Dagblaðið Vísir - DV - 18.10.1994, Síða 14

14
ÞRIÐJUDAGUR 18. OKTÓBER 1994
Útgáfufélag: FRJÁLS FJÖLMIÐLUN HF.
Stjórnarformaður og útgáfustjóri: SVEINN R. EYJÓLFSSON
Framkvæmdastjóri og útgáfustjóri: HÖRÐUR EINARSSON
Ritstjórar: JÓNAS KRISTJÁNSSON og ELLERT B. SCHRAM
Aðstoðarritstjóri: ELlAS SNÆLAND JÖNSSON
Fréttastjórar: JÓNAS HARALDSSON og GUÐMUNDUR MAGNÚSSON
Auglýsingastjórar: PALL STEFÁNSSON og INGÓLFUR P. STEINSSON
Ritstjórn, skrifstofur, auglýsingar, smáauglýsingar: ÞVERHOLTI 11,
blaðaafgreiðsla, áskrift: ÞVERHOLTI 14, 105 RVlK. SlMI (91)63 27 00
FAX: Auglýsingar: (91 )63 27 27 - aðrar deildir: (91)63 29 99
GRÆN NÚMER: Auglýsingar: 99-6272 Áskrift: 99-6270
AKUREYRI: STRANDG. 25. SlMI: (96)25013. BLAÐAM.: (96)26613.
FAX: (96)11605
Setning, umbrot, mynda- og plötugerð:
PRENTSMIÐJA FRjALSRAR FJÖLMIÐLUNAR HF„ ÞVERHOLTI 11
Prentun: ÁRVAKUR HF. - Áskriftarverð á mánuði 1400 kr. m/vsk.
Verð í lausasölu virka daga 140 kr. m/vsk. - Helgarblað 180 kr. m/vsk.
Guðsþakkafé
Fyrir fimm árum varð til sérstakt ráðstöfunarfé ráð-
herra vegna tiífallandi útgjalda, sem ekki var hægt að
sjá fyrir á fjárlögum. Ráðherrar hafa ekki notað pening-
ana þannig, heldur hneigzt að því að nota þá sem eins
konar guðsþakkafé handa aðgangshörðu ölmusufólki.
Listar menntaráðherra fyrir árin 1992-1994 sýna vel
þessa ölmusustefnu. Þar er löng röð smágreiðslna, sem
hver fyrir sig er guðsþakkaverk. Samanlagt sýna þær,
að heppilegra væri að taka samræmt á ölmusum, svo að
beiningafólk hafi tiltölulega jafna aðstöðu til þeirra.
Kirkjukórinn í hreppi ráðherrans er áreiðanlega vel
að hálfri milljón króna kominn. En hvað með alla hina
kirkjukórana í landinu? Af hverju beinist guðsþakkaféð
aðeins að einum kirkjukór? Er það af því að hann hefur
betri aðstöðu en hinir til að afla ölmusunnar?
Við sjáum fyrir okkur ráðherra, sem nýtur þess að
dreifa aurum til smælingja, er rekur á fjörur hans, en
hefur í tvö ár ekki tíma til að ræða við málsaðila um
vanefndir á framkvæmd samnings í ráðuneytinu. Mál-
efnafólk kemst ekki að á biðstofu fyrir ölmusufólki.
Þetta minnir á aldraða miðaldahöfðingja, sem dreifðu
smáaurum fyrir sálu sinni, en er í mótsögn við nútím-
ann, sem byggist á jafnrétti og réttiæti, er á að koma í
veg fyrir, að fólk fari á stafkarls stíg. í stað tilviljana-
kenndrar ölmusu kemur skipulagt velferðarkerfi.
Tvö kerfi eru samhhða í landinu. Annars vegar er
almennt kerfi, sem alhr hafa aðgang að. Hins vegar eru
svo skúffupeningar ráðherra, sem sitja lon og don við
að gera mönnum greiða. í>að fé, sem fer til slíkra guðs-
þakka, er ekki til ráðstöfunar í almenna kerfmu.
Raunar eru kerfm fleiri, því að víða eru milhstig. Th
dæmis eru húsbréf með reglum, sem ghda fyrir aha. Síð-
an eru félagslegar íbúðir, þar sem sumir hafa betri að-
gang en aðrir. Loks er svo persónuleg greiðasemi hafn-
firzkra bæjarstjóra við flokksbræður, ættingja og vini.
Ráðherrar og bæjarstjórar, sem einbeita sér að guðs-
þakkaverkum, eru áreiðanlega góðmenni. Sumir hafa
gert einstaklingsbundin góðverk að sérgrein sinni og eru
stoltir af því að kahast fyrirgreiðslumenn. En þetta eru
úrelt vinnubrögð úr fortíðinni fyrir daga jafnréttis.
Það, sem einn fær, fá hinir ekki. Þess vegna hefur
nútíminn byggt upp aðferðir th að dreifa peningum á
þann hátt, að sem flestir hafi sem jafnasta aðstöðu th að
njóta þeirra. Eru í því skyni settar upp reglugerðir, þar
sem talin eru upp ýmis skilyrði og forgangsatriði.
Samtök íþróttafréttamanna hafa notið ölmusu
menntaráðherra th styrktar starfsemi sinni. Án efa er
þar um að ræða þurfandi stafkarla. En hvernig veit ráð-
herrann, að einmitt þau samtök séu aumust ahra slíka
af öllum hinum fjölmörgu stéttarfélögum í landinu?
Þar á ofan telur ráðherrann nauðsynlegt að skera nið-
ur flestar fjárveitingar th ýmissa sjóða, sem reyna með
mismunandi árangri að dreifa peningum í samræmi við
lög og reglugerðir, en ver sjálfur miklu af tíma sínum th
að dreifa sams konar peningum í formi guðsþakkaíjár.
Þetta stafar af, að menntaráðherra hefur, eins og fleiri
slíkir, misst sjónar á hlutverki ráðherra og á eðh jafnrétt-
ishugtaksins að baki stjómskipulags landsins. Úr saman-
lögðum guðsþökkum af þessu tagi verður th spilhng, sem
við sjáum alls staðar í stjómkerfinu um þessar mundir.
Hvorki úármálaráðherra né aðrir ráðherrar vhja taka
á þessu, af því að þeir telja, að kjósendur muni hér eftir
sem hingað th leyfa þeim að komast upp með það.
Jónas Kristjánsson

„Undir nýrri forystu hefur því Framsókn tapað sama hlutfalli og Alþýðuflokkurinn - eða þriðjungi fylgisins,"
segir í grein Össurar.
Verður rollan
aðrollu?
Á sælum kaupfélagsstjóradögum
Halldórs E. Sigurðssonar var mér
komið barnungum í fóstur hjá góðu
framsóknarfólki á Mýrum. Viggó
bóndi í Rauðanesi gerði það ekki
endasleppt við lítinn strák af möl-
inni og gaf mér rollu. Eitt haustið
kom rollan Síra ekki af fjalli. Enn
man ég þann dag þegar sá góði
klerkur, séra Leójá Borg, fann Síru
afvelta inni á fjöllum og um það
bil að ganga sínum guði á vald. Það
tók hana langan, langan tíma að
verða aftur að almennilegri rollu.
í haust hef ég setið í þinginu og
fylgst með Framsóknarflokknum
undir nýrri forystu. Og aftur og
aftur hefur það borið við að í huga
minn hafa skotist gömul leiftur af
minningunum um rolluna Síru
sem lá afvelta fyrir veðri og vind-
um og gat sig hvergi hrært fyrr en
presturinn á Borg kom henni til
bjargar.
Samúðarkveðjur
í nýlegri umræðu á þinginu, sem
átti víst að fjalla um stöðu ríkis-
stjórnarinnar, var það markverð-
ast að nýr formaður Framsóknar
taldi klókast að hefja ræðu sína
með því að votta Alþýðuflokknum
samúð. Það sem hrærði hjarta
Halldórs Ásgrímssonar var það
sem hann taldi herfilega útreið í
skoðanakönnunum í kjölfar burt-
reiðar Jóhönnu og árása á félags-
málaráðherrann.
Nú má vera að Halldór Ásgríms-
son láti taugar sínar og tilfmningar
stjórnast af skoðanakönnunum.
Það er þó ekki vel fallið til að öðl-
ast þá yfirvegan sem sérhverjum
leiðtoga er nauðsyn til að geta með
góðu móti leitt flokk. Það er sér í
lagi óheppilegt fyrir formann
Framsóknar ef hann gæfi sér tóm
KjaUarinn
Össur Skarphéðinsson
umhverfisráðherra
til að bera saman hvemig fylgi Al-
þýðuflokksins og Framsóknar -
undir hans stjórn - hefur þróast
upp á síðkastið.
Miðað við tvær síðustu kannanir
hefur Alþýðuflokkurinn tapað um
þriðjungi fylgis síns frá kosningum
en 'hefur þó meira fylgi en í lang-
flestum könnunum síðustu sjö árin
og heldur aukið við sig eftir burt-
reið Jóhönnu.
En hvernig farnast Framsókn
undir nýrri forystu? Steingrímur
Hermannsson skildi við flokkinn í
27 prósentum. Örfáum mánuðum
síðan er hann fallinn í 18 prósent.
Undir nýrri forystu hefur því
Framsókn tapað sama hlutfalli og
Alþýðuflokkurinn - eða þriðjungi
fylgisins. Kannski hin nýja forysta
Framsóknar ætti nú að íhuga að
senda sjálfri sér samúðarskeyti.
Tæpast bætir það samanburðinn
að Framsókn tapar gjarnan í loka-
hrinu kosninga, meðan Alþýðu-
flokkurinn er annálaður fyrir að
rífa sig upp á endasprettinum.
Fingurbrjótur
Ný forysta Framsóknar getur
líka lesið úr niðurstöðum kannana
að sá flokkur, sem minnstu tapar
til Jóhönnu, er óvart Alþýðuflokk-
urinn. Framsókn tapar hins vegar
mestu. Ekki bætti úr skák sá fing-
urbrjótur að sparka vinstrimann-
inum Páli Péturssyni úr forystu
þingflokksins og bókstaflega ýta
með því vinstra fylginu í átt að
Jóhönnu.
Síra gamla náði sér á strik. Hún
dó ekki afvelta og varð aftur að
almennilegri rollu. En ný forysta
Framsóknar á enn eftir að sýna
hvort hún passar í fótin Stein-
gríms. Þangað til er spurt:
Veröur rollan að rollu?
Össur Skarphéðinsson
„Ný forysta Framsóknar getur líka les-
ið úr niðurstöðum kannana að sá flokk-
ur, sem minnstu tapar til Jóhönnu, er
óvart Alþýðflokkurinn. Framsókn tap-
ar hins vegar mestu.“
Skoðanir annarra
Burtséð ffrá
verkalýðsrekendum...
„FÍA virðist ekki hafa léð máls á að gera kjara-
samninga, sem hentuðu leigufluginu sem Atlanta
hefur með höndum, og gera þannig slíkum flug-
rekstri vært hér á landi. Slíkur ósveigjanleiki stéttar-
félaga hlýtur að standa framþróun í hvaða rekstri
sem er fyrir þrifum. ... Flugmönnum Atlanta, rétt
eins og öðrum, hlýtur að vera frjálst að stunda sína
kjarabaráttu eins og þeim þykir bezt, burtséð frá því
hvað verkalýðsrekendum þykir henta.“
Úrforystugrein Mbl. 15. okt.
Þjóðaríþróttin neikvæðni
„Neikvæðnin er orðin þjóðaríþrótt okkar. Þessu
þarf aö breyta. ... Þetta er erfitt fyrir stjórnmála-
menn, en það er eina leiðin til að verða öflug og stolt
þjóð. Sá sem ekki vill axla ábyrgð og hleypur enda-
laust í lausnir ásakana á aðra, er óhæfur til að gegna
lykilhlutverki.... Við skulum búa okkur undir tíma-
bundna ósigra, en vænta sigurs og berjast til sigurs."
Árni Sigfússon, fyrrv. borgarstjóri,
í Morgunpóstinum 17. okt.
Uppgjör í þinginu
„Nú berast fréttir af bollaleggingum stjómarhða
að nota þingtæknilegar aðferðir til þess að komast
hjá atkvæðagreiðslunni um hvern ráðherra. Tilgang-
urinn með þessum áformum er augljós. Hann er sá
að forða einstökum þingmönnum stjórnarliðsins frá
því að standa beint við stóru orðin um einstaka ráð-
herra.... Hins vegar skipta þingtæknilegar brellur
ekki meginmáli. Ef stjórnarmeirihlutinn sameinast
um þær, þá er hver einasti þingmaður þeirra að lýsa
trausti á alla ráðherra ríkisstjórnarinnar og þá Ugg-
ur það ljóst fyrir. Slíkt uppgjör er nauðsyn eins og
nústanda sakir.“ Úr forystugrein Tímans 15. okt.