Vísir - 18.03.1967, Side 4

/
Mata Hari
yrði til lítils
gagnsnú
sem njósnari
í dag mundi Mata Hari hafa
komizt skammt sem niósnari. —
Allan Dulles fyrrverandi yfirmað-
ur bandarísku leyniþjónustunnar
sagðl eitt sinn: „Það er auöveld- !
ara að fela hlióönema í skrif- :
stofu embættismanns en ein-
hverja Mata Hari í rúmi hans“.
Tækninni hefur fleygt svo I
fram, að hægt er orðið að hlera
samtal, sem á áér stað þúsundir
kílómetra frá þeim, sem hlerar.
Til dæmis ef sími er í herberginu.
Þá er hægt að koma fyrir hlióð-
nema í honum og hlera allt sam-
tal í herberginu, án þess að sím-
tólið sé tekið. Hlióðnema er hægt
að koma fyrir í holri tönn, eða
iafnvel í kokkteilberinu í Martini-
kokkteil. Sumir hljóðnemar eru
Kannig gerðir, að séu beir settir
á vegg húss að utan, þá heyrist
allt, sem sagt er inni í því.
T
1 litilli rannsóknarstofu i Upp-
sölum situr Barbara Grauer og
sefur. Hún situr í tæki, sem not-
að er til rannsókna á umferð-
inni, nokkurs konar bíl, sem þó
fer ekki úr stað. Hún hefur sleppt
stýrinu og hakan er sigin niöur
á brjóst. Hún sér ekki lengur veg-
inn þjóta á móti sér á sjónvarps-
skerminum. í tvo tima er hún
búin að aka. Allan tímann i dá-
leiðslu.
Þetta er liður í rannsóknum á
því hvað þreyta, sem stafar af
keyrslu langtímum saman, geti
haft í för með sér. Þessar rann-
sóknir hafa staðiö yfir í eitt ár
og hafa vísindamennirnir notáð
dáleiðslu til þess að flýta fyrir
þreytunni. Áður höfðu menn við
syipaðar rannsóknir notað menn,
sem voru á mismunandi stigi
þreytunnar og af mismunandi á-
stæðum. En með dáleiðslu gátu
þeir gert víðtækari rannsóknir
og fengið fleiri rtiöurstöður held-
ur en nokkurn tíma með gömlu
aðferðinni.
Barbara var kannski úthvild
þessa stundina, en dauðþreytt
næstu. Óróleg eitt augnablikið og
óörugg næsta. Fokreið I nokkrar
mínútur og gripin fáti þar næstu.
Allt með áðstoð dáleiðslunnar, Sá
er stjórnaði rannsóknunum, Lars
Eric Johanson fil. cand., skipaði
henni eitthvert skiptiö að aka,
eins og hún hefði fengið 5 sjússa.
Það stóð ekki á áhrifunum. Bar-
bara sýndi strax einkenni
drukkna mannsins, hægar hreyf-
ingar o. s. frv. og endaði ofan i
skurði. Að síðustu var hún dáleidd
til þess að vera yfir sig þreytt.
Hún geröi ítrekaðar tilraunir til
þess að halda sér vakandi. en að
síðustu gat hún ekki haldið höfði,
og féll í fasta svefn. Eftir á hafði
hún enga hugmynd um, hvað hún
hafði gengiö í gegnum.
Það er athyglisvert, hvernig
þama heppnast að gera mann-
eskju dauðþreytta eða drukkna án
nokkurs fyrirvara. Aðeins á nokkr
um augnablikum.
Tækið. sem notaö er við rann-
sóknimar sýnir, og skráir allt,
sem þörf er á að vita: Tímann,
sem tók að hemla og öll viðbrögð.
Ástand ökumannsins, öndun,
stífni í hnakka, leiðnihæfileika
húðarinnar púlsinn o. fl. o. fl.
Tilraunir þessar hafa gefið eft-
irfarandi niðurstöður: Ölvaðir
ökumenn eru hættulegastir. Þeir
eru í taugaspennu og þreytast
fyrr.
Vínandi verkar negatíft á út-
hald og þol.
Reyni maöur notkun hressandi
lyfja geta afleiðingamar orðið al-
varlegar. Manneskjur, sem gerð-
ar voru tilraunir með, sofnuðu
oft og tíðum aðeins 15 mínútum
eftir að þær neyttu örvandi lyfja
Hættulegasti tími sólarhrings-
ins er milli kl. 2 og 6 á morgn-
ana I næturakstri.
Þreyta fer ^ð koma í ljós eftir
ca. 3 tíma akstur.
Sé ekið eftir beinum og mjög
fábreytilegum vegi, langtímum
saman getur það orsakað ofsjónir.
Það er þýðingarmikið, jafnvel
nauðsynlegt, að gera hlé á akstr-
inum í 10 til 15 mínútur í senn,
annan hvern klukkutíma, og þá
úti í fersku lofti.
Menn ættu ekki að sitja í of
þægilegu hægindi, heldur hafa
hart undir sæti.
Enn rödd um hægri
handar aksturinn
„Kæri Þrándur í Götu. Ég
skil vel, að þið við blöðin séuð
orðnir þreyttir á öllum skrifun-
um um hægri akstur. En mig
langar samt til að láta ljósið
skína, eins og svo marga aðra,
þú fyrirgefur.
Ég vil taka það fram strax,
að ég er á móti breytingunni til
hægri. Ég get nefnilega alls
ekki séð, að það hafi nokkurn
kost í för með sér, en marga
ókosti.
Ég vil taka sem dæmi, hve
gifurleg breyting verður á að
fara að aka inn (austur) eftir
Laugavegi í stað þess að aka
niður eftir (vestur). Þvi að vit-
anlega verður það að ske, til
að umferðin veröi eðlileg, þeg-
ar komið er inn fyrir það, sem
við eldri Reykvíkingar köllum
„Vatnsþró". Sama gildir að
sjálfsögðu um akstur eftir Hverf
isgötu. Eftir henni yrði ekið til
vesturs. Annað dæmi má nefna.
Ekiö er norður Fríkirkjuveg. þá
veröur alveg að skipta um ak-
braut frá því sem nú er. Eftir
Lækjargötu og þegar komið er
að Bankastræti, skal lukku til
að allt gangi vel, því þar verð-
ur ein allra mesta breyting frá
því sem nú er, þar sem ein-
göngu er einstefna eftir Banka-
stræti undan brekku, en við
breytinguna verður ekið upp
eftir.
Að endingu, ég hefi dálitla
reynslu í að aka bifreið i lönd-
um, þar sem hægri handar um-
ferð er og hefur þaö aldrei vald-
ið mér erfiðleikum. Ég hefi held-
ur aldrei heyrt um útlendinga,
sem hingað hafa komið meö bif
reiðar sínar eða tekið hér bfla
á Ieigu og ekið sjálfir, að þeir
hafi lent í neinum vandræðum
vegna þess, að þurfa að halda
sig vinstra megin.
Ég endurtek, að ég er á móti
þvf að breyta umferðinni frá
vinstri til hægrl. Þ. B“.
Ég þakka Þ. B. bréfið.
Þrándur i Götu.