Dagur - 04.07.1998, Side 14

30-laugardagur i. júlí 19 9 a
æsa
böm
upp
Fríöa Rún Þórðardóttir næringarráðgjafi: „Þeir sem þamba orkudrykki í líkamsræktinni innbyrða
stundum fleiri hitaeiningar en þeir hafa losað sig við.“
Örvandi
orku-
drykkir
Orkudrykkirþeir sem nú eru
svo vinsælir eru engir töfra-
drykkir. Þeir innilmlda ein-
faldlega fullt afhitaeining-
um íformi kolvetna. Þeir
gera því engum ógagn nema
þeim sem eru í megrun. Sum-
artegundirinnihalda reynd-
ar mikið koffín og ætti að
geyma í öruggrijjarlægð frá
bömum. ^ -
„Innihald þeirra orkudrykkja sem fást er
nokkuð mismunandi," segir Fríða Rún
Þórðardóttir, næringarráðgjafi á Landspít-
alanum. „Gatorate sem kom fyrst á mark-
aðinn inniheldur til dæmis ekkert annað
en sykur og vatn. Hann er því alveg eins
og gos þótt hann sé auglýstur sem íþrótta-
drykkur. Nokkrum þessara drykkja er hins
vegar hægt að mæla með. Þeir innihalda
sykur úr flóknum kolvetnasamböndum,
sem heita glúkósapolymers og ávaxtasyk-
ur. Þau nýtast íþróttafólki vel. Aðrir inni-
halda auk þess amínósýrur, það er að
segja prótein."
- Hefur venjulegt fólk eitthvað við þessa
drykki að gera?
„Þeir sem stunda Iíkamsræktarstöðvar
sér til heilsubótar hafa enga sérstaka þörf
fyrir þessa aukaorku. Því þetta er auðvitað
ekkert annað.“
Þú gerir greinarmun á iþróttafólki ann-
ars vegar og almenningi hins vegar. Af
hverju geta þessir drykkir verið góðir fyrir
íþróttafólk?
„Iþróttafólkið æfir í minnst eina og
hálfa klukkustund á dag, allt upp í tvo og
hálfan tíma. Það þarf því á orku að halda
og að drekka einhvern vökva. Orku-
drykkimir henta vel því þeir eru léttir í
maga og sumir þeirra innihalda einnig
steinefni. En fyrir þá sem æfa minna er
yfirleitt nóg að drekka vatn til að vinna
upp vökvatap. Samt mæli ég frekar með
orkudrykkjunum en gosi því það inniheld-
ur einnig sýru sem er slæm fyrir tennurn-
ar.“
- Þetta eru í rauninni ekkert annað en
hitaeiningar setnfólk hefur enga þörffyrir
undir venjulegum kringumstæðum? Og
alls ekki efþað herst við aukakúóin?
„Það er að sjálfsgöðu misjafnt við
hverju menn mega. En þeir sem eru 1' Iík-
amsrækt til að ná af sér aukakílóunum og
þamba svo orkudrykki allan tímann hafa
að öllum líkindum innbyrt meiri orku en
þeir losuðu sig við. En fyrir þá sem hafa
setið á fundum allan daginn og ekkert
fengið að borða eru orkudrykkirnir snið-
ugir, og betri en snúðar."
En svo eru það þeir drykkir sem inni-
halda koffín.
„Sumir drykkir eins og Magic innihalda
jafn mikið koffín og heil kaffikanna. Koff-
ínið hefur örvandi áhrif á miðtaugakerfið
og því óæskilegt að börn drekki mikið af
slíkum drykkjum.“Er hægt að þekkja þess-
ar mismunand gerðir orkudrykkja i sundur
öðruvísi en rýna vel í innihaldslýsingarnar?
„Nei, í rauninni ekki.“

HEILSUMOLAR
Viagra fyrir konnr
Vinsældir getuleysislyfsins Viagra meðal
karlmanna hafa vakið konur til umhugs-
unar um hvort ekki megi finna upp viðlíka
lyf fyrir konur. Margar konur hafa velt fyr-
ir sér hvort ekki megi taka inn eitthvert lyf
til að hressa upp á kynlíf kvenna þannig að
þeim takist að halda í við karlana. Sér-
fræðingarnir segja að lausnin finnist ijurt-
um, til dæmis jurtalyfinu „damiana", sem
er notað víða í Mið- og Suður-Ameríku.
Einnig ku konur geta sótt kynlífsstyrk sinn
í rætur, sem nefnast „muira puama“ og
„dong quai“. Það síðarnefnda er kínverskt
hvannarlyf sem konur nota á breytinga-
skeiði og gegn vöðvakrampa. Samkvæmt
upplýsingum Dags fæst aðeins síðast-
nefnda lyfið hér á landi.
Trampolln er
hættulegt
Trampolín er tæki sem algengt er í íþrótta-
húsum landsins og jafnvel inni á heimilum
enda er það afar vinsælt meðal barna og
unglinga. Nú herma fregnir að það sé ekki
með öllu áhættulaust að hoppa á tram-
políni. Sá sem hoppar getur alltaf misst
stjórn á sér, dottið á brúnina eða fram af
trampolíninu - og þá getur stórslys gerst.
Rannsóknir erlendis hafa sýnt að slys á
trampolíni hafa margfaldast undanfarin
ár. Fullorðnir þurfa því að vera vel á verði
þegar trampolínið er í notkun og auðvitað
eiga ung börn ekki að leika sér á tram-
políni.
Reykmgamemi
fá Alzneimer
Hollensk rannsókn sýnir að reykingamenn
eru í helmingi meiri hættu á að fá
Alzheimer og viðlíka sjúkdóma en þeir sem
ekki reykja. Þessi niðurstaða er þvert á -
niðurstöður fyrri rannsókna.
Þegar annað vUl meira
Þegar líða tekur á sam-
búð/hjónaband, kemur
kannski að þeim tíma-
punkti í samlífinu þar
sem öðrum aðilanum eða
jafnvel báðum fer að leið-
ast tilbreytingaleysi í sam-
bandinu.
Sumum finnst jafnvel
kynlífið hafa lent uppi á
skeri strax eftir brúðkaup-
ið. Oft getur þessi upplif-
un tengst því að gerðar
séu kröfur um of-iðkun kynlífs í bjóna-
bandinu og viðmiðið þá gjarnan tekið af
kynlífinu í tilhugalífinu, þegar kynlíf var
jafnvel stundað daglega hvar og hvenær
sem færi gafst, hvort heldur það var í há-
deginu á sunnudegi, rétt fyrir kvöldverð-
inn eða þegar þið vöknuðuð úthvíld að
morgni.
Til eru einstaldingar sem telja að Ijúka
beri hveijum degi ársins með því að
stunda kynlíf og er það í sjálfu sér í lagi
hafi báðir aðilar sambandsins úthald, getu
og nennu til að standa í þvíumlíkum stór-
ræðum dag-
lega. Málið
getur hins-
vegar orðið
mun flókn-
ara sé takt-
ur einstak-
I i n g a n n a
ekki sá
sami. Fólk
er einfald-
lega mis-
upplagt til
ástarleikja
og eru
margir hlut-
ir sem geta
spilað þar
inní, svo sem aldur einstaklinganna,
vinnuálag og fleira. Fólk sem t.d. vinnur
erfíðisvinnu allan daginn, getur hreinlega
verið of þreytt til ástarleikja síðla kvölds,
vitandi sig þurfa að vakna örfáum stund-
um seinna í jafn erfíðan dag.
Oft þegar rætt er um mismunandi kyn-
löngun fólks, fínnst mér gefíð í skyn að
karlinn sé
þurftafrek-
ari í þessum
efnum en
konan. I
þessu eru
engin lög-
mál, því
kynhvöt er
e i n s t a k -
lingsbundin
og því ekki
eingöngu
hægt að tala
til karla í
þessum efn-
um um að
sýna tillits-
semi og virða löngun makans.
Misskilin tillitssemi
I góðu sambandi geta einstaklingarnir tjáð
sig um þarfir sínar, langanir og drauma án
þess að hinn taki því sem höfnun eða
kröfu. Rest er að geta talað saman af ein-
Iægni og hreinskilni og langi annan aðil-
ann ekki að hafa mök af einhverjum
ástæðum á hann að geta sagt það beint,
án þess að hinn taki það nærri sér og líti á
það sem persónulega höfnun og skort á
ást.
Oft verður misskilin tillitssemi til þess
að eyðileggja kynlif í hjónabandi/sam-
bandi. T.d. fínnst mörgum konum óaðlað-
andi að finna líkamslykt, svo sem svita og
táfýlu, þegar þær njóta ásta, en vegna til-
litssemi við maka nefna þær þetta
kannski ekki oft, eða senda óskýr skilaboð
sem makinn meðtekur hugsanlega ekki og
afleiðingin getur orðið sú, að þær verða
fráhverfari manninum við hverjar samfar-
ir, þar til þær að Iokum missa alla löngun
til mannsins. Skýr skilaboð i þessu tilefni
væru t.d. að láta renna í gott bað fyrir
hann, setja t.d. gott baðsalt eða baðolíu
útí og ekki skemmir það stemmninguna
að kveikja á kertum á baðinu. Fljótlega
verður slfkt dekur væntanlega hluti af for-
leiknum, því forleikur góðra maka varir jú
allan daginn.
Halldóra Bjamadóttir er hjúkrunarfræð-
ingur og skrifar um kynlíf fyrir Dag.
KYNLIF
Halldóra
Bjarnadóttir
skrifar