Lögberg - 01.03.1923, Síða 5

Lögberg - 01.03.1923, Síða 5
LÖGBERG FIMTUDAGINN 1. MARZ, 1923. Bls. 6 herrans ár eftir þaö, og dó í apríl 1901, vantaöi þá þrjá mánuSi upp á að hún 'heftSi lifaö 99 ár. I Fagradal ólst eg upp aö mestu leyti; kom þangaö 6 ára, fór þaö- an 17 ára. Þegar eg var á 9. ár- inu—eg fæddist 16. apríl 1839— var eg látinn vaka yfir túninu þá um voriö; átti aö byrja aö vaka um helgina í 7. viku sumars og vaka á hverri nóttu til fráfærna, en þær voru jafnan látnar fara fram ööru hvoru megin helgar i 10. vilcu sumars. Eg kveiö hálf- vegis fyrir jþessu vökulagi, var hræddur um, að mér leiddist, þeg- ar alt heimilisfólklið svæfi á sín bæði eyru, en eg einn mætti vaka allar nætur. F,n' svo varð þó ekki, eg fann aldrei til leiðinda. Fegar veöriö var gott, svo eg gæti verið úti við, fann eg æfinlega eitthvað til aö bústanga við mér til afþrey- Sngfar óg dægra'styt,lftngar,. Ein- veran varð mér létt og átti vel við mig, enda hefi eg alla mína æfi verið dálítiö einrænn í lund og að upplagi ekki verulega mannblend- inn; aldrei kunnaö vel viö mig í fjölmenni. Eftir tilvísun móöur minnar, tók eg mér bækistöð á melhól suðaustan við túnið, er ber jafnhátt því; sést þaöan vel yfir alt það svæöi, sem von er fyrir að slcepnur sæki helzt aö túniinu. Á mel þessum var þá töluvert af hnullungagrjóti, ekki stórgeröu, á víð og dreif um allan rnelinn, eins og er á öllum samskonar melum á Austfjörðum. Flestir eða ’allir munu þeir hafa til orðið á sein- ustu árum ísaldarinnar. Á mel þessum var eg nálega allar nætur, þegar veður leyföi, þar hafði eg nóg að sýsla. Eg tók að byggja mér bæ og hélt því starfi áfram i fjögur vor samfleytt, sem eg var látinn vaka yfir túninu. Hafði eg þá bygt baðstofu, búr, eldhús, skemmu, hlöðu, fjós og smiðju; auðVitað var ekki bygt ofanyfir eða sett þak á neitt þessara húsa. Að þessum fjórum árum liðnum. tók Gestur bróðir minn, sem var fjórum ánun yngri en eg, við vökusýslaninni, og þá gaf eg hon- um allan húsahópinn til átölu- Iausrar eignar og umráða; þótfi Gesti vænt um þá gjöf og kysti mig fyrir. Fyrstu vikuna,. sem eg vakti á næturnar, var oftast þykk- núkið loft og hálfkalt, ekki samt frost, aldrei stórhvast og ekkert úrfelH. Æfinlega var alt kyrt og hljótt um sjálft lágnættið, þaö var eins og öll náttúran blundaöi, hin lifandi, jafnt og hin liflausa; yfir öllu hvíldi djúp kyrð og ró. Ekkert heyrðist, nema fossaniður úr fjarlægð. Þessi dynjandi fossa-dúr, alt af á sömu nótuna, var mjög hátíðlegur i hinni miklu bö&n og kyrð. Þessi algjörða kyrð varaði svo sem tvær klukku- stundir á að gizka, kannske hálfa þriðju. Þó fór að heyrast eitt og eitt kindarjarm á stangli, svo smá- fjölgaði ]>eim þar til þau urðu ó- ttljandi. Fyrst heyrðist lika ein- staka vængjaþytur og svo fleiri og fleiri. Svo tóku fuglarnir til að kvaka, sumir að syngja, hver eftir sinum nótum. Lóan t. d. syngur stundum dí-dí hvað eftir annað, nokkuö langdregið og meö angur- bliöum hljómblæ; það sögðu menn boða regn; stundum syngur hún dirri-dírrí, var þá söngurinn fjör- ugri og meiri kjarkur í röddínni; fcið átti að boða hreinviðri og vind 'jneð kælu nokkurri; oftast kvakar óan heldur stutt, en þó þýðlega, öi eöa §7. Þá er Lóuþrællinn smár fugl, kallaður svo af því menn skoða hann sem þjón lóunn- ‘jr’ bv> í öllum stærri hópum eru avalt nokkrir af þessum smáfugl- um með; þeir syngja sin lög, eina °tu i senn, er að lengd mundi Jí fngilda einni heilnótu i sálrna- söng; ekki get eg táknað hljóð petta með stöfum, það er svo ólíkt öllu öðru hljóði, sem eg hefi beyrt; það er eins og murr, en þó afar mjúkt og milt, hljómþítt og ætur vel i eyrum; er þvi gaman að hlusta á. Spóann kannast allir ’rið, sem hafa séð hann og heyrt til hans; hann vellir í sáfellu seint og snemma. Þá má ekki gleytna hrossagauknum; hann kemur úr háa lofti á mikSlli ferð og nálgast láglendið með hrynjandi hvin, er líkist 'hneggi. AÚargir höfðu trú a því, að ástæður manns og liðan yfir sumarið færi eftir þvi, í hvaða att maður heyrði til gauksins i fyrsta sinni að vorinu. Ef það var í austri, (auðgaukur j þá græddust manni fjármunir; í suðri (sælgatikur) boðaði heilbrigði og goða líðan yfirleitt; i vestri ('vesal- gaukur) vissi á veikindi eða skort hfsnauðsynja; í norðri (nágauk- urý maðurinn feigur; en uppi yf- ir manni . ('ununargaukur) þá mundu óskir manns uppfyllast og vonir rætast. Marga ánægjustund hafði eg af fuglum þessum, sem nú hefi eg talið. Það vom líka einu fugl- arnir, sem eg kyntist á þessu vöku- timabili, því þó eg örsjaldan sæi álftahóp fljúga hátt i lofti þvert yfir dalinn og stefna inn til ó- bygða, þá hafði eg engin kynni af þeim önnur en að heyra áléngdar hinn undurfagra og hljómþíða söng þeirra. Krumma hafði eg oft séð áður og heyrt hann krunka. Gaman hafði eg nú stundum af krumma; hermdi eg oft eftir honum og stundum svo líkt honum, að hann tók undir við mig. Líka hafði eg áður séð á veturna snjótitlinga, er menn svo kölluðu, koma í hópum heim að húsum í vetrarhörkunum til að leita sér bjargar, sem oftast varð þó af mjög skornum skamti. Undrunarvert og óskiljanlegt virð- ist það vera, að þessir aumingja litlu snætitlingar skuli ekki gjör- falla af hungri og kulda — deyja út — í hinu grimma og langstæða vetrarríki, sem alloftast Ihefir und- irtökin tvo-þriðju hluta ársins i veðráttufarinu á íslandi. En 'manni verður þá ósjálfrátt að hugsa likt og Jónas: að yfir þeim “hvílir hulinn vemdarkraftur”, ekki siður en “hólmanum, þar sem Gunnar sneri aftur” Strangir og langir vetrar hafa margir gengið yfir ’lsland, svo að marga mánuði samfleytt hefir ávalt ómað sama viðkvæðið nálega í öllum sveit- um þar sér hvergi á dökkan dil, þar fær enginn titlingur i nef sitt. En samt, þegar loksins vorið hef- n komið og sólargeislarnir hafa loksins fengið leyfi til að byrja á ætlunarverki sínu, þá hefir æfin- iega úr öllum áttum borist að eyr- um mannanna hinn inndæli lof- gjörðar og sigursöngur sólskríkj- unnar litlu, mögru og margþjáðu; þá veit hún að baráttunni er lok- ið og hlakkar til sumarsins, sem hún einnig veit að er i nánd. — Eg hafði nærri þvi gleymt maríu- erlunni, en hennar verð eg að minnast ofur lítið. Maríuerlan kemur á hverju vori heini til ís- lands; hún á þar heima, þvi hún verpir þar og klekur upp ungum sínum, eins og lóan og aðrir far- fuglar. Menn settu þá komu hennar i samband við verzlunar- skipin, er fyrst komu á vorin á Austfjarða hafnir, menn sögðu hún kæmi með skipunum. E'kki er Mariuerlan ’söngfugl. Hún er smá að vexti, en aðdáanlega fall- eg, snotur og nett, með langt stél mjótt og rennilegt; veifar hún því jafnan upp og ofan, þegar hún situr, en hún situr aklrei lengi í sama stað. Sumir höfðu þann sið, að þegar þeir sáuMariuerluna ; fyrsta sinn að vorinu að tala til liennar þessum orðum: “Mlariu- erla mín, hvar er hún Svala systir þín Eg skal gefa þér feldinn blá, ef þú visar mér á, hvar eg á að vera, vetur og sumar, vor og haust.” Svo beið hann þess hún flygi upp; þar sem hún settist næsl), var rétti staðurinn. Fyrstu vikuna, sem eg vakti á næturnar, var oftast þykkviðri, eins og eg hefi áður minst á, en stinni hluta laugardagsins hurfu öll ský og gjörði heiðbjart veður. Sunnudagsnóttin var öll heið og hrein, blæjalogn og döggfall mik- ið á afturbirtunni. Seinni hluta nætur var eg lengi nokkuð á meln- um minum og hafði allan hugann við byggingarsýslið , oftast hálf- boginn og álútur. Þá fanst mér einu sinni alt í einu bregða fyrir annarlegum bjarma einhvers stað- ar frá.leit þvi upp og horfði i kring tun mig. Sá eg þá sýn nokkra, er eg hafði aldrei séð áð- ur. Yfir hnjúkunum þremur, sem áður er nu’nst á að séu á Breiða- tindinum, lágu blæjur svo undur fagrar, sem væru þær gjörðar úr rtuðagulli. Fyrst vissi eg eigin- lega ekki hvað þetta mundi vera, starði á þessa undra sýn nokkur augnablik og áttaði mig fljótt á hinu rétta: sólin væri að renna upp. Blæjurnar stækkuðu og lengdust þar til þær náðu sarnan og var því líkast, sem einhverjar ósýnilegar meÍ9tarahendur hefðu ofið bryddingar úr skirasta gulli með roðablæ og lagt hana yfir tindinn; en hvað hún fór vel, þráðbein og hnífjöfn, hvergi blettur eða hrukka. Og hvað tindurinn sjálfur varð hátignar- legur þar sem hann bar við ljós- bláan vorhimininn með þetta gull- h'að um ennið. En bryddingin breikkaði fljótt. Þá varð mér lit- ið á Kvensöðulstindinn og sá, að hann hafði eignast hjálm gjörðan af samskonar gulli, og í sömu and- ráni voru lagðar gullslæður yfir Grænafellið. Svo eftir nokkur augnablik var sett á Skútukollinn húfa áþekk biskupsmitri ofnu úr gullþráðum, og seinast var Múl- inn kórónaður. Á svipstundu fanst mér öll þessi gulldjásn vaxa og síkka, verða að kirtlum, möttl- um eða skikkjum, er klæddu fjöll- in ofan að miðju. Eg varð heill- aður og hrifinn af hinni undur- samlegu fegurð, er fyrir mig bar —þessum himneska dýrðarljóma. Sálin—unglings sálin hrein og saklaus, sem enn var ósnortin af því óhreina, sem svo mikið er til áf í veröldinni—, varð gagntekin af lotningu fyrir Guði almáttug- um, skapara himins og jarðar, með öllu því, sem í þeim er. Hún var snortin af Guðs anda. Utn stund vissi eg hvorki í þenna heim né annan. Eins og i leiðslu sett- ist eg á stein og fór að syngja morgunvers, er eg hafði lært löngu áður og lagið við það. Það er fyrsta versið í gömlum morgun- sálmi, er var í Grallaranum og líka í nýju sálmabókinni frá Við- ey. Versið er svona: “Dagur er, dýrka ber Drottin Guð minn, Nótt er liðin, lof sé Guði, ljós skín; Gleður enn marga menn myrkra f lóttinn,; Líf og sál, líka mál lofi Drott- in”. Versið söng eg með allri þeirri lotningu, sem eg átti ráð á; sælu- kendur klökkvi ríkti i huga mín- um meðan eg söng. Guðs náðar- nálægð var umhverfis mig á þeirri stundu. Eg söng versið þrisvar sinnum; hélt í einfeldni minni, að Guði væri velþóknanlegra, að eg syngi það þrisvar, heldur en að eins einu sinni. En nokkru mun þó hafa ráðið um það fyrir mér í þvi efni, regla sú, er foreldrar mínir áva'lt höfðu við guðsþjón- ustugjörð í 'heimahúsum á stórhá- ttðunum þremur. Þá var æfin- lega sungið ákveðið vers þrisvar sinnum, þegar búið var að lesa guðspjallið; á jólunum var æfin- lega sungið versið; “Heiðra skul- um vér herrann Krist”; á pásk- um: “Kristur reis upp frá dauð- um”, og á hvítasunnu: “Kom skapari heilagi andi.” — Þegar eg hafði lokið söngnum, jafnaði eg mig smátt og smátt og rankaði við öllu til fuls. Þá rann það í hugann, að nú hefði eg máske svikist um og ekki gætt skyldu minnar, leit í kring um mig og sá að 3 eða 4 kindur voru komnar í túnjaðarinn. Eg þaut af stað og rak þær burtu. Á meðan rann sólin upp og breiddi dýrðarljóma sinn yfir dalinn allan, svo nálega bar hvergi skugga á. Þá gekk eg heim aö bænum; flest fólkið var komið á fætur og var að búa sig á stekkinn. Eg sagði því frá sýn- inni dýrlegu, er hafði borið fyrir mig; var frásögnin náttúrlega ó- skipuleg og fjölorð, eins og titt er hjá unglingum. Fólkið gaf því líka lítinn gaum að frásögn minni. Vinnumaður, er þar var, sagði hálf-glottandi: “Það er nú svo sem engin nýlunda, að sjá ársólar- roða á fjallatoppum, því það geta allir, sem nenna að skreiðast úr hadlinu, séð á hverjum morgni, þegar heiðbjart er.” Fólkið skildi mig ekki; en eg skildi sneiðina, sem mér var ætluð. Mér þótti gott að sofa fram eftir á morgn- ana, og kom því oft ekki á flakk fyr en löngu eftir sólaruppkomu. í því bili kom móðir min út úr bæntim, þá nýklædd. Fór eg til hennar og bauð henni góðan dag- inn með kossi. Tók hún því vel og spurði, hvernig mér hefði liðið um nóttina. Lét eg vel yfir þvi, og sagði henni svo frá þvi, er mér var ríkast í huga þá stundina. Hún hlustaði á mál mitt með gaumgæfni og veitti nákvæmt at- hygli öllu því, er eg sagði — hún skildi mig. Svo loksins, þegar eg hafði lokið máli mínu, tók hún til orða og mælti: “Þetta þykir mér vænt um að heyra; þetta hefir farið vel. Eg bæði heyrði það og sá það á þér, að morgundýrðin hefir haft sterk áhrif á þig, en jafnframt góð. Sterk áhrif frá öllu, sem er sannarlega gott, fag- urt og hreint, er unglingar á þín- um aldri, og þó eldri séu, verða fyrir, áður en hið illa, sem of tnikið er til af i heiminum, nær til þeirra, eru ómetanleg gæfa fyrir sálarheill þeirra og velferð, bæði hér í heimi og annars heims. Smekkurinn fyst sem kemst í ker, keiminn lengi eftir ber. Sál ung- lingsins á bernskuskeiðinu er við- kvæm og næm fyrir öllurn utan að komandi áhrifum, illum og góð- um. Eitt hið dýrmætasta hnoss eða happ er nokkrum unglingi get- ur hlotnast, eru góð áhrif, áður en hann kemst í kast við hið illa. Góðu áhrifin skilja ávalt efitir í meðvitund vorri fáein frækorn, sem vér ósjálfrátt hlúum að og varðveitum; þau festa rætur, og upp af þeim spretta liljur hreinar og fagrar. Það eru dygðirnar, sem mönnunum er boðið að æfa og rækja. Dygðunum verður æ- tíð samfara hin heilaga ham- ingja. Góðu áhrifin eru gjöf heilags anda; þeirri guðdómlegu gjöf mátt þú ekki glata, geymdu hana sem helgidóm, og öll góðu ábrifin, sem þú verður snortinn af í æskunni, geymdu þau í hug- skoti þínu vel og vandlega, fram á fullorðinsár, enda fram á elliár, ef svo vill verða; og þá muntu hafa lært að þekkja dýrmæti gjafarinnar guðdómlegu. Gleymdu henni aldrei, glataöu henni aldrei. Vond áhrif eða ill, sem unglingar á þínum aldri geta orðið fyrir, eru óbætanlegt tjón fyrir sálarheill þeirra og siðferði. Þau spúa banvænu eitri og ólyfjan á hina hreinu og óflekkuðu sál unglings- iíis saklausa, sem trautt eður eigi læknast aftur. Vondu áhrifin læðast inn í hugskotið, þegar ung- lingurinn sér eða heyrir eitthvað, 1 sem honum virðist meinlaust, en er þó í sjálfu sér ilt og ljótt, t. d. ýmislegt svi/virðingar athæfi og tal, svo sem blót og fonmælingar, hneykslanlega athæfi og tal, svo sem klám og illur eða ljótur munn- söfnuður og ótal margt fleira, sem cr viðbjóðslegt hverjum prúðum manni. Guðs rödd, er lætur til sin heyra í hverri óspiltri sál — þ- e. samvizkan — segir mannin- um hiklaust og ótvírætt, hvað hon- um beri að gjöra og bvað ekki að gjöra. Hver sá, sem er svó gæfu- ríkur, að hlýða þeirri rödd og breyta beinlínis eftir boði hennar, hann er hólpinn; en ef ekki, þá er óhamingjan vís. Til að verj- ast þvi, að ill álirif nái föstum tökum á manni, þarf maður að gleyma þeim sem fljótast; mun það bezt takast með því móti, að hugsa aldrei um þau og tala aldrei um þau; kappkosta af fremsta megni að rífa upp með rótum all- ar endurminningar um • þau úr hugskoti sínu, svo þær séu þar ekki framar til. Takist það, þá dofna þau skjótt, hjaðna og hverfa að lyktum í hið mikla djúp gleymskunnar og tímans. En ef svo skyldi nú fara, að þú yrðir fyrir einhverjum þeim vondu á- hrifum, er þú ekki gætir hrundið frá þér, þótt þú gjarna vildir, ætt- ir þú i nokkru striði við sjálfan þig, þá komdu til mömmu þinnar og segðu henni satt og rétt frá öllu; hún mun þá feginsamlega og með Ijúfu geði liðsinna þér með öllu því, er móðurhyggjan ein get- ur áorkað; dugi það ekki, þá get- ur enginn hjálpað þér nema Guð einn, en hann hjálpar líka æfinlega öllum. sem biðja hann af sannri auðmýkt með hreinu hugarþeli og barnslegu trúnaðartrausti, Eestu þér í minni þesi fáu orð, sem nú hefi eg talað við þig, sonur minn góður. Eg vona að þú skiljir þau til hlítar — þau eru ekkert lærðra manna mál.” Orðrétt, eins og móðir mín mætti þetta af munni fram, er þetta ekki, en meiningin i því, sem •hún sagði, er nákvæmlega eins og að öllu óbrjáluð. Eg var dálítið klökkur. Hún tók eftir þvi, og mér virtist henni geðjast vel að þvi. Eftir stundarþögn sagði hún mér svo að eta morgunskattinn, hátta svo ofan i rúm mitt og fara að sofa, og það gerði eg. Flestum mun finnast þessi at- burður smávægilegur og tilkomu- litill, en samt markaði hann svo djúp spor á bemskubrautina mina, að timinn, með öllum hans ham- förum, byltingum og breytingum, hefir enn ekki máð þau burt og gerir það ekki, meðan eg dreg lifsandann. Ritað í ágústmánuði 1920. Margrét Gottskalksdóttir Hún var fædd 14. des. 1834 á Völlum i Hólmi i Skaga- f jarðarsýslu, og voru foreldrar hennar: Gottskálk bóndi og hreppstjóri á Völlum, Egilsson, Gíslasonar, Konráðssonar á Reykjum, — voru þeir Gottskálk og Gisli sagnfræðingur Kon- ráðsson bræðrasynir; seinni kona Gottskalks og móðir Mar- grétar, var Guðriður Jóhannesdóttir bónda á Breiðavaði. Margrét ólst upp þar innan héraðs til fullorðinsára. Hún giftist 25 ára gömul Gísla, Gíslasonar bónda í Húsey i sömu sýslu, Ólafssonar bónda á Ausu i Borgarfirði. Með honum átti hún 4 börn, er öll eru dáin: Egil, er kvæntist Ólinu Björnsdótt- ur frá Sleitustöðum Jónssonar og konu hans Sigríðar Þorláks- dóttur Jónssonar, systur Guðmundar málfræðings og Gísla bónda á Frostastöðum; þau Egill og Ólína eignuðust tvo sonu, Björn, er býr vestur á Strönd, og Guðmund Friðrik, verzl- unarmann í Elfros, Sask., kvæntur Ingibjörgu Sigmundsdóttur frá IHúsabakka Jónssonar. Guðmund, dáinn fyrir löngu. Fnð- rik, dáinn fyrir löngu, og Helgu. Margrét fluttist með börnum sínum til Vesturheims 1874, og til Winnipeg 1876. Var til heimilis, er hún andaðist, hjá Mr. og Mrs. F. Stephenson, 694 Victor St. Margrét andaðist sunnudaginn 25. febrúar og var jarðsung- in frá Sambandskirkjunni íslenzku í Winnipeg af séra Rögnv. I'éturssyni. Séra Ólafur Ólafsson, fríkirkjiprettur. (Eftir “Óðni”) Þann 1. sept. 1922 lét séra Ól- afur Ólafsson af prestskap hér i Reykjavík. Þar sem hér er um að ræða fráför svo ailkunnugs prests, sem lengi heffr starfað og mikið unnið, þykir vel við eiga að segja nú eitthvað frá því, em á dagana hefir drifið öll þessi ár. En auðvitað er það ekki nema fátt eitt, og mest undan og ofan af, sem sagt verður frá í stuttu _ máli af svo löngu prestskapar-jlatínukennara Það eru ekki nein smáræðisstörf, sem presturinn hefir þurft að inna af hendi á þessum árum, eins og siá má af því, að á þessu timabili hafa fæðst í söfnuðinum 3,360 börn, dáið um 1,450 manns, fermd um 1,550 ungmenni, verið gift 1,112 hjón og auk þess haldnar um 1,000 guðsþjónustur. Þetta verða undir níu þúsund ýmiskonar bein em- •bættisverk, auk ýmsra annara anna og erfiðis, sem óhjákvæmilega eru því samfara, að rækja slíkt em- bætti vel og alúðlega, svo að ekki er að undra, þó að einn maður sé tekinn að lýjast á því, eftir 20 ára þiónustu í söfnuði, sem sjálfsagt má telja um níu þúsund manns. Þó hefir safnaðarfólk aldrei kvartað um það, að séra Ólafur ynni ekki störf sín eins reglulega og eins vel og áður, heldur er það hann sjálf- ur, sem hefir óskað þess, að hætta þeim, áður heldur en hann fari að láta á sjá, og koma að söfnuðinum ungum kröftum og óþreyttum, eins og hann telur honum fyrir beztu. Þó segist séra Ólafur álita, að ef vel eigi að vera i framtíðinni, veiti ekki af tveimur prestum við söfnuð- ir.n, eins og er hér við dómkirkj- una, ef ekki eigi að vera hæcta á því að slita kröftum þessa eina um aldur fram. Auðvitað hafa prestsstörfin ver- ið aðalstörf séra Ólafs, en þó hefir hann einnig fengið afkastað all- miklu öðru, svo sem ýmiskonar rit- störfum, einkum þó meðan hann var í Arnarbæli. Þýddi hann þá t. d. Þjóðmenningarsögu Noröur- því, hvort hann hafi oft átt erfiða afstöðu í prestskaparastarfi sínu, lætur hann reyndar) Jitið yfir því, og segir það gleymt og grafið. Mestu erfiðleikatíma sína telur hann þó mislingana og manndauð- ann 1882, og landskjálftanna 1896, en þá féllu hjá honum öll—17—hús í Arnarbæli á einni nóttu, nema k'.rkjan, og svo mannskaðinn í Reykjavík 1906—1907, og síðast en ekki sizt spönsku veikina 1918. Eins og kunnugt er, varð allmik- il hreyfing út af því, fyrst þegar séra Ólafur var að koma hér að Fríkirkjunni og jafnvel allsnarpar deilur, og svaraði þá séra Ólafur allsnarplega fyrir sig og söfnuð sinn. En alt segir hann þetta gleymt og fyrirgefið nú, og segir að samkomulagið við Dómkirkjuprest- ana hafi alla tið verið hið ákjósan- legasta, og hafi þeir verið sér hin- ii sanwinnuþýðustu og alúðlegustu á allan hátt, eins og söfnuðir sínir hafi líka ætið verið sér sérstaklega góðir, svo að hann liafi að því leyti verið mikill hepnismaður í starfi sínu, þ<j oft hafi það verið þungt og erilsamt. í trúmáladeilum hefir séra Ól- aíur ekki tekið mikinn þátt, en þó aldrei dregið dul á skoðanir sínar, enda þykir hann einn skörulegasti prédikari hér um slóðir, og segist fylgja enn hinni sömu stefnu, sem hann hafi fylgt í upphafi, og hafi nýjar hreyfingar, sem ýmsar hafi snúist þar á móti, ekki haggað þar sannfæringu sinni. Oft hefir verið farið fram á það við séra Ólaf, að Dodd» nýrnapillur eru beata QýrnameðaiiC. Lækna og gifft, bakverk, hjartabilun, þvagteppu og önnur veikindi, sem starfa frá nýrunum- — Dodd’s Kidney Pills kosta 50c. askjan eða sex öskjur fyrir $2.50, og fást hjá öllum lyf- sölum eða frá The Dodd’s Medi- :ine Co.< Ltd.. Toronto, Ont. eftir að heyra til séra Ólafs enn þá — enda munu kunnugir telja hann í röð vinsælustu og merkustu kennimanna samtíðar sinnar. hann gæfi út einn árgang af pré- ... u-., *. ,, -,u rt dikunum sínum, en hingað til hefir alfunnar, Hjalpaðu þer sjalfur, eft- hann ekk; vj]jað það; Qg þae þó sjálfsagt verða vinsæl bók. ir Smiles, Foreldrar og börn o. fl. Auk þess hafa komið út eftir hann ýmsir aðrir bæklingar, fyrirlestrar, ræður, o. fl., og er einna kunnast erindið: Hvernig er farið með þarfasta þjóninn? og vakti það mikla athygli á sínum tíma og hafði mikil áhrif um land alt á meðferð manna á hestum og skilningi Þó séra Ólafur hafi nú talið rétt, að láta af höndum sér hinn erfið- asta og annamesta söfnuð sinn, er hann ekki hættur að vera þjónandi prestur, því enn þá þjónar hann i Hafnarfirði og á Kleppi, en þeir 'söfnuðir eru miklu léttari en Rvik- ... ,. .... ursöfnuðurinn, og annaminni, svo n-anna a þe.m malum ollum og seg- 8 hann getur haldig þeim, ^ hon. ir sera Ólafur, að það se það nta um þykj störfin hér orfiin sér of smna, sem ser þyk, sjalfum emna crfi#> Fn sjalf t ei menn oft vænst um. Auk þessa hefir hann I ____________________________________ skrifað mesta fjöldá blaðagreina. Enn fremur kendi hann áður fyrri mörgum piltum undir skóla. Seg- j ist hann minnast þess með mikilli j ánægj u oft, Jnegar hópur ungra n’anna dvaldist á heimili hans aust- ur þar, að slíku námi, og mátti þá oft sjá um öll hús þar “mikla iðn og athöfn”, eins og segir i gamalli biskupasögu, enda minnast nem- endur séra Ólafs hans sem ágætis Frá íslandi. Rafstöðin í Kirkjubæjar- klaustri. Lárus Helgason alþm. í Klaustri hefir d sumar reist rafstöð, 12 ihesta, við bæ sinn. Með því afli raflýsir hann ai'lan biæinn, hitar öll líbúðarhcrbergi, fær móg afll tii að elda við ailan mat, baka brauð og þvo þvott. Auk þess fær hin nýreista loftsikeyta'stöð afl til sinna iþarfa frá þessari stöð. All- ur kostnaðurinn við verkið var um 16 þús. kr. Bregður heimilisfólk- inu, körlum jatfnt sem konum, við vinnusparnaðinn og þægindin sem -leiddu af breytingunni. Húsið alt hlýtt og bjart nótt og dag, og þó engra elda eða lampa að gæta. Slík breyting þyrfti að verða á seon flestum sveitabæjum. Bn af því að hver stöð er nokkuð dýr, og leiðslur miili bæja þó enn dýr ari, hluttfallslega, er auðséð, að nýbýlum verður að koma svo fyr- ir, að heimilin séu nokkur í hvirf- mgu saman, þótt land sé skift með girðingum til afnota. Dreifðu býlin útiloka rafmagnsnotkun al- ment. En hún er lífssflcilyrði fyrir lífi sveitanna. Eyrarbakkasparisjóðurinn. Ekki er enn farið að rannsaka stjómarhætti þar, þó að spari- sjóðsbæikurnar gangi kaupum og sölum með afföllum. Ein merki- 'leg nýjung er þar enn á ferðinni. Sparisjóðurinn kvað hafa fengið all-álitlega peningafúlgu nýlega frá einum af helstu viðskifta- mönnum sínum, tíu miljónir pólskra imarka. Nokkrar miljón- ir austurrískra króna munu og hafa staðið tiil boða, en ekki verið meðteJkna'r. pað þykir sennilegt, að Jóhann V. mumi ekki gera ann- að þartfara með spítalann fyrst um sinn en að lána hann til að geyma í >au feikmaiegu auðæfi í erlendum gjaldmiðli, sem sækja í land á Eyrarbakka. starfi, eleki sízt hjá manni, sem starfað héfir eins mikið í kyrö og þögn á heimilunum, í sjúkdómum, sorgum og þrengingum, og séra Ólafur hefir gert. Það er áreiS- anlega ekki minsta, eða ómerkasta starfiS, sem prestamir hér vinna þarinig, þó fæstar sögur fari af því, eins og eðlilegt er. Séra Ólafur hefir verið þjón- andi prestur á 43. ár, varð kandí- dat með fyrstu einkunn 1880 og vigður í ágúst sama ár, og giftist skömmu síðar Guöríði Guðmunds- dóttur prests í Arnarbæli. Fyrst var 'hann í Vogsósprestakalli nær fjdgur ár, síðan í Guttormshaga um 9 ár, og loks í Arnarbæli í 10 ár, en þó þjónaði hann í fjögur og hálft ár meöan hann var í Guttonmshaga einnig Landpresta- kalli og Efri-iHoltakalli, og var það mikil yfirsókn. Fríkirkjuprestur hér í Reykjavik var hann svo ráð- inn 1902 og vigði kirkju safnaöar- ins á sunudaginn í föstuinngang, 22. febrúar 1903. Þessi kirkja reyndist þó brátt of litil, og var stækkuð, eða öllu beldur reist ný kirkja, sem hann vigði aftur 12. nóv. 1905, og er það sú kirkja, sem enn stendur hér. Söfnuðurinn hef- ir vaxið mjög á þessum árum, svo í rauninni er kirkjan nú aftur oröin of lítil, enda hefir kirkjusókn ávalt verið óvenju góð hjá séra Ólafi. Auk þessa hefir séra Ólafur all- iriikið fengist við opinbei^ mál, og m. a. verið þingmaður Rangæinga 1891, Austur-Skaftfellinga 1901 og Amesinga 1903—1907. í því sam- bandi má og minnast afskifta hahs af holdsveikramálinu. Um það skrifaði hann mikið á sínum tima í ísafold. Því þegar hann kom til prestskapar í Holtin, var þar mikil holdsveiki og skoðun fólksins þar þá sú sama og annars staðar á þess- ari veiki, að hún væri ekki smitt- andi, og hagaði það sér eftir þvi. Séra Ólafur þóttist hins vegar eftir öllu þar að dæma sem hann sá fyr- ir sér, vera viss um það, að veikin væri smittandi en ekki arfgeng. Fór hann svo að safna ýmsum drögum um þessi mál, einkum um það, hvernig unt yrði að stemma stigu fyrir frekari útbreiðslu, með spítalastofnun o. s. frv. og benti í því sambandi á það, að eiginlega ætti holdsveika fólkið inni hjá þvi opinbera, þegar rannsakaðir voru reikningar og eignir spítalajarð- anna o. fl. Eins og kunnugt er, urðu svo Oddfellowar til þess að hrinda af stað framkvæmdum i þtssu máli, og mintist höfuðmaður þeirra, dr. Beyer, einu sinni í ræðu á afskifti séra Ólafs í þessu máli, cg kallaði hánn þar “manden som rejste hele bevægelsen.” Þegar séra Ólafur er spurður að from Prize Winnind Farmers Say ers Dr- Seager Wheeler, LL.D.. Hosthern. Sask.: — Lk hefi notaC Formaldehyde blöndu fyrir korn með bezta áransrri. Hefi ekki orðið var við mvelu i uppskeru minni árum saman." Tlhe Sutherland Canadian Land Co.. Ltd R B Samrster. Aet. Brooks Alta:—"Eer hefi aldrei not- að við korn mitt annað en Formaldehvde 1 mörk af 40 prct. sterkri blöndu i tunnu af vatni. pað er ekk- ert betra til að ver.ia korn oe kartöflur fvrir mverlu en Formaldehyde. os því ráðleKK e« bað." W.A.A. Rowe. Neepawa. Man:— “Ek tók að nota Formaldehvde strax ok mælt var með Því til út- rímingrar mvtrlu i hveiti. höfrum ok bygrsi. ott hefir þaö ávalt bor- ið áaætan áransrur." Davis Bros.. Perdue. Sask.: — “Með Því að nota Formaldehyde- blöndu. 1 pd. 1 32 sral. af vótni. tii þess að veria korn við mvelu. hefi ee trvet uppskeru mina fyr- ir þessum illræmdu óvinum.” J. H. Richard. Roland. Man.:— “I sambandi við Formaldehvde *ret ev sasrt. að Það hafi revnst mér óbrieðult meðal ae'-n mvsriu I korni. þessi fimm ár. sem ea er búinn að nota Það.’’ Jno. W. Lucas, Calgary, Alta.:— “Við notum Formaldehyde við allar okkar kartöflur, sem hefir borið áerætan áraneur. sé Það hétt notað. Eg mæll með Þvl.” STANDARD ^RmaldehydI KILLS SMIIT STANDARD CHEMICAL CO.} LTD. Monireal WINNIPEQ Toronto 34 XYKILL pÆGIJTDA er lykillinn, sem opnar skrá kolabirgrisins, sem fylt er með Western Gem kol. Enginn get- ur verið kaldur og um leið lið- ið vel. Ef kolabyrgrið et ekki vel fult, lát oss fylla þafi með beztu kolum, sem fást úr nám- unni. paS verSur ySur sparn- aSarauki, um leiS og faS held- ur ySur heitum. THE WINNiPEG STTPPLY AND FUF.L CO., I/FD. Aðal-Skrifstofa: 265 Portage Ave., Avenue Block Phone N-7615

x

Lögberg

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Lögberg
https://timarit.is/publication/132

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.