Vísir - 01.11.1967, Blaðsíða 8

V1S IR . Miðvikudagur 1. nóvember 1967.
VISIR
UtKefandi: Blaðaútgatan viau>
Framkvæmdastjöri: Dagur Jönasson
Ritstjóri: Jónas Kristjánsson
AOstoðarritstjóri: AxeJ Tborsteinsson
Fréttastjóri: Jón Birgir Pétursson
Auglýsingastjóri: Bergþór Olfarsson
Auglýsingar Þingboitsstræti 1, simar 15610 og 15099
Afgreiðsla: Hverfisgötu 55.
Ritstjóm: Laugavegi 178. Simi 11660 (5 Hnur)
Áskriftargjald kr. 100.00 ö mánuði innanlands
t lausasölu kt. 7.00 eintakið
Prentsu.iðj£ Visis — Edda hi.
Geymda leiöin
Drjúgur þáttur í íslenzkum alþýðubókmenntum eru
sagnir um dularfull fyrirbæri. Eitt sagnaefni af slíku
tagi hefur bætzt við, nokkuð sérstæðs eðlis. ,3in
leiðin“, sem formaður Framsóknarflokksins fann fyr-
ir nokkrum árum, er orðin þjóðsagnaefni. Þessi fræga
leið hafði þá eiginleika, að hún týndist og fannst á
víxl og raunar vissi enginn hver hún var.
Þetta dularfulla fyrirbæri hafði tilhneigingu til að
koma í Ijós um áramót í stjómmálagreinum formanns-
ins. Brátt fór leiðin að ganga víðar Ijósum logum og
gekk þá undir ýmsum nöfnum, svo sem „nýja leiðin“.
Ákaft var auglýst eftir því, hvað fælist í þessari dul-
arfullu leið, en skýringar hafa aldrei fengizt, utan
nokkrar almennar hugléiðingar, sem geta táknað
hvað sem vera skal, eins og hjá véfréttinni í Delfí.
Ékki báru nema fáir virðingu fyrir þessu fyrirbæri
og^varð það mjög fyrir barðinu á gárungum. Fékk
leittin í meðferð þeirra ýmis ný nöfn. Eitt þeirra var
„týnda leiðin“, vegna þess eiginleika hennar að finn-
ast ekki, þegar eftir henni var spurt.
Nú hefur verið hljótt um „hina leiðina“ í allmarga
mánuði og hafa flestir talið hana af. Svo gerðist það
í Tímanum á föstudaginn, að gefið var í skyn, að „hin
leiðin“ væri í geymslu einhvers staðar á góðum stað.
Var í blaðinu sagt um stjórnarandstöðuna: „það er
hvorki heppilegt né eðlilegt, að hún segi öðrum, hvað
þeir eigi að gera“. Þetta var afsökun á því, að Fram-
sóknarflokkurinn skuli ekkert hafa til málanna að
leggja í efnahagsmálaumræðum þeim, sem nú standa
yfir. Með þessu var blaðið að segja, að flokkurinn
hefði þrátt fyrir allt einhver ráð í pokahominu, þau
væru bara of merkileg til þess að menn mættu fá að
sjá þau, og allra sízt mætti ríkisstjómin sjá þau, því
að hún mundi þá framkvæma þau! Þama er auðvitað
„hin leiðin“ aftur komin á stjá eftir langa hvfld.
Að sjálfsögðu væri fullkominn bamaskapur að
vekja upp draug „hinnar leiðarinnar", ef ekki lægi
neitt annað að baki. Það kom síðan í ljós í Tímanum
á sunnudaginn, þar sem sagt var : „mynduð verði al-
ger þjóðarsamstaða um aðgerðir“. Framsóknarflokk-
urinn er enn á ný að bjóða sig fram til þátttöku í rík-
isstjórn og reynir að gylla það boð með óræðum yfir-
lýsingum um myndarlegan heimanmund í formi hinna
leynilegu efnahagsúrræða Framsóknar.
Allt þetta brölt er í broslegasta lagi og gefur eink-
um tvennt til kynna. I fyrsta lagi, að Framsókn hefur
raunar ekkert til málanna að leggja og í öðm lagi, að
hún er orðin viðþolslaus af nærri áratugs setu utan
ríkisstjómar. Þau vandamál em einkamál Framsókn-
ar og koma öðram ekki við, nema sem vetrarkvölda-
gaman, þegar rætt er um dularfull fyrirbæri.
JSRAEL - SÉÐ MEÐ
ARABÍSKUM AUGUM
Norsk fréttakona, Jorunn
Johnsen, hefir veriS í ísrael og
nálægum Arabalöndum, og hef-
ir sent biaði sínu pistil, sem birt
nr er undir fyrirsögninni: Israel
— séö með arabiskum augum.
Jorunn segir í upphafi greinar
sinnar:
— Horfur á friði ? — Nei, hér
verður engan frið að fá. Fimm-
tíu milljónir Araba finna til
sárrar auðmýkingar af því, að
smáþjóð eins og ísraelsmenn
sigraði þá. Fyrir bára þeir í
brjósti gremju, sem á sér djúp-
ar rætur — yfir að tekið var
frá þeim land, sem þeir höfðu
erft og töldu sig hafa rétt til og
enga aðra. Og flóttamannafjöld-
inn innan iandamæra Arabaland
anna minnir þá stöðugt á órétt-
in, rangindin og smánina. —
Lítið á landabréfið, segir arab-
ískur prestur við mig, arablskur
prestur, sem hefir tekið kristna
trú: Tvær miiljónir Israels-
manna, umkringdar 50 milljón-
um Araba — hver er svo ein-
faldur, að hann trúi því, að þeir
fái að vera I friöi?
Éini Arabinn, sem boðinn var
á kirkjuhátíðina („kirkjudag-
ana“) í Hannover í haust, spáði
ókyrrg áfram, ef þær „þjóðir
Evrópu, sem eitt sinn ofsóttu og
drápu Gyðinga, opna ekki landa-
mæri sín og hleypi þeim inn,
— svo að Palestínu-Arabar geti
endurheimt sitt gamla land“. —
Hann segir ennfremur: „Gyðing
ar era ekki ánægöir í ísrael.
Þeir verða aldrei hamingjusam-
ir nema í því landi, sem þeir
era fæddir og uppaldir".
Maðurinn fór hneykslaður frá
Hannover. Honum segist svo frá:
Þrjátíu þúsund manns klöppuðu
sem óðir væra í hvert skipti,
sem nafn ísraels var nefnt. En
það fór eins og kliður, sem
nepja fylgdi, ef þeir heyrðu orð-
ið arabískur, það var eins og
menn hefðu bitið það í sig, að
gera eitthvað, allt sem þeir gætu
— fyrir ísrael, einvöröungu til
þess að bæta um fyrir illa fram
komu gagnvart þeim fyrr í
þeirra eigin landi. En hvenær
sagði Kristur, að vig ættum að
gera úrbót vegna misgerða okk-
ar með þvi að beita aðra rang-
indum og láta þá þjást.. ?
GYÐINGAVANDAMÁLIÐ
ER EVRÓPU-VANDAMÁL.
Mannsaldur fram af manns-
aidri hafa Evrópumenn núið
saman höndum með meðaumk-
unarsvip yfir örlögum þeirrar
þjóðar, sem dreifðist svo til um
allan heim, á eilífri göngu og
tíðast ofsótt. En hver nýr sam-
an höndum í dag og finnur til
meðaumkunar meg tveim millj.
Araba, sem urðu að horfa upp
á, að land þeirra var frá þeim
tekið, og hjarðip þeirra, og búa
nú dreifðir í fjórum löndum i
ömurlegustu fangabúðum, sem
nokkurn tíma hafa sézt á þess-
ari jörð.
Hvers reiði vekur það nú, að
menn reyndu að varpa af sér
byrðum samvizku sinnar með
því að stofna ísraelskt ríki í
ríkinu Palestínu, litlu landi, sem
á sér ævafoma sögu. — Hvers
reiði vekur það, aö það uröu
arabískir menn, sem ofsóknir
Evrópumanna á hendur Gyðing-
um bitnuðu á?
Við Arabar, segir hann, og
réttir úr sér, höfum ávallt reynt
að þrauka í sambúð við Gyðinga
óg búið með þeim I friði og
spekt. Og það munum við halda
áfram að gera ef þeir kæmu til
okkar sem meðborgarar ísraels-
ríkis, en ekki sem valdhafar
þess.
Við sitjum kvöld nokkurt and-
spænis tveimur háskólakennur-
um. Báðir t fertugsaldri, prýð-
isvel menntaðir sem að líkum
iætur, og hafa fengið viðurkenn-
ingu sem vísindamenn, og starfa.
//
við bandaríska háskólann í Beir-
ut, og er annar lögfræðingur,
hinn eölisfræöingur. Þeir tala í
fremur háum, ofbeldiskenndum
tón um neðanjaröarhreyfinguna
arabísku á vesturbökkum Jórdan
sem kvaö eflast dag frá degi,
og þeir sjá ekki fram á annaö
en að mikil styrjöld brjótist út,
og þá fái Arabar uppreisn og
arabískt ríki verði stofnað á ný í
Palestínu. Auömýkingin skildi
eftir djúp sár í sálinni og það er
ekki nema um tvennt að ræöa,
algera uppgjöf og líða undir lok
— eöa nýtt líf, framtíð. (Þýtt).
— a.
FYRRI GREIN
70. sýning á Fjalla-Eyvindi
1 kvöld veróur sjötugasta sýn
ing á Fjalla-Eyvindi eftir Jó-
hann Sigurjónsson hjá Leikfé-
lagi Reykjavikur. Fjalla-Eyvind-
ur var frumsýndur 11. janúar
og var það jafnframt hátíða-
sýning í tilefni 70 ára afmælis
Leikfélagsins. Var hann síöan
sýndur 54 sinnum á seinasta
leikári, ávallt fyrir fullu húsi,
enda komust færri en vildu til
þess að sjá þessa ágætu sýn-
ingu.
Leikfélagið byrjaði svo leik-
árið í haust með sýningum á
Fjalla-Eyvindi og hefur aðsókn
verið allgóö. Leikurinn hefur
aldrei verið sýndur jafn oft í
sömu uppfærslu, en þetta er í
fimmta sinn, sem hann er settur
á svið I Reykjavík. Leikfélagiö
sýndi Hann fyrst 1911 og stjóm
aði Jens Waage þeirri sýningu,
en Guðrún Indriðadóttir og
Helgi Helgason fóru með aðal-
hlutverkin. — Næst var leikur-
inn færður upp í Iðnó 1930 í
tilefni Alþingishátíðarinnar og
stjómaði Haraldur Bjömsson
þgirri sýningu en Anna Borg og
Gestur Pálsson léku Höllu og
Kára. Aftur sýndi Leikfélagið
Fjalla-Evvind 1939 og loks var
hann sýndur við opnun Þjóð-
leikhússins 1950.
Gísli Halldórsson setti leikinn
'
á svið að þessu sinni, en með
hlutverk þeirra Höllu og Kárá
fara Helga Bachmann og Helgi
Skúlason. — Leikur þeirra og
sýningin f heild hefur hlotiö
einróma iof gagnrýnenda og
leikhúsgesta — en þessi hlut-
verk eru tvímæialaust með
þeim erfiðustu og eftirsóknar-
verðustu, sem fyrirfinnast í. ís-
lenzkri leikritun.
Nú fer að verða hver síðast-
ur aö sjá Fjalla-Eyvind, þar eð
fáar sýningar eru eftir.