Dagur - 13.05.1959, Blaðsíða 4

4
D A G U R
Miðvikudagiivn 13. maí 1959
Hvar er níi fáni „rétt!ætisins“?
ívNAFNI „réttlætisins11 hófu kaupstaðaflokkarn-
ir þrír, Sjálfstæðisflokkur, Alþýðuflokkur og Al-
þýðubandalag herferð sína gegn kjördæmunum.
Þessir flokkar hafa talið það flestra meina bót, að
koma þessu „réttlætismáli" fram og eru nú búnir
að samþykkja kjördæmabreytinguna á Alþingi
því, sem nú er að ljúka. Hið „herfilega misrétti11,
sem laga þurfti, var það, að Framsóknarþingmenn
væru of margir. „Sautján þingmenn út á 15% at-
kvæða“ er hersöngur íhaldsins sérstaklega og hin-
ir flokkarnir taka undir. í nafni réttlætisins skyldi
þessu breytt hið skjótasta, eins og blöðin hafa oft-
lega orðað það. Og svo skyldu gömlu kjördæmin
lögð niður, svona í leiðinni, til að tryggja réttlætið
í framtíðinni.
En hver er svo munurinn á tillögum Fram-
sóknarmanna, sem bornar voru fram til sam-
komulags í málinu og tillÖgum þríflokkanna?
Mönnum er skylt að gera sér ljósa grein fyrir
því. Framsóknarmenn lögðu iil að Reykjavík
fengi 12 þingmenn. Ekki bar þar á rnilli. Fram
sóknarmenn lögðu til, að í Vesturlandskjör-
dæmi yrðu 5 þingmenn, eins og þríflokkarnir
samþykktu. Hið sarna er að segja uni Vest-
fjarðakjördæmi, Norðurlandskjördæmi og
Suðurlandskjördæmi, þingmannatalan hin
sama. En í Austurlandskjördæmi lögðuFram-
sóknarmenn til, að þingnvenn yrðu 6 í stað 5
hjá stjórnarflokkunum, en hámark uppbótar-
þingsæta yrði 10 í stað 11 hjá stjómarflokk-
ununv. Að sjálfsögðu voru tillögur Framsókn-
armanna miðaðar við það, að kjördæmin yrðu
ekki Iögð niður sem slík eða slengt saman í fá
og stór kjördænvi. — Menn athugi nú hvað
ber á milli.
I
Framsóknarm. viðurkenna réttmæti þingmanna-
fjölgunar, þar sem aðstreymi fólks hefur orðið
mest, og þar með var fáni „réttlætisins“ þeirra
þríflokkanna fallinn. En þegar hér er komið sögu,
þótti ekkert sérstakt atriði lengur, að jafna kjós-
endafjöldann, sem hver þingmaður hafi að baki
sér og nú kemur hið grímulausu andlit í ljós. All-
ir drættir þess eru jafn skýrir og þeir eru óhuggn
anlegir. Þetta nýja andlit, senv áður var falið á
bak við grímu „réttlætisins", segir á þessa leið:
Af því að fólk í sveitakjördæmunum vill ekki
kjósa okkur, skulu kjördæmin afnumin með
hreinni byltingu. Við vonuðum í lengstu lög, að
geta fengið hreinan meiri hluta atkvæða, en það
tókst bara ekki. í kosningunum 1953 vantaði okk-
ur ekki nema 344 atkvæði til að ná hreinum meiri
hluta á Alþingi — ef þessi atkvæði hefðu fallið á
rétta staði. — En ef við hefðum fengið þessi 344
atkvæði til viðbótar var það vissulega réttlátt að
fá yfir 50% þingmanna út á 37% atkvæða. En af
því að ekki er hægt að láta dreifbýlisfólkið kjósa
okkur, þá er bezt að gera byltingu í kjördæma-
skipuninni. Það, sem kemur okkur vel í stjórn-
málabaráttunni, er réttlátt, en það sem kemur
okkar flokki illa, er ranglátt.
Þótt ekki verði fleira sagt af því, sem glögglega
er skráð á hina grímulausu ásjónu íhaldsins og
samstarfsflokka þess, má öllum Ijóst vera, að ekki
var barizt fyrir réttlætismáli í sambandi við
. breytingu kjördæmanna.
Prjónavél til sölu
Uppl. i síma 1896.
Danskar ryksugur
„ENILO"
nýkomnar.
VÉLA- OG
BÚSÁHALDADEILD
Bílalyffur
2 - 5 - 8 -10 og 12 tn.
VÉLA- OG
BÚSAHALDADEILD
Spreed
útimálning
bezta fáanlegt efni.
JÁRN- OG GLERVÖRUDEILD
Garðstólar!
Sólarinnar njóta menn
bezt sé stólinn
keyptur í
JÁRN- OG GLERVÖRUDEILD
Sumarskór!
Fjölbreytt úrval.
Daglega nýjar teg.
ATHUGIÐ!
að fá okkur fáið ]>ér mjög ódýra
barna- og unglingastakka með
rennilás.
Poplínblússur á kr. 126.00.
Bómullarpeysur á kr. 62.00.
Ennfremur sportsokka og krep-
buxur í skólaferðina.
ANNA & FREYJA
Bifreiðar til sölu:
\V7illy’s jeppi, með utvarpi
og miðstöð.
Chevrolet viirubíll
Ford vörubíll
Fólksbifreiðar, m. gerðir.
Bifreiðasala
Baldurs Svanlaugssonar
Bjarkarstíg 3, til viðtals á
B.S.A. og heima í síma 1685
Könnuseft
nýkomin.
Óbrjótandi glös
4 teg.
VÉLA- OG
BÚSÁHALDADEILD
Þéftiefni
Protex-Supercote
Water Seal
VÉLA- OG
BÚSÁHALDADEILD
Atvinna!
Mig vantar mann nú þegar
og í sumar. Þarf að liafa
minnst. eitt bílstjórapróf og
vera ágætur til allrar vinnu
þess utan.
JÓN ÓLAFSSON,
mjólkurbílstjóri.
Herbergi til leigu
í Helga magra stræti 45.
Uppl. i sima 1904,
eftir kl. 8 á kvöldin.
DÚNLÉREFT
90 cm. kr. 35.25.
140 cm. kr. 46.50.
D A M A S K
livítt mislitt kr. 26.50
mislitt kr. 31.00
ANNA & FREYJA
4ra manna bíll til sölu
árg. 1955. Upplýs. eftir kl.
7 á kvöldin.
Jóhannes Björnsson,
Gránufélagsgötu 53.
Blandaðir ávextir
þurrkaðir
Blandaðir ávextir
niðursoðnir
Sveskjur - Rúsínur
Fíkjur - Döðlur
Kandíssykur
Flórsykur
Púðursykur
Grófur molasykur
Fínn strásykur
SENDUM HEIM.
eyrarbúdin
Eiðsvallagötu 18.
Simi 1918.
Matthíasarhús á Akureyri |
STOFNFUNDUR Matthíasarfélagsins á Akureyri var
haldinn l'yrir ári síðan. — í félagið gengu þá 30—40
manns, en meðlimir eru nú orðnir 110, og alltaf er að
smábætast við þennan hóp, enda er nauðsynlegt og
æskilegt að sem allra flestir gerist meðlimir félagsins.
Féíaginu þykir rétt að vekja athygli sem flestra á
starfsemi sinni og markmiði, sem er það, að koma upp
minjasafni um þjóðskáldið Matthías fochumsson, en
það hefur lengi verið óskadraumur Akureyringa og
fjölmargra annarra landsmanna, sem nokkur skil
kunna á bókmenntum þjóðarinnar, að varðveita minn-
ingu skáldsins á þennan hátt.
Fyrsta og stærsta verkefni félagsins var að festa kaup
á bústað Matthíasar, Sigurhæðunt, og nú þegar hefur
j>að fengið 'kcypta aðalhæð hússins, en á þeirri hæð
mun væntanlegt safn verða.
Það, sem nú liggur fyrir, er aðallega tvennt: Húsinu
J>arf að breyta, svo að J>að verði sem líkast J>ví, sem
áður var, og fá þann húsbúnað, myndir, bækur og
blöð o. m. íl„ sem var í eigu séra Matthíasar. Nefnd,
kosin af bæjarstjórn Akureyrar, vinnur nú að því að
safna eftirlátnum munum skáldsins.
Við Akureyringar megum fyrir ntargra hluta sakir
vera stoltir af bæ okkar. Bæjarstæðið er fagurt, á sléttri
eyri og fagurri brekku við bláan fjörð. Reisulegar bygg-
ingar, mikill trjágróður og snyrtileg umgengni setja
svip sinn á bæinn.
En eitt höfum við Akureyringar látið undir höfuð
leggjast, sem sízt af öllu má J>é> gleymast, en ]>að er að
eignast Sigurhæðir, sem margar fagrar og góðar minn-
ingar eru tengdar við. Hús Matthíasar, höfuðskáldsins,
sem varpað liefur meiri ljóma á Akureyri en nokkur
annar, sem hér hefur dvalizt, J>arf að gera þannig úr
garði, að útlit J>ess, ytra sem innra, sé samboðið minn-
ingu hins ágæta mannvinar og skálds. Öll þessi ár, síð-
an sr. Matthías dó, koma fleiri eða færri innlendir
menn og erlendir, til þess að sjá staðinn, J>ar sem hann
átti heima. Sét sýn, sem blasir við augum þeirra, er á
engan hátt samboðin minningu skáldsins, og inni í
húsinu er enginn hlutur, sem á hann minnir.
Ef til vill nmn mörgum vaxa í augum ]>að fé, sem
til J>ess þarf að koma upp myndarlegu safni, sem væri
]>annig úr garði gert, að það yrði einn af dýrgripum
]>jóðarinnar. Þetta ætti þó ekki að vera neitt ofurefli.
Framlög Akureyrarbæjar, ríkissjóðs, árgjöld félags-
manna og væntanlegur stuðningur félaga og ýmissa
fvrirtækja, ætti að tryggja ]>að, að engtim aðila verði
bundinn of J>ungur baggi f járhagslega. Aðalatriðið er,
að sem allra flestir leggi eitthvað af mörkum. Stofnun
Matthíasarsafns er mikilsvert mcnningarmál, og áhugi
manna á því byggist rneðal annars á J>eirri skoðun,
sem néi ryður sér til rtims, að menning og siðgæði verði
að haldast í hendur við bættan cfnahag og tækniþróun,
ef vel á að farnast einstaklingum og J>jóðfélögum.
Skáldið Matthías Jochumsson var svo lánsamur að
eiga samlcið og samstarf með flestum J>eim mönnum,
sem vöktu þjóðina af clvala og liigðu grundvöllinn að
því andlega og efnalega, að vér Islendingar gætum öðl-
azt stjórnarfarslegt frelsi. Hann veik heldur ekki af
verðinum. Allri sinni löngu ævi varði hann til J>ess að
auðga bókmenntir }>jé>ðar sinnar og kveða í hug henn-
ar bjartsýni og trúartraust, og ]>að var hann einnig,
sem gaf okkur þjé>ðsönginn. Það er metnaður þjóðar-
innar og sómi að heiðra minningu sr. Matthíasar.
Marleinn Sigurðsson.
Kennarar og örvhent börn
Örvhent sálarjrceði — Örvhent kennsla
I.
ÞAÐ jaðrar við marlröð að sjá þrjú börn í sama bekk.
paufast við að skrifa með vinstri hendinni! Eg fæ sting
í brjóstið og mér líður illa!
Og það jaðrar við glæp að ltenna smábörnum að
skrifa með vinstri liendi! Enda er ]>að algerlega ó]>arft!
„En sálfræðingarnir segja, ..“
Já, J>eir segja svo margt. Og stundum allt of margt.
Sumir af djúpri speki og sálrænni innsæi. Aðrir af
furðulegri fáfræði og sérvizku. Og enginn ábyrgur sál-
fræðingur myndi segja: Það má ekki þvinga örvhent
börn o. s. frv. Heldur myndi hann segja: Hver sá
kennari, sem þvingar börú til nókkurs náms, er óhæfur
kennari! — Hann er örvhentur kennari.
Börn læra flest í leik — og ættu að læra allt í leik
fyrstu 2—3 skólaárin! Örvhent biirn geta lært að standa
á höfði, ganga á höndunum og dansa á blá-tánum (bal-
lett) alveg eins og önnur börn. Og við rétthentu verð-
um að læra ótal margt með vinstri hendi! En „það má
ekki þvinga örvhentu börnin...!" — Og svo syndga
kennarar þeirra með góðri samvizku.
Fjöldi örvhendra manna skrifa meö hægri hendi, og
ég þekki allmarga slíka. menn á öllum aldri! Þeir hafa
æft sig sjálfir sökum þess, að ]>eim var ekki kennl (eða
látnir) að beita vinstri hendi í skrift. Hér hafa smá-
barnaskólarnir ábyrgðarmikið starf með höndunl! Og
i þvi mega þeir ekki reynast örvhentir!
Ég mun í öðrum smákafla lýsa í stuttu máli, hvernig
auðveldlega má kenna örvhentum börnum að beita
hægri hendi í skrifl o. fl. Og ]>að J>arf alls ekki að taka
lengri tíma en liitt! — Enda liggur ekkert á um }>ær
niundir! Helgi Valtjsson.