Lögberg-Heimskringla - 01.08.1978, Side 15

LÖGBERG-HEIMSKRINGLA, HATIÐARBLAÐ AGUST 1978
15
íslensk blöð skemmast
í SKJALASAFNINU í OTTAWA
Summary
The front page of this week’s special issue deals ex-
clusively with the 89th annual Icelandic Festival being
held in Gimli August 5, 6 and 7. There is a biographical
sketch of this year’s Fjallkona Mrs. Lara H. Tergesen,
as well as similar sketches of the two main speakers,
John Craig Eaton and Freeman Melsted.
Page 26 features the traditional message given by Ice-
land’s prime minister at the June 17 celebrations in
Reykjavik. Prime Minister Geir Hallgrimsson spoke
fittingly on the occasion to the large audience which
attended.
Of special interest in this issue is an interview with
Magnus Einarson, archivist with the national museum
in Ottawa. Mr. Einarson told Lögberg-Heimskringla
that copies of all Icelandic-Canadian publications are
stored in tbe museum. Unfortunately, preparations for
storage were not properly made and many of the pap-
ers are badly damaged. Some are even unreadable. The
museum also houses a large display of Icelandic arti-
facts, as well as a smaller display that is sent to dif-
ferent parts of the country. The travelling display is
booked for two years in advance, although Mr. Einar-
son said that there is very little interest among Ice-
landic organizations in procuring the display for club
use. Mr. Einarson has travelled extensively through-
out Manitoba, collecting artifacts and making record-
ings of Icelandic poetry and music. At present, the
museum has 50 tapes consisting of almost 100 hours of
words and music. When asked if he was aware of the
visit last summer of Arni Björnsson from Iceland to
tape interviews with people of Icelandic descent in
Manitoba, Mr. Einarson said that although he had been
aware of Mr. Björnsson’s visit, there had been no can-
tact between the two men.
Readers will also note one the inside pages a short int-
erview with Mr. and Mrs. John Sigurdson of Winnipeg,'
formerly of the Lundar distirct. Mr. and Mrs. Sigurd-
son were born in Canada, but speak and read the Ice-
landic language fluently.
Preparations are already underway for the 90th annual
Icelandic Festival to be held in 1979. Festival organiz-
ers are planning special events to celebrate another
decade in the life of the festival. The next president of
the festival committee will be Terry Tergesen, who
has been first vice-president for the last two years.
Maurice Eyolfson will step up to first vice-president
from second. Lögberg-Heimskringla has learned that
there are certain groups in Iceland who are anxious
to come to Manitoba next year to attend the festival.
Gömul íslensk blöð í skjala-
safninu í Ottawa eru ónýt.
Þeirra á meðal eru fyrstu
eintökin af fyrsta íslenska
blaðinu, sem gefið var út í
Vesturheimi fyrir meira en
hundrað árum, Framfara. —
Önrnur blöð liggja þar undir
skemmdum.
Þetta kom meða] annars
fram í viðtali, sem Lögberg-
Heimskringla átti við *Magn-
ús Einarsson, þjóðsagnafræð
ing í Ottawa.
Magnús hefur starfað
nokkur undanfarin ár hjá.
Kanadíska þjóðminjasafninu
nánar tiltekið hjá þeirri
deild þess, sem nefnist “Can
adian Center for Folk Cult-
ure Studies”, og vildi Magn-
ús nefna deild þessa þjóð-
háttarrannsóknardeild á is-
lensku.
Magnús hefur sérstakan
áhuga á norrænu fólki, og
norður-Evrópumönnum al-
mennt, og hafa rannsóknir
hans því fyrst og fremst
beinst að þeim. — Aðalstarf
hans er að safna þjóðlegum
munum, sögum, söngvum,
gátum, vísum o.þ.h. og er til
gangurinn að varðveita þess
konar þjóðháttarsagnfræði-
legar menningararfleifðir og
sýna þær í menntunarskyni.
I fyrrgreindu viðtali við
Magnús barst talið að skjala
safninu , Ottawa. Þar eru
varðveitt gömul íslensk blöð,
en að sögn Magnúsar þá
hefur ekki verið gengið nægi
lega vel frá þeim, þannig að
ekki fer nægilega vel um
þau, og er því hætta á að
mörg þeirra eyðileggist alv-
eg í framtíðinni, og sum eru
þegar orðin svo illa farin, að
þau eru nú þegar orðin ólæsi
leg.
Er illt til þess að vita, að
svo kunni að fara, og það í
alveg allra nánustu framtíð,
að þau blöð íslensk sem vaxð
veitt eru í aðalskjalasafni
Kanada í Ottawa, skuli ónýt
ast og sum þegar orðin ónýt.
Þyrfti auðvitað nauðsyn-
lega að ráða hér bráða bót
á.
Magnús Einarsson hefur
ferðast nokkuð um Mani-
toba til þess að safna upp-
lýsingum, og sagði hann okk
ur, að nú væru til um það bil
fimmtíu segulbandsspólur
með yfir hundrað klukku-
stunda hljóðriti af viðtölum
við íslendinga. Einnig eru
viðtöl við fólk í Saskatshew-
an og British Columbia, og
víðar, á þessum sömu snæld-
um.
1 fyrra kom Árni Bjöms-
son, þjóðháttafræðingur frá
Islandi til Kanada, og var til
gangurinn með ferð hans
einkum sá, að safna upplýs-
ingum um fólk og gamla
þjóðhætti hér í Manitoba. —
Árni skrifaði skýrsíu um
ferð sína, og var hún birt í
Lögbergi-Heimskringlu í
vetur.
I viðtali, sem blaðið átti
við Árna, er hann var hér á
ferð, kom meðal annars
fram sú skoðun hans, að
nauðsynlegt væri að hljóð-
rita sem mest af þvi, sem
fólk kann frá að segja hér
um slóðir.
Er við inntum Magnús,
þjóðsagnafræðing eftir því,
hvort hann hefði vitað um
ferðir Árna, þjóðháttafræð-
ings hér í fyrra, kvað hann
svo vera. en hins vegar hefðu
þeir ekki ræðst neitt við, og
ekki væri um að ræða neina
samvinnu þeirra í milli.
Magnús sagði, að nú væru
til um það bil eitt hundrað
og tuttugu íslenskir munir í
safninu í Ottawa. — Sumir
hafa verið keyptir, aðrir
hafa fengist gefins. — Hann
vildi beina þeim tilmælum til
fólks, að það hefði samband
við sig, ef það hefði eitthvaö
í fórum sínum, sem það vildi
koma á framfæri við stofnun
ina, eða ef það vissi um eitt-
hvað, sem matur væri í fyr-
ir hana. Er þeirri ósk Magn-
úsar hér með komið á fram-
færi, og fólk jafnframt hvatt
til þess að hafa samband við
hann, ef það telur ástæðu
til.
Á vegum safnsins í Ot-
tawa eru tvenns konar sýn-
ingar þjóðlegra muna. Ann-
ars vegar eru það svonefnd-
ar farandsýningar, og hins
vegar sýningar, sem komið
er upp til lengri tírna í safn-
inu sjálfu.
Farandsýningarnar eru
oft þannig, að þá eru sýndir
þjóðlegir munir fleiri þjóða
saman, og eins er í hinu til-
vikinu. Talsverð eftirspurn
hefur verið eftir slíkum far-
andsýningum og sagði Magn
ús, að hjá þeim væru nú fyr-
irliggjandi beiðnir til næstu
tveggja til þriggja ára, en
engar þeirra væru frá ís-
lenskum aðilum. Sagði hann
Islendingafélögin í Vestur-
heimi hafa sýnt þeim lítinn,
eða nánast engan áhuga.
Auðvelt er að fá upplýs-
ingar um safnið í Ottawa, og
þá muni, sem þar er að
finna. 1 fyrsta lagi má hafa
beint samband við Magnús,
og í öðru lagi er unnt að
snúa sér til safna annars
staðar en í Ottawa, því öll-
um upplýsingum hefur verið
safnað saman, og þær skráð-
ar i rafheila, sem önnur söfn
i Kanada hafa aðgang að, og
geta þau því gefið mjög ná-
kvæmar upplýsingar um
hvaðeina. já
Leiðrétting
I forystugrein síðasta tölu
blaðs misritaðist nafn Ól-
afs S. Thorgeirssonar, og
var hann þar nefndur Þor
grímsson. Velvirðingar er
hér með beðist á yfirsjón
þessari. já