milli staða. Með aðstoð þessarar
tækni er þannig hægt að bæta heil-
brigðisþjónustu um allt land án til-
UNNUR Hjartardóttir aðstoðarritstjóri og Sveinn Klausen ritsljóri
með nýprentuð eintök af bókinni íslensk fyrirtæki 1999.
nánar tiltekið á slóðinm www.is-
lenskf.is. Þessi nýja þjónusta hefur
mælst vel fyrir og má geta þess að
um 70% þeirra fyrirtækja sem
greiða fyrir skráningu í bókina Is-
lensk fyrirtæki óskuðu eftir sams
konar skráningu á Vefnum, að því
er fram kemur í fréttatilkynningu.
lits til þess hvar sérfræðingar og
sjúklingar eru staddir," segir Sæ-
mundur og bendir á að flutningsget-
an sé orðin það mikil að hægt sé að
framkvæma skurðaðgerðir með að-
stoð fjarlækninga.
Þór segir að þörfín fyrir fjar-
menntun hafí vaxið verulega síðustu
misseri. Tækni og þróun hefur verið
með þeim hætti að fjarmenntun fer
að verða nauðsynlegur þáttur, eink-
um fyrir fólk sem stundar símennt-
un. Með aðstoð fjarmenntunar get-
ur fólk nú sótt námskeið milli lands-
hluta og landa án þess að leggja
land undir fót. Fjarmenntun verður
án efa mikilvægur hluti í þekking-
aröflun fólks, enda er þekking og
upplýsingar að verða fyrirtækjum
dýrmætara heldur en fjármagn.
Nærtækt dæmi er hugbúnað-
ariðnaður þar sem þöifín á vel
menntuðu fólki er óþrjótandi.
Landssímann vantar til dæmis
miklu fremur fólk með þekkingu
heldur en fjármagn. Þetta er eitt af
einkennum upplýsingaþjóðfélags-
ins.“
Miklir tekjumöguleikar
Unnið er að uppbyggingu ATM-
netsins um landið allt og gert er ráð
fyrir að þeirri vinnu verði lokið að
fullu að rúmu ári liðnu. Þór segir að
rannsóknir á ATM- og ADSL-tækni
séu dýrar. Hann bendir hins vegar
á að Landssíminn sjái mikla tekju-
möguleika í notkun tækninnar þeg-
ar fram líða stundir. „Rannsóknir
fyrirtæksins eru drifnar áfram af
hagnaðai-von. Hlutverk okkar er að
efla fyrirtækið og gera það
verðmætara. Landssíminn leggur
meiri áherslu á rannsóknir og þróun
en mörg önnur íslensk fyrirtæki og
má segja að fyrirtækið sé í krafti
stærðar sinnar og þekkingar starfs-
mannanna í lykilaðstöðu hvað varð-
ar tækni morgundagsins."
Sameining
í málm-
iðnaði
RENNIVERKSTÆÐI Péturs
Einarssonar hefur keypt
Formstál og Harðmálmsskerp-
ingu Elísar. Framvegis verða
þessi 3 fyrirtæki rekin undir
nafninu Skerpingar og renni-
verkstæði Péturs Einarssonar.
Framleiðsla verður á ABM
steypumótatengjum og almenn
rennismíði. Auk skerpinga á
sagarblöðum, skurðarhnífum
og fræsitönnum íýrir
járnsmiði, trésmiði og
pappírsiðnað. Einnig er fram-
leiðsla á fræsitönnum eftir
skapalóni.