Dagur - 31.12.1998, Qupperneq 21

FIMMTUDAGVR 31. DESEMBER 199B - 37

ARAMO TALIFIÐ I LANDINU
íleyg
ummæli
„Þegar ég
var tólf ára
uppgötvaði
ég að það
er ekkert
að marka
fólk...“
„Um leið
ig skáld-
skapur fell-
ur í kramið er hann
einskis virði.“
„Það er ógurlegur dauð-
dagi að deyja úr hrósi.“
„Brandar-
inn er í
eðli sínu
einnota.
Þessvegna
er annar
lestur á
brandara-
faók líkt og
að koma í
líkhús,
bara
kuldahláturinn í húsverð-
inum og bergmálið tórnt."
„Einu karl-
mennirnir
sem birt-
ast í þess-
um sögum
eru,
kannski
eins og all-
ir góðir
karlmenn,
annað
hvort dauðir eða brottflún-
ir. Kannski er ekkert jafn
eftirsóknarvert og karl-
maður sem er á leiðinni
burt.“
Úr viðtali
við Þor-
stein Páls-
son þar
sem menn
tóku sér-
staklega
eftir því
sem ósagt
var látið:
Hvaða
einkunn
myndir þú gefa Davíð
Oddss)'ni sern stjómmála-
rnanrti?
„Það fer ekki á milli
mála að hann er mjög
áhrifamikill stjórnmála-
maður.“
„Astæðan
fyrir því að
ekki bara
ég, heldur
mjög
margir ís-
lendingar,
hafa til-
hneigingu
til að snúa
aftur heim
er sú að
við höfum arfgengan bak-
grunn sem gerir það að
verkum að við pössum
langbest inn í umhverfi
þessa kalda, harða og
blauta kletts sem heitir ís-
land - þrátt fyrir að hér
virðist fólk ekki gera neitt
annað sér til skemmtunar
en að henda skít hvort í
annað.“
Kári
Stefánsson.
Sigfús
Bjartmarsson.
Guðbergur
Bergsson.
Lffl ð á áiinii
Þegarflett var í gegn-
um Lífin í landinu frá
árinu 1998 reyndist
það réttsem stundum
er haldiðfram að ís-
lendingar dunda sér
við ýmislegt annað en
vinna-borða-sofa
(+fara til útlanda+
kaupa heimilistæki)...
Það eru ekki bara Kári Stefáns-
son, Sverrir Hermannsson og
aðrir kónar af því sauðahúsinu
sem bjástruðu eitthvað markvert
á árinu. Hér að neðan rifjum við
upp sitthvað úr Lífinu í Iand-
inu frá árinu sem er að líða.
Mannlífið
Það hefur lengi loðað við fjöl-
miðlana sú trú að hvergi bjástri
menn að viti, hugsi með víð-
feðmi né tali spaklega - nema í
sveitinni, helst á afskekktum og
illa einangruðum bóndabæjum.
Þess má sjá stað í löngum - og
vissulega áhugaverðum - mann-
lífsviðtölum í prent- og ljósvaka-
miðlum. Bændur eða a.m.k.
dreifbýlingar voru einnig nokkur
hluti af því fólki sem hafði frá
einhveiju markverðu að segja í
blaðinu á árinu...
Jón Asgeir
Hreinsson,
fyrrum graf-
ískur hönn-
uður í
Reykjavík en
nú íbúi í
gamla skóla-
húsinu í Að-
aldal, hefur
gert ýmislegt
----- sem telja má
til nýjunga í ís-
lenskum búskap. Þar á meðal er
hugmynd sem hann datt niður á
og tók strax til við að fram-
kvæma, þ.e. að hnýta heldur
óvanalegar veiðiflugur en hann
sækir fluguhnýtingarefnið sitt í
ýmsar skepnur t.d. ísbirni, refi,
geitur, hænur, rjúpur og kálfa-
halana. íslendingar hafa víst
ekki teldð kúahalaflugunum sér-
staklega vel en þegar hann fór
að flytja þær út til Bandaríkj-
anna kom í ljós að Kanar kunnu
vel að meta slík rarítet.
Eini bílakirkjugarður landsins er
kominn undirþak.
Ekki flarri Jóni Ásgeiri í Aðal-
dalnum eru feðgarnir á Ystafelli
sem sitja heldur ekki með hend-
ur í skauti og eiga, eins og marg-
ir vita, fjölskrúðugasta bíla-
kirkjugarð landsins. Ætli þeir
séu margir bílhræjaeigendurnir
sem þykir svo ógnarvænt um
flökin sín að þeir fari út í
milljónaíjárfestingu til að byggja
yfir kirkjugarðinn sinn? Senni-
Iega ekki en þetta gerðu þeir
Ystafellsfeðgar og átti 700 fer-
metra skemman yfir bílhræin að
vera nánast tilbúin undir jól.
Að sjálfsögðu
eru einnig
reglulega við-
töl við fólk
sem býr í
húsi við mal-
bikaða götu
og hefur
númer. Einn
þeirra sem
talað var við á
árinu býr í
parhúsi á
Laugarásveginum í Reykjavík,
og heitir Gunnlaugur Aðal-
steinsson. Gunnlaugur á við-
burðaríkt lífshlaup að baki og
hefur'framtakssemi á við hverja
meðalpersónu Einars Kárasonar.
Gunnlaugur er Fáskrúðsfirðing-
ur að uppruna, var harmoniku-
spilari á böllum, keypti bíóvélar
og flutti austur, keypti jörð fyrir
sunnan, nytjaði fjöruna með því
að flytja pússningasand, byggði
söltunarhús, samkomuhúsið
Glaðheima, frystihús og sitthvað
fleira. Enda hafði viðskiptavitið
snemma látið á sér kræla. Fimm
ára gamall kom hann auga á
ljómandi skyndigróða þegar
vegavinnumenn fóru að hand-
moka veg hjá Fáskrúðsfirði - sá
stutti fór að selja þeim vatn!
Það verður
ekki af hon-
um Guðlaugi
Tryggva
Karlssyni,
hagfræðingi,
skafið að
hann hefur
ríka þolin-
mæði og mik-
inn sannfær-
ingarkraft til
að bera
a.m.k. má
ætla að hann hafi þurft á slíku
að halda til að koma Háskólaút-
gáfunni í skilning um að þeir
ættu að gefa út 300 blaðsíðna
doðrant sem hefur að geyma
ættartölu Guðlaugs.
Hugmyndin að ættartölunni
kom upp fyrir 3-4 áratugum og
30 ár eru síðan vinur hans Sig-
urgeir Þorgrímsson rétti Guð-
laugi 70 þéttskrifuð blöð í bak
og fyrir sem voru upphafið að
ættartölunni. Þijátíu ár liðu þar
til talan komst á bók.
Fjölskyldulifið
Seinnipart ársins lauk merkri
tilraun Reykjavíkurborgar sem
fólst í að gefa nokkrum feðrum
tækifæri til að taka feðraorlof.
Haukur Þór Haraldsson var
einn þessara feðra og benti hér í
blaðinu á hve hlutverkaskipting-
in er enn lífseig í hrósyrðum
Iandsmanna. Þegar hann og eig-
inkonan voru bæði í námi með
tvö Iítil börn var algengt að kon-
ur af eldri kynslóðinni hrósuðu
eiginkonunni mikið fyrir dugn-
aðinn: „Hún er svo dugleg! Það
er nú ekki fyrir hvern sem er að
vera í framhaldsnámi með tvö
börn.“ Og þótti Hauki að vonum
laun heimsins rýr. Þegar svo
hann var kominn í feðraorlofið,
börnin voru orðin þrjú, og þau
að stússast við að koma nýju
húsnæði í stand (þ.e. vinna
„karlmannsverk" á borð við að
bora, mála og pússa) þá uppskar
hann sína viðurkenningu: „Hel-
víti gengur þetta hjá þér,“ er sagt
við mig þótt mamman á heimil-
inu standi Iöðrandi í málningu
við hliðina á mér.
Menningarlífið
Guðbergur Bergsson á sennilega
yfirlýsingu ársins af menningar-
sviðinu en þann 3. nóvember
1998, u.þ.b. einni og hálfri öld
eftir að fyrsta íslenska skáldsag-
an var skrifuð, að margra mati,
lýsti hann þessu yfir í viðtali við
Dag: „Eg lít á mig sern fyrsta ís-
lenska skáldsagnahöfundinn."
Innistæðan fyrir yfirlýsingunni
var eilítið óljós, eða eitthvað á
þá leið að persónur hans kæmu
úr hans eigin hugmyndabanka
en ekki frá hliðstæðum úti á
götu.
Jólabókaflóðinu fylgir að sjálf-
sögðu flóð af viðtölum við rit-
höfunda sem sumir hverjir eru
hógværir í orðum og passasamir
en aðrir fara mikinn og leyfa sér
að setja fram menningarlegar yf-
irlýsingar. Sindri Freysson, sem
hlaut Laxness-verðlaun Vöku-
Helgafells í ár, sagði í viðtali í
blaðinu að einfaldleikinn væri
ofmetinn hér á landi og að það
væri „ofmikil áhersla hjá agapáf-
um íslenskra hókmennta á að
allir séu að skrifa einhvem sím-
skeytastíl - sern ég kalla hinn
norræna þurrkuntusttj. “
Þórarinn Eldjárn var í viðtali
fyrir jólin eitthvað Ieiður á
samasemmerkinu sem stundum
er sett milli húmors og léttvægra
bókmennta. Hann lagði til að
bókmenntum væri skipt í skrif-
menntir (rithöfunda sem gefa
ekkert fyrir viðtökur lesenda) og
lesmenntir (höfunda sem vilja
umfram allt að þeir séu lesnir).
Hann segir að sú hugsun hafi
verið mjög rík hér að vinsældir
séu merki um að „eitthvað sé
að“, þótt hún sé á undanhaldi.
Hann hnýtir svo saman þessa
hugmynd sína með því að skil-
greina alvörubókmenntir:
„Kannski er það þannig að það
sern á endanurn er best er það
sem er skrifað eins og skrif-
menntir og reynist svo vera les-
mennt. “
Árum sam-
an hafa ís-
lenskir kvik-
myndagerð-
armenn
kvartað í há-
værum sam-
stilltum kór
undan allt of
lágum styrk-
veitingum
ríkisins til íslenskrar kvikmynda-
gerðar. I viðtali við Dag þannl4.
október sagðist Friðrik Þór Frið-
riksson, kvikmyndakóngur
landsins, bókstaflega vera að
hætta að búa til myndir á ís-
lensku. Óbeint sagði hann að
verið væri að leggja niður ís-
Ienska kvikmyndagérð. Senni-
Iega eini kórinn af menningar-
sviðinu sem hefur hrinið á þá
sem hafa með höndum úthlutun
úr ríkissjóði því nú rétt undir jól
lýsti menntamálaráðherra því
yfir að hækka ætti framlög til
Kvikmyndasjóðs allverulega á
næstu árum... -LÓA
Birna Þórðardóttir var einróma kjörin Lífog stíll ársins á ritstjórn Lífsins í landinu en þessi glæsilega kona sem er
„heimsfræg á íslandi fyrir að vera róttækari og vinstrisinnaðri en allt sem róttækt er“ eins og það var orðað í viðtalinu
við hana i sumar reyndist eiga fjölbreyttari fataskáp en marga grunar. Sést hefur til hennar dragtarklæddrar en þegar
hún ætlar að sletta úr klaufunum „ þá fer ég stundum í stysta pilsið mitt, sem er eitt hið stysta norðan Alpafjalla eða
þá ég fer í þrengstu buxurnar mínar. Þetta geri ég efég ætla að vera með það 100% á hreinu að það verði tekið eftir
mér. “
Jón Ásgeir hnýtir
flugur úr heldur
óvanalegu efni.
Kom snemma auga
á vænlegar við-
skiptaleiðir.
Það skáka ekki
margir Guðlaugi
Tryggva í þraut-
seigjunni...
Friðrik Þór.