Þjóðviljinn - 27.08.1958, Blaðsíða 6

Þjóðviljinn - 27.08.1958, Blaðsíða 6
6) ÞJÓÐVILJINN — Miðvikudagur 27. ágúst 1958 IMÓÐVIUINN ÚtKefandi: Btimommgarflokkur alÞíðu — Bðsialistaflokkurtnn. — Ritstjðrar: Magnús KJartansson (áb.), Slgurður Quðmundsson. — Préttarltstjórl: Jón BJarnason. — raiaSamenn: Asmundur Slgurjónsson. Guðmundúr Vlgíússon, . tvar H Jónsson. Magnús Torfi ólafsson, Slgurjðn Jóhannsson, Sigurður V. S'rtSbJðfsson. - Auglýsingastjóri: Guðgeir Magnússon. — Bitstjðrn, af- ereiðsla. aug!*slngar. nrentsmiðja: Skóla.örðustíg 19. — Sfmi: 17-500 (5 linur). — Askriltarverð kr. 30 á mán. í Reykjavik og nágrenni; kr. 27 ann- arsstaðai. - Lausasöluverð kr. 2.00. — Prentsmiðja Wóðvlljan*. Af staða Morgunblaðsins 'C'imm dagar eru nú eftir þar til landhelgi okkar verður stækkuð í 12 mílur og tauga- stríðið gegn fslendingum er komið á úrslitastig. Einkanlega brezku blöðin eru full af fregn- um um landhelgismálið, og hingað er kominn herskari af brezkum blaðamönnum til þess að fylgjast nákvæmlega með öllu sem fslendingar segja og gera þessa síðustu daga. Við erum undir smásjá, og þau sjaldgæfu tíðindi gerast að hvert orð íslenzkra stjómmála- manna og blaða er vegið og metið og það sem hægt er að nota er birt á erlendum vett- vangi með tilheyrandi athuga- serndum — og oft og einatt rangsnúið, misskilið og afbak- að. Þau brezk blöð, sem tengd- ust eru útgerðarmönnum, nota hverja deilu sem hér kemur •upp sem sönnun þess að fs- lendingar séu engan veginn á einu máli um stækkun land- helginnar og hverja aðfinnslu um framkvæmdaatriði túlka þau sem svo að andstaðan gegn stækkuninni fari vaxandi, EVrir þessa menn hefur Morg- unblaðið að undanförnu ver- ið ótæmandi auðsuppspretta. Það blað hefur nú vikum sam- an verið barmafullt af ólund út af landhelgismálinu. Rit- stjórinn hefur skýrt frá því hvernig hann hafi falið blaða- mönnum sinum að safna sam- an erlendum kviksögum, og siðan hafa hihar fáránlegustu fregnir útlendra blaða verið blásnar upp sem mikil speki, og því næst heimtaðar skýring- ar af íslenzku ríkisstjórninni. Allar skrifborðsbollaleggingar erlendra blaðamanna, einnig þeirra sem ekkert hafa vitað í sinn haus en beitt hugarflug- inu í staðinn, hafa orðið að stórmerkilegum tíðindum á síð- um Morgunblaðsins, og þegar aðalritstjórinn var búinn að safna nægilega mörgum ,,kvik- sögum" fór hann að heimta samfellda skýrslu af ríkis- stjórninni á grundvelli þessa erlenda þvaðurs. ¥vað er t.d. mjög vinsæl kenn- *¦ ing í sumum brezkum blöð- um að í rauninni vilji engir stækka landhelgina nema „kommúnjstar", þarna sé að- eins um að ræða samsæri „hins alþjóðlega kommúnisma" að undirlagi Rússa til þess að steypa Atlanzhafsbandalaginu í glötun. Þessar kenningar þykja mikill fensur í kviksögu- söfnum Bjarna Benediktssonar, og hann ýtir undir eins og hugkvæmnin frekast leyfir. Þannig reynir hann nú dag" eftir dag að búa til einhverja' ógnarlega leyndardóma kring- um ferð Lúðvíks Jósepssonar viðskiptamálaráðherra til Sov- étríkjanna og vill umfram allt tengja það ferðalag við land- helgismálið, þótt Lúðvík hafi íyrir löngu skýrt frá erindi sínu. Birtir Bjarni enn sem fyrr allar finnanlegar erlendar kviksögur, og síðan verða skrif hans sjálfs tilefni í nýjar kviksögur, sem þvínæst eru endurbirtar og þannig koll af kolli, Ún alian þennan tíma hefur *J Morgunblaðið ekki birt eina einustu grein, að eig- in frumkvæði, til stuðnings málstað íslendinga í landhelg- ismálinu. Gildir einu hversu fáránleg ósannindi eru birt í erlendum blöðum um íslend- inga; Morgunblaðið birtir ó- sannindin en svarar þeim aldr- ei. Engin grein hefur verið samin af Morgunblaðsmönnum að undanförnu um sögulegan rétt fslendinga í landhelgis- málinu, þar hefur ekkert ver- ið sagt um efnahagslega lífs- nauðsyn íslendinga, ekkert hef- ur verið á það minnzt að að- gerðir íslendinga eru í fullu samræmi við alþjóðalög, þar þykir engum tíðindum sæta að .allur þorri þeirra þjóða, sem stunda veiðar á fslandsmiðum, hefur þegar lýst yfir því fyrir- fram að 12 mílna landhelgin verði virt. íslenzk rök hljóta ekkert rúm á síðum Morgun- blaðsins, aðeins erlendar kvik- sögur; og þær hljóta þeim mun meira rúm sem þær eru fárán- legri. 1 uðvitað veita erlendir blaða- ¦'¦¦ menn þessu nákvæma at- hygli, og þeir draga af því þá ályktun að Sjálfstæðisflokkur- inn sé andvígur stækkun land- helginnar. Að sjálfsögðu er þessi ályktun í-öng, Sjálfstæðis- flokksmenn um land allt styðja aðgerðir. ríkisstjórnarinnar í landhelgismálinu af heilum hug eins og aðrir/. landsmenn, og gagnrýni þeirra á afstöðu Morgunblaðsins s fér vaxandi með degi hverjum. Framkoma Morgunblaðsins sýnir aðeins þröngsýni, illgirni og pólitíska minnimáttarkeiind Bjarna Benediktssonar, Hann getur ekki þolað það að pólitískir andstæðingar hans leiði til sig- urs eitthvert afdrifaríkasta stórmál íslenzku þjóðarinnar, hann vonar með sjálfum sér að einhver mistök verði gerð, að íslendingar lendi í ógöng- um. Allur hinn neikvæði mál- flutningur hans gefur ömurlega mynd af pólitískri lítilmennsku, þar sem vanmáttug öfund verð- ur yfirsterkari hagsmunum og lífsnauðsyn íslenzku þjóðarinn- ar. A fstaða Morgunblaðsins mun ¦'*• hafa önnur áhrif en þau serri aðalritstjórinn ætlast til. Hún mun að vísu ýfa undir kviksögur érlendis, ': en þær skipta ekki megirímáli. Hins vegar mun hún vekja andúð fjölmargra íslendnga á þeim flokksleiðtogum, sem bregðast svo smámannlega við á úr- slitastund. Bréf til Unnu f rá Málfriði Einarsdóttur Þá kom ég þar sem er og var og verður.og skein þar sól inn um gluggana allan daginn í nýja húsinu, en gamla hús- ið er brunarúst og þeir sem þekktu það og bjuggu í þvi vilja endurreisa þetta hús til þess að sjá dagana líða þar óræða fram í eilífðar djúp. En elzti bærinn hjúfrar- sig að hlíðinni því líkast sem sé hann sprottinn út úr henni sjálfgerður, og einmitt þar sem bezt fer að hann standi. Og gaflinum hefur sprottið það lag, sem eitt hæfir slík- um gafli, og frá hlið að sjá hefur mænirinn hina réttu sveigju: hann er söðulbakað- ur, en þá er inn er komið, taka fyrst við jarðgöng eins og verið sé að smjúga í jörð, en síðar baðstofan, sköruð borðum, og einn gluggi á suð- urgafli, um þann glugga hef- ur oft skinið sól. Notalegur þefur er í baðstofu þessari, og samkvæmt kenningum pseudo-vitringa um undarlega hluti, getur verið að hin öldnu hjón sitji enn þarna inni í einhverju hólfi tímans og séu að spinna spunann isinn enda- lausa á rokk sinn með rokk- hljóði eilífðarinnar, við niðinn í ánni og í gilinu handan við dalinn. Tal þeirra hnignr sjálft eins og hægur kliður meðan sól kemur á glugga og hverfur af glugga, meðan þröstur kvakar og hrafn gargar, en livorki -moldar- veggir né þekja megna að byrgja úti heiðríkjuna og kvöldbjarmann, hvaðeina sem úti er, kemur á vit manns inni, þangað kemur skin stjarna af gnótt sinni, rennur í brjóst með draumi, og aldrei hverfa hin öldnu hjón af brík sinni í hinu sér- staka hólfi tímans. 1 framhýsinu ilmar af brenndum lurkum og brenndri fl'ögu, askan hvilir þar hvít- grá í rökkri, örþunnar, svif- léttar flögur af ösku breið- ast yfir allt, en lítið ljós kem- að ofan sem gráhjúpaður geisli. Krof hanga í ræfrinu, bógar og læri, því þetta er reykhús húsfreyjunnar á bæn- um. Eg þykist ekki vera þess umkomin að segja fyrir um neitt, hvað gera skuli, en þó langar mig til að beina þeirri spurn til þeirra sem ráð hafa í hendi 'sér, hvort ekki muni vera af því eftirsjá, að af- henda gamla bæinn á TJlfsb"ð- um í Hálsasveit glatkistunni, því hann er þokkasælli en aðr- ir bæir sem ég hef séð, og sá ég þó nokkuð marga á lang- ferð minni um landið á dögun- um. Væri ekki vert að rétta við þennan hrörnandi bæ, og reisa aftur þær burstir sem fallnar eru, safna siðan þang- að gripum, sem til eru á strjálingi á bæjunum í hér- aðinu, og ekki er enn búið að fleygja? Byggðasafn trúi ég að slíkt sé kallað, og mun vera til í Glaumbæ, á Keld- um og ugglaust víðar. Hvar sem komið er á þess- ari leið, lifir ljóð og saga, og þar er margt gott Ijóð innan um, en hvergi ber af jafn und- arlegt skin og við Hvalfjörð, er bútur af fastastjörnuhimni hinnar Ptolemæisku heims- myndar, og aldrei kemur skin af þeim stjörnum, né færist því sú saga, sem þar varð að -dýpt í þann himin, og þarna ljóði, er ákaflega gömul og ættuð langt að sunnan og austan, en haldið er að hún hafi mengast ýmri hérvillu á leiðinni. Svo þegar kemur að Barnafossi, verður þar fyrir Ijcðið og börnin sem stikluðu á bogann fram, betur að heyra vatna glamm, og í Rauðsgili hitti ég ljóð, og fremur tvö en eitt, og með sínu mótinu hvort. Einnig í Reykholti, þar þyngdi í lofti þögult kvöld. Og hvílikur grúi af s;"gum lifir þarna í hverjum stað, frá því ætla ég ekki að segja, og enn eru, sögur að gerast, þó enginn skrái þær, og skáld sitja á bæjunum og kallast bændur. Á Húsafelli lifir kvæðið um eteininn þunga, sem Helgi Péturss hampaði í brjósthæð flötum, en það hef- ur enginn annar getað gert. Kristleifur Þorsteinss. kemur honum álíka hátt með því að reisa hann fyrst á rönd, en það er miklu betra tak. Síðan gengur hann með hann tvo hringi kringum kviarnar, legg- ur hann af sér stillt, lítur upp, brosir, kyeinkar sér ekki. Kvíahella heitir þessi steinn, á þessum stað, var honum af crlögunum ætlaður hinn hinzti samastaður, sem nokkru því sem ekki gagnar neitt framar. Það kom í hlut þessa hins ágæta prests og héraðshöfðingja, að setja fastastjörnuhimininn niður' þar sem endalok hans verða. ákvörðuð fullnuð þegar kirkja þessi verður rifin eða himinn- inn tekinn úr henni. Lík stóð uppi í kirkjunni þegar ég kom þar, og hafði hljótt um sig, og ekki fékkst úr því skorið af hverjum likið var, og svona óska ég að far- ið verði með liki mínu, að það verði látið standa uppi ein-,.. samalt og nafnlaust í þögn i auðri kirkju, og síðan brénnt eða hulið. Altaristaflan er iík- lega eftirmynd af eftirmynd af mynd eftir danskan mál-' ara (Carl Bloch?), dg varð kurr í dalnum, þegar myndirl kom, og vildu sumir láta táká hana, en það varð ekki. Letur er undir myndinni, og hljóðar svo: Kommer til mig alle soríí arbeten oeh æren beturigade og jag wil wedercwika Edér. Danska er þetta ekki, né- og sagður vera 360 pund að . sænska, né þýzka, en sýníst þyngd., Um hann orti Grímur vera blendingur úr öllum Thoinsén kvæðið Snórratak. þessum málum. Ártal er á Húsafell; er í kvos milli myndinni, 1907. fjalla, þar fyrir framan erus----:----------------------------¦' ¦ -" :__ óbýggðir, og ekki líft nema jötnum og hrímþursum, draugum, álfum og útilegu- mönnum og kvað vera fullt af þessu á kreiki, en ekki veit ég sönnur á því. Heyrt hef ég einnig að niðri í gjá einni ekki alllangt frá bænum sjáist niður í hið vell- andi Helvíti, logar sjáist leika, hljóð heyrist, og að Snorri sjálfur hafi vitað af þessu uppgönguauga, og haft það til að sýna vantrúuðum, sem hin argvítuga villa upplýs- ingastefnan hafði náð tökum á. Bær þessi blómgast nú, svo sem flestir bæir gera, þar eru hús í smíðum, og kirkja, hún kallast hörgurinn. Óvígð er hún enn. Eg gat þess, að í sveit- inni lifðu Ijóð og sögur og að þjóðsögur væru enn á sveimi að leita sér höfundar, og mega þær ekki týnast. Af þeim er í sveit þessari frægust sagan af þeim presti, sem mestur var héraðshöfðingi svo hann skyggir á alla sem eft- ir komu, og ekki þóttu ráð ráðin nema hann réði þeim, engin landamerki rétt ákveðin, nema hann gerði það, enginn hjúskapur rétt stofnaður nema af honum væri, hann var búhöldur svo af bar og af ráð- deild hans fara margar sögur. Kirkjuna, sem enn stendur, lét hann byggja, og er hún fegurst af þeim timbur- og bárujárnskirkjum, sem ég hef séð, og er þó raunar hægt við að jafnast. Yfir kórnum Efast nokkur.,. Framhald af 12. síðu. Teknar af Bandaríkjamánni 3 pakkalengjur (carton) af vindl- ingum og 2 pokar af sælgæti. Gert upptækt. ENGIN' SÉKT, AÐEINS ÁMINNING. '" Teknar af Bandaríkjamanni 2 pakkalengjur (earton) af vindl- ingum, gert upptækt. MAÐUR- INN FÉKK ENGA SEKT. AÐ- EINS ÁMINNINGU. Þegar menn hafa í næði at- hugað samræmið í þessum gerð- um mannsins, ætti vonandi að fara að renna upp ljós fyrir þeim hversvegna ríkissjóður kostar 100 þús. kr. árlega til að flytja hann í og úr vinnu. Stundum kvað hann gera rík- inu þann sóma að verða heldur drukkinn á skemmtistöðum her- námsliðsins, svo það leiti jafn- vel til ísl. lögreglunnar til að fjarlægja fulltrúann. —¦ Undir slikum kringumstæðum kvað hann kalla sig lögreglustjórann á Keflavikurflugvelli. Talsvert mun hafa verið gert að því í lögsagnarumdæmi. lög- reglustjórans á Keflavíkurflug- velli að taka svonefndan her- mannagjaldeyri af fólki og gera upptækan með dómssátt eða dómi. Hinsvegar kváðu slíkir dómar ekki hafa staðizt fyrir hæstarétti. Hefur því sú spurn- ing vaknað hvort ekki þyrfti eitthvert lágmark af dómurn er stæðust til þess að menn gætu haldið dómaraembætti eða verið fulltrúar við slík embætti.:

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.